Nghề thủ công gốm sứ Móng Cái

(Ảnh: ST)

Sứ Móng Cái mang nhiều dáng dấp Trung Hoa từ cách trang trí các đề tài, tiểu thức nhưng gốm sứ Móng Cái vẫn có chỗ đứng tại thị trường Trung Quốc và được ưa chuộng tại các nước lớn như : Nga, Hồng Kông, Pháp… Các sản phẩm đa dạng, phong phú từ kiểu dáng như các loại hũ, đôn, chậu, bình đựng rượu… đến các hoa văn trang trí hình móc câu, sóng nước, quả trám.

Gốm sứ Móng Cái ra đời mang dấu ấn riêng ở phần men màu lam nhạt đặc sắc. Ngày nay các làng nghề gốm còn hoạt động chủ yếu ở Mạo Khê và Đông Triều. Những sản phẩm gốm sứ có cách pha trộn màu độc đáo từ đậm nhạt đến tươi, sẫm được nung ở nhiệt độ trên 1000 độ C cho ra những sản phẩm có độ bền cao. Ngày nay làng nghề gốm sứ sản xuất chủ yếu các đồ gia dụng phục vụ đời sống hằng ngày và vật dụng trang trí có tính thẩm mỹ cao góp phần phát triển kinh tế xã hội và tăng thu nhập cho người dân nơi đây.

Làng nuôi cấy ngọc trai Vân Đồn

Được ví như “vương quốc ngọc trai” – ngọc trai Vân Đồn đã trở thành thương hiệu nổi tiếng, có chất lượng đứng đầu thế giới. Hàng năm làng nuôi cấy ngọc trai trên Vịnh Bái Tử Long thu hoạch số lượng lớn những viên ngọc trai có kích thước lớn, lấp lánh đầy màu sắc, có giá trị kinh tế cao chinh phục cả những thị trường khó tính nhất như Mỹ, Nhật…

(Ảnh: ST)

Nghề nuôi cấy trai vô cùng nhiều công đoạn chăm sóc chọn lọc tỉ mỉ và đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm của nghệ nhân nuôi cấy kết hợp cùng điều kiện khí hậu tự nhiên, môi trường nước thuận lợi đã tạo nên một làng nghề mang lại giá trị kinh tế cao.

Làng nghề mỹ nghệ than đá

Được biết đến là thủ phủ ” vàng đen “, than Quảng Ninh không chỉ có giá trị kinh tế cao mà còn có nhiều giá trị mang tính thẩm mỹ. Nghề thủ công mỹ nghệ than đá được du nhập từ Pháp và có mặt từ đầu thế kỷ 20, đến nay làng nghề truyền thống này đã khá nổi tiếng. Những sản phẩm làm từ than đá có tính thẩm mỹ cao, chất liệu độc đáo kết hợp với bàn tay tài hoa của người thợ đã tạo ra những tác phẩm có giá trị nghệ thuật cao, góp phần tạo dựng tên tuổi cho làng nghề truyền thống tại Quảng Ninh.

Những tác phẩm được khách hàng yêu thích và tiêu thụ tốt như : hòn gà chọi, hang luồn, tượng bán thân, tượng truyền thần, tượng thần tài, biểu tượng 12 con giáp,….

(Ảnh: ST)

Nghề đánh bắt hải sản Quảng Ninh

Ðánh bắt hải sản ở Quảng Ninh là một nghề truyền thống, có lịch sử lâu đời, đến nay vẫn còn tồn tại nhiều cách thức đánh bắt thủ công cổ truyền như: nghề câu mực, câu cá song, câu cáy, nghề chã, nghề chài, nghề đào sái sùng, nghề đánh cá đèn, nghề cào ngán, cào thiếp, nghề bổ hà…không những có ý nghĩa về mặt kinh tế xã hội mà còn có ý nghĩa rất lớn về mặt văn hoá và du lịch.
Vùng biển Quảng Ninh có nguồn lợi thủy sản rất phong phú, có nhiều loại tôm, cá, nhiều loại hải sản quý có giá trị kinh tế cao cả ở trong nước và xuất khẩu như các loại cá ngon nổi tiếng: chim, thu, nhụ, đé, song, ngừ, các đặc sản như: tôm he, mực ống, cua, ghẹ, sái sùng, sò huyết, hải sâm, ngán, các loại ốc…

Trong những năm gần đây, Quảng Ninh đã quan tâm đầu tư nâng cấp tàu thuyền, ngư cụ, trang thiết bị hiện đại để đánh bắt xa bờ, nâng cao sản lượng, kết hợp với việc đẩy mạnh nuôi trồng thủy sản ở ven bờ. Ðó là một hướng đi đúng, phù hợp với thời đại theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá.

