Xử công khai nhưng Phóng viên không được tham dự

Tại phiên toà xét xử ngày 22/12/2021, phóng viên Tạp chí Làng nghề Việt Nam đến tác nghiệp nhưng Thẩm phán Nguyễn Thị Ly lấy lý do dịch bệnh không cho phóng viên tham gia quá trình xét xử, thay vào đó chỉ được phép vào nghe tuyên án.

Theo Điều 11 Luật Tổ chức toà án nhân dân năm 2014, Toà án xét xử công khai. Nguyên tắc hoạt động này của toà án nhằm bảo đảm sự giám sát của nhân dân, của công luận đối với hoạt động xét xử của toà án. Tuy nhiên, phiên toà trên lại không cho phóng viên tham dự. Có phải dịch bệnh sẽ bùng phát trong quá trình xét xử còn khi tuyên án thì không? Hay vì một lý do nào đó khiến Thẩm phán không muốn phóng viên tham gia?

Có bị “phớt lờ” chứng cứ?

Trước đó, Tạp chí Làng nghề Việt Nam đã đăng tải bài viết “Quyết định của Chủ tịch UBND TP.Vũng Tàu ban hành có khách quan?” phản ánh vụ việc tranh chấp kéo dài hơn 30 năm của ông Hồ Lai đồng thời hi vọng vụ án sẽ đi đến hồi kết bằng một phán quyết công tâm từ TAND tỉnh BR-VT.

Bản án số 72/2021/HC-ST ngày 22/12/2021 của Thẩm phán Nguyễn Thị Ly căn cứ vào Báo cáo đã bị thay thế

Dường như “sự việc” đã sáng tỏ khi năm 1992, Ban quản lý đất đai tỉnh BR-VT có Phiếu chuyển đơn số 24/PC-ĐĐ đến UBND phường 10 đề nghị giải quyết khiếu nại cho ông Hồ Lai. Điều này chứng minh rằng việc tranh chấp đất của ông Hồ Lai và gia đình ông Lê Văn Quang đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận năm 1992. Tại buổi đối thoại ngày 04/01/2018 do Sở TNMT tổ chức, dưới sự tham gia của các đoàn thể ban ngành tỉnh BR-VT, đại diện Ban tiếp công dân, Hội nông dân cũng đã có ý kiến về việc Phiếu chuyển đơn năm 1992 được lưu giữ tại Phòng TNMT TP.Vũng Tàu và việc cho gia đình ông Lê Văn Quang đăng ký sổ mục kê năm 1993 là không đúng quy định pháp luật. Vì năm 1992 ông Hồ Lai đã có đơn tranh chấp. Từ buổi đối thoại đó, Sở TNMT đã có Báo cáo số 25/BC-STNMT ngày 8/2/2018 công nhận mốc xảy ra tranh chấp là năm 1992 thông qua Phiếu chuyển đơn 24/PC-ĐĐ và việc ông Lê Văn Quang có tên trong sổ mục kê năm 1993 và 2004 là sai quy định. Đây chính là căn cứ để UBND tỉnh BR-VT ra Quyết định số 1261/QĐ-UBND ngày 17/5/2018 hủy toàn bộ quyết định số 4835/QĐ-UBND ngày 09/12/2014 của UBND Tp. Vũng Tàu và cũng là dấu mốc quan trọng trong hành trình lật lại hồ sơ của ông Hồ Lai.

Thế nhưng, Thẩm phán Nguyễn Thị Ly lại hoàn toàn “phớt lờ” về Phiếu chuyển đơn này mà đưa ra nhận định ông Hồ Lai chỉ nộp bản photo. Đồng thời căn cứ vào Báo cáo 164/BC-STNMT ngày 05/9/2017 của Sở TNMT đã bị thay thế cho rằng Sở TNMT không lưu trữ hồ sơ của ông Hồ Lai. Từ đó, phủ nhận “Phiếu chuyển đơn năm 1992” và công nhận việc đăng ký năm 1993 của ông Lê Văn Quang là hợp pháp.

Tuy nhiên, ngày 07/01/2022 vừa qua, Trung tâm Công nghệ thông tin Tài nguyên và Môi trường thuộc Sở TNMT tỉnh BR-VT đã có văn bản trả lời người ủy quyền của ông Hồ Lai. Theo đó, “Phiếu chuyển đơn 24/PC-ĐĐ ngày 25 tháng 7 năm 1992 của Ban quản lý đất đai tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu do hồ sơ lưu trữ bản gốc qua các thời kỳ bị thất lạc chỉ còn bản phô tô nên không thể thực hiện sao lục.” Có thể thấy cơ quan chức năng Sở TNMT đã xác nhận có sự tồn tại của Phiếu chuyển đơn số 24/PC-ĐĐ đồng nghĩa với việc tranh chấp giữa ông Hồ Lai và Lê Văn Quang đã phát sinh từ năm 1992. Vậy vấn đề đặt ra, Thẩm phán Nguyễn Thị Ly đã có bước xác minh trước khi mở phiên tòa xét xử hay chưa? Tại sao lại căn cứ vào Báo cáo số 164 để viện dẫn lý do bác bỏ mốc thời gian tranh chấp của ông Hồ Lai, trong khi báo cáo này đã bị thay thế? Những văn bản như Phiếu chuyển đơn năm 1992, Báo cáo số 25 thay thế Báo cáo số 164, Biên bản cuộc họp ngày 8/2/2018, Quyết định số 1261/QĐ-UBND ngày 17/5/2018… đều đã được ông Hồ Lai nộp từ khi tiến hành khởi kiện. Liệu Thẩm phán Nguyễn Thị Ly khi xét xử đánh giá hồ sơ, chứng cứ có khách quan không?

Bên cạnh đó, không biết vô tình hay cố ý, trong quá trình xét xử cũng như Bản án số 72/2021/HC-ST, Thẩm phán Nguyễn Thị Ly đã bỏ qua giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2018 khi UBND tỉnh BR-VT giải quyết khiếu nại lần 2 vụ việc của ông Hồ Lai. Điều này tương tự như Quyết định số 4411/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND Tp. Vũng Tàu ngày 03/9/2020 mà ông Hồ Lai cho rằng trái pháp luật đã khởi kiện. Chính giai đoạn này đã làm rõ quá trình tranh chấp của ông Hồ Lai đồng thời công nhận “Phiếu chuyển đơn năm 1992”.

Đại diện uỷ quyền của ông Hồ Lai đã nộp đơn kháng cáo Bản án sơ thẩm số 72/2021/HC-ST của Toà án nhân dân tỉnh BR-VT. Tạp chí Làng nghề Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc.

Bài, ảnh: Đức Thiện