Bỏ nhà hoang vì bị hàng xóm bít lối đi chung

Những năm 1980, gia đình bà Trần Thị Duôi xây nhà trên thửa đất số 294a, tờ bản đồ số 02, tọa lạc tại thôn Vĩnh Đức. Lối đi từ nhà bà Duôi ra đường giao thông liên xã dài khoảng 60m, rộng khoảng 2m và qua 2 thửa đất (cùng nằm trên tờ bản đồ số 02) của nhà ông Nguyễn Đình Tuy (thửa số 294b) và bà Võ Thị Đang (thửa số 294c). Nhà bà Duôi ở trong cùng, tiếp đến là nhà ông Tuy, ở ngoài cùng là nhà bà Đang. Năm 1994 - 1995, Nhà nước cấp Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất (GCN QSDĐ) cho 3 hộ này nhưng không thể hiện lối đi chung.

Tình làng nghĩa xóm bắt đầu rạn nứt khi ông Tuy và bà Đang cho rằng bà Dui nuôi bò, dắt bò qua lại phóng uế trên lối đi chung gây dơ bẩn nên không cho bà Dui đi qua lối đi chung nữa. Vụ việc tranh chấp đã được chính quyền địa phương hòa giải, họ đồng ý cho bà Dui tiếp tục đi với điều kiện bà Dui không được dắt bò qua lại. Bà Dui đã đồng ý.

Tuy nhiên, đến năm 2012 cho rằng bà Dui không giữ lời hứa nên hộ ông Tuy đã rào chắn lối đi, còn hộ bà Đang thì xây một căn nhà nhỏ, bít hết lối đi chung vốn có. Không có lối đi vào nhà, đã 5 năm nay, bà Dui phải bỏ nhà hoang và đến ở tạm nhà con gái. Lâu lâu về nhà để quét dọn, nhang khói, bà Dui phải len lỏi qua một lối đi tạm đầy gai góc, bụi rậm rất khó khăn.

Bà Duôi bên đoạn tường rào bít mất lối đi chung bấy lâu nay vào nhà mình.

Bà Dui bức xúc: “Ở nông thôn mà không nuôi heo, nuôi bò thì biết làm gì để kiếm sống, nuôi các con ăn học, trong khi chồng tôi lại mất sớm. Vậy mà họ ngăn cản, rào chắn lối đi, không cho tôi qua. Có nhà cũng như không, không có lối đi vào nhà nên phải ở nhà con gái xóm bên. Mấy năm qua, gia đình tôi liên tục nhờ chính quyền địa phương và tòa án xem xét, giải quyết để được đi lại trên lối đi chung cũ vốn đã được công nhận bao nhiêu năm nay mà vẫn cứ bị xử lên xử xuống miết”.

Một bản án thấu tình đạt lý

Việc tranh chấp “Quyền về lối đi qua bất động sản liền kề” giữa gia đình bà Duôi với 2 gia đình trên đã được TAND huyện Hoài Ân thụ lý, hòa giải vào năm 2013 bằng quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự là mở lại lối đi chung sát với lối đi chung trước đó. Tuy nhiên, sau đó Viện KSND tỉnh Bình Định đã kháng nghị thủ tục giám đốc thẩm quyết định thỏa thuận thành giữa các đương sự vì thiếu những người có quyền lợi liên quan.

Tháng 2/2015, TAND huyện Hoài Ân mở phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ việc này bằng Bản án số 03/2015/DS-ST. Thế nhưng, bản án này đã bị tòa phúc thẩm TAND tỉnh Bình Định hủy vào tháng 5/2015 vì đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng (bỏ sót người tham gia tố tụng, thu thập chứng cứ không đầy đủ, áp dụng pháp luật không đúng) và trả hồ sơ để TAND huyện Hoài Ân giải quyết lại từ đầu.
Ngày 09/5/2017, TAND huyện Hoài Ân đã đưa vụ án ra xét xử lại bằng Bản án dân sự sơ thẩm số 18/2017/DS-ST. Áp dụng Điều 245, Điều 254 Bộ luật Dân sự, TAND huyện Hoài Ân tuyên xử: “Chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn bà Trần Thị Duôi. Buộc ông Nguyễn Đình Tuy tháo gỡ đoạn tường rào xây gạch, hồ kẻ dài 02m tại ranh giới giáp đất của bà Trần Thị Duôi (theo lối đi cũ từ nhà bà Duôi qua đất ông Tuy) để mở đường theo lối đi cũ trong phần đất của ông Tuy, có chiều dài 25m. Buộc bà Võ Thị Đang tháo gở đoạn rào xây gạch, hồ kẻ dài 02m giáp với đất ông Tuy và tự tháo gỡ ngôi nhà xây gạch, hồ kẻ có diện tích 26,04m2 để mở lối đi chung”.

Theo các tài liệu, chứng cứ đã thu thập có trong hồ sơ và những nhận định, đánh giá thực tế nguồn gốc và việc sử dụng lối đi chung của các bên, Hội đồng xét xử (HĐXX) xét thấy cần công nhận lối đi các bên đã sử dụng lâu nay, đã bị ông Tuy và bà Đang rào chắn. Bởi sự hình thành của lối đi đã có từ trước khi nhà nước giao quyền sử dụng đất cho các hộ, các hộ cùng sử dụng chung lối đi trong một thời gian lâu, không ai có thắt mắt, khiếu nại tranh chấp gì. Đại diện cho UBND huyện Hoài Ân và xã Ân Tín cũng công nhận lối đi có từ năm 1983, khi đo đạt giao quyền thì con đường vẫn còn tồn tại, nhưng do theo quy định thì con đường có chiều rộng dưới 02m (ở đây là 1.8m) thì không thể hiện được trên bản đồ giải thửa tỷ lệ 1/2000.

Mặt khác theo kết quả thẩm định của Hội đồng thẩm định thì diện tích đất của hộ ông Tuy, hộ bà Đang đều thừa so với diện tích được cấp trong GCN QSDĐ. Do vậy, theo HĐXX, cần phải buộc hộ ông Nguyễn Văn Tuy phải tháo gở đoạn rào tại cửa ra vào đất của bà Duôi; bà Võ Thị Đang phải tháo gỡ đoạn tường rào xây dựng chắn lối đi từ nhà bà Duôi và ông Tuy đi ra lối đi cũ và phải tự tháo gỡ ngôi nhà mới xây dựng năm 2014 để trả lại lối đi chung là phù hợp.

Tuy chỉ là bản án sơ thẩm, nhưng theo ghi nhận của Thời báo Làng nghề Việt thì dư luận tại địa phương rất đồng tình với phán quyết của tòa và đánh giá đây là một bản án “thấu tình, đạt lý”. Tuy nhiên, theo tìm hiểu của Phóng viên, bên bị đơn (hộ ông Tuy, bà Đang) lại tiếp tục kháng cáo. Dự kiến, ngày 26/7/2017, TAND tỉnh Bình Định sẽ đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm. Hy vọng, lần này, những người cầm cân nảy mực TAND tỉnh Bình Định sẽ sáng suốt đưa ra một phán quyết “thấu tình, đạt lý”, để giải quyết dứt điểm vụ việc, tránh đẩy người dân vào vòng “luẩn quẩn” khiếu kiện kéo dài, gây mất thêm tình làng nghĩa xóm.

Báo Thời báo Làng nghề Việt sẽ tiếp tục thông tin về vụ việc đến bạn đọc.

Nhóm Phóng viên VP Bình Định