Hiện tại, người dân vùng biển Quảng Ninh còn duy trì nghề đánh bắt hải sản bằng thủ công khá phổ biến. Ðó là các nghề: nghề câu mực, câu cá song; câu cáy; nghề chã, nghề chài; nghề đào sái sùng; nghề đánh cá đèn; nghề cào ngán, cào thiếp, nghề bổ hà,…Nghề câu mực, câu cá song có ý nghĩa kinh tế lớn. Mấy năm vừa qua, nghề câu cá song phát triển rất mạnh ở vùng biển Cô Tô. Có đêm một người thu được vài triệu đồng. Câu cáy ở ven biển, ở những bãi sú vẹt thường là để giải trí, đi câu cho vui và kết hợp kiếm bát canh cho khoẻ người. Câu cáy không cần mồi, chỉ cần 2 – 3 lưỡi câu buộc chụm lại, thả xuống cáy chạy ra ngậm càng vào, thế là nhấc vội lên, không cần phải gỡ mà cáy tự nhả càng ra rơi vào giỏ đựng.

Nghề chã, nghề chài bằng thuyền nhỏ, không ra khơi xa, chỉ ở trong vịnh, ven bờ. Có khi cả gia đình sống trên một chiếc thuyền nhỏ. Cảnh thường gặp và gây ấn tượng là cảnh phơi lưới thường thấy ở lán bè thành phố Hạ Long mà các họa sĩ đã thể hiện trong các bức tranh của mình.

Nghề đánh cá đèn cách đây vài chục năm, trên vùng biển Quảng Ninh còn rất phổ biến nghề đánh cá đèn. Khi đèn thắp sáng trong đêm thì cá đua nhau tìm đến và người ta bủa lưới bắt cá. Du khách có dịp đi cùng thuyền đánh cá đèn tha hồ mà ngắm nhìn tôm cá tung tăng bơi lội dưới ánh đèn. Người ngư dân vớt mực đem nướng trên phễu đèn rồi chủ khách cùng ăn. Mực tươi nướng thơm phức, ngọt lịm, nhấm nháp với một vài chén rượu, du khách như cảm thấy cảnh thần tiên trên mặt biển. Mặt biển trong đêm rực sáng như một thành phố nổi thật là ngoạn mục nên thơ.

Nghề đào sái sùng người đi đào sái sùng lăm lăm trong tay cái mai, cán dìu, mắt quan sát về phía trước, bước chân đi nhẹ nhàng. Khi phát hiện có sái sùng thì họ hết sức nhanh nhẹn dùng mai lao xuống cát hất vội con sái sùng nâng lên, nhặt đưa ngay vào giỏ. Nếu đẩy mạnh và chậm một chút thì sái sùng luồn sâu vào trong cát rất khó bắt. Nhìn ngắm cảnh đào bắt sái sùng có cảm tưởng như thấy người nghệ sĩ đang biểu diễn trên bãi cát rất điệu nghệ, cũng rất gây ấn tượng.

Quảng Ninh có ngư trường rộng lớn, có bờ biển dài hơn 250km từ Trà Cổ thuộc thị xã Móng Cái giáp với Trung Quốc đến đảo Hà Nam thuộc huyện Yên Hưng giáp với Hải Phòng. Kết quả khai quật ở nhiều di chỉ khảo cổ học ở vùng biển Hạ Long cho thấy nghề đánh bắt hải sản xuất hiện rất sớm, cách đây bốn, năm ngàn năm đến sáu, bảy ngàn năm. Ðó là các hòm chỉ lưới bằng đất nung, các mũi nhọn, kim khâu bằng xương để đan lưới tìm thấy ở các di chỉ Soi Nhụ, Thoi Giếng, Ngọc Vừng, Hoàng Tân… hiện được lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng Quảng Ninh.

Làng nghề đóng, sửa chữa tàu thuyền Hà An

Kết hợp du lịch nghỉ dưỡng và tham quan các làng nghề truyền thống những năm gần đây được các công ty lữ hành du lịch thúc đẩy và mở rộng rất nhiều để du khách có thể tìm hiểu và mua sắm các sản phẩm thủ công làm quà lưu niệm. Trong những làng nghề truyền thống thu hút du khách thì làng nghề đóng, sửa chữa tàu Hà An cũng được nhiều du khách hiếu kỳ ghé đến vì phong cảnh đẹp và thanh bình.

Làng nghề có truyền thống hàng trăm năm ở phường Hà An – Quảng Yên nổi tiếng với kỹ thuật đóng thuyền điêu luyện. Ngày nay những con tàu máy hiện đại đang dần thay thế những con thuyền gỗ nhỏ, thuyền ba vát, buồm dơi nhưng làng nghề truyền thống này vẫn duy trì hoạt động để phục vụ người dân địa phương và góp phần phát triển du lịch văn hóa.

Bảo Linh (TH)