Bánh đúc riêu cua là một trong những món ăn vặt ngon miệng của người Hà Nội xưa, tiếc rằng lâu nay không thấy ai bán và có lẽ đã thất truyền.Trong khi đó ở làng Đặng Xá, phường Vạn An, (Bắc Ninh) món bánh đúc riêu của vẫn đang là đặc sản, nức tiếng gần xa nhờ vị thanh mát hiếm có thu hút đông đảo khách du lịch.

Bánh đúc riêu cua không có nhân (lạc), được nấu từ gạo quê trắng trong, thơm ngon nhất. Gạo phải ngâm nước giếng 3 tiếng cho mềm, rồi đãi sạch cho vào cối xay mịn.

Bột xay xong phải ngâm 2 ngày, rồi ép bớt nước bằng tấm vải sô trắng sạch, sao cho bột dính, dẻo vừa tay là được. Thứ bột này được đổ tiếp vào nồi gang (người Đặng Xá quấy 5kg bột/nồi), rồi "tôi" bánh bằng cách thêm nước vôi trong vào để tạo độ giòn cho bánh.

Khi đun cũng phải có kỹ thuật, bởi để lửa cháy to phía trước, hay giữa đáy nồi chắc chắn sẽ bị cháy nồi, khê bánh. Cái khéo của người nấu bánh đúc là vừa khuấy bột, vừa canh lửa sao cho nồi bánh sôi bập bùng, củi được vần xung quanh chứ không tập trung phía giữa nồi.

Sau 3 tiếng quấy bánh đúc mới dùng đầu đũa thử bánh. Nếu bột chảy xuống từng mảng, thử bằng tay thấy ráo, bột giữ được độ dẻo, độ dai là được – khi đó sẽ tiếp tục ngả bánh đúc ra những tàu lá chuối, hoặc mâm để nguội.

Thứ bánh đúc này đặc hơn nhiều so với bánh đúc nhân lạc - nếu ăn không thì rất chán. Nhưng khi ăn cùng với nước riêu cua thơm lừng thì hương vị ngon khác hẳn và trở thành đặc sản của làng Đặng Xá.

Riêu cua ăn bánh đúc phài là cua đồng tuyển loại to được giã nhỏ, lọc kỹ, nêm thêm ít muối hạt rồi cho lên bếp lửa đun. Canh lửa sao cho nồi cua gần sôi, nổi gạch thì rút bớt lửa đun thêm khoảng 30 phút. Tiếp đến, phi hành cho thơm vàng, cho cà chua vào xào mềm thì đổ vào nồi riêu, bỏ thêm ít dọc mùng, hay quả tai chua để riêu cua thêm hương vị. Bánh đúc được dùng dao lạng mỏng, thái con chì xếp gọn trong tô sứ, kèm rau ghém (rau muống chẻ, diếp tái chỉ, kinh giới, rau răm, ngổ, nõn chuối…), và chan nước riêu cua nóng hổi đều khắp bát.

Bát bánh đúc riêu cua vẫn giữ nguyên độ giòn, dai nhưng "hút" hết tinh chất trong nước riêu cua trở thành món ăn có hương vị thanh mát, đậm đà, ngất ngây tâm hồn thực khách. Vừa ăn bánh đúc riêu cua thanh mát, vừa được nghe những liền chị đảm đang xứ Kinh Bắc phục vụ miễn phí những làn điệu quan họ ngọt ngào, đằm thắm.