Đến thăm phòng tranh vào những ngày cuối năm, chúng tôi được gặp anh Trần Quang Phúc (31 tuổi) - Giám đốc điều hành phòng tranh thêu tay Huế Havina. Anh hào hứng chia sẻ cho chúng tôi về ý tưởng thành lập phòng tranh, nguồn gốc tranh thêu tay Huế, về những bức tranh thêu mùa xuân,... Anh Phúc nhận thấy tranh thêu tay của quê hương mình (Thừa Thiên Huế) vừa là những tác phẩm nghệ thuật, vừa mang nét đẹp văn hóa truyền thống, hồn cốt dân tộc nhưng hiện nay đang bị mai một nên anh cùng chị gái là chị Trần Thị Như Ý quyết định thành lập phòng tranh. Havina là từ viết tắt của Happy Việt Nam bởi vì gia đình anh xem tranh thêu như là món quà, là niềm hạnh phúc của người Việt Nam gửi đến khách hàng và bạn bè quốc tế. Đó còn là niềm hạnh phúc, tình yêu đất nước, yêu nghề nghệ nhân gửi gắm qua những bức tranh thêu.

Anh Trần Quang Phúc thành lập phòng tranh Havina với mục đích duy trì nghề làm tranh thêu tay Huế truyền thống.

“Vẽ” tranh từ cây kim, sợi chỉ

Để có được một bức tranh thêu phải trải qua rất nhiều giai đoạn từ việc chọn chất liệu vải, vẽ mẫu, chọn chỉ thêu, phối màu chỉ,… nhằm giúp tác phẩm hài hòa, sinh động nhất và khâu cuối cùng là lựa chọn khung tranh phù hợp. Anh Phúc cho biết:“Để có một tác phẩm tranh thêu đẹp và hoàn chỉnh nhất đến tay khách hàng, những người yêu nghệ thuật thì mọi công đoạn đều phải thực hiện tỉ mỉ, nghiêm túc. Chỉ cần một công đoạn không tốt thì sẽ ảnh hưởng đến cả tác phẩm”. Tranh thêu tay là một nghề thủ công đỏi hỏi người nghệ nhân phải tạo nên tác phẩm từ chính sự cảm thụ hình ảnh và nhận định màu sắc của mình. Từ chất liệu đơn giản, nghệ nhân Huế đã tạo nên những bức tranh thêu độc đáo mang nét đẹp văn hóa dân tộc nói chung và mùa Xuân nói riêng.

Phòng trưng bày Havina mang mùa Xuân về qua những bức tranh thêu.

Chỉ bằng cây kim, sợi chỉ, mảnh vải người thợ thêu tạo nên những mảng hoa văn mềm mại, đan xen đẹp mắt và đầy màu sắc. Với tùy từng đề tài người thêu tranh sẽ chọn màu sắc đường chỉ sao cho phù hợp. Vào dịp cuối năm, xưởng thêu có khoảng 60 - 70 nghệ nhân thêu tranh phục vụ thị trường. Thời điểm này, những nghệ nhân ở Havina vẫn đang cần mẫn, say sưa, miệt mài với từng đường kim mũi chỉ thổi hồn vào từng bức tranh thêu, hòa cùng đất nước đón mừng một mùa Xuân mới thanh bình, hạnh phúc.

Những mùa xuân tràn đầy hy vọng

Tranh chủ đề mùa Xuân thường được thực hiện với nhiều chủ đề khác nhau bao gồm tranh hoa mai, hoa đào; tranh tứ quý tùng – cúc – trúc – mai hay xuân hạ thu đông; tranh thêu chữ như chữ thọ, chữ hiếu,…; tranh tùng hạt diên niên; tranh cá chép hoa sen; tranh hoa khai phú quý,… Những bức tranh này chứa đựng ý nghĩa may mắn, tài lộc, hạnh phúc, sức khỏe, thành công, đủ đầy của gia đình trong năm mới. Tùy theo chủ đề mà sản phẩm thêu có ít hay nhiều màu sắc. Hầu hết những tác phẩm mùa Xuân đều sử dụng màu chỉ rực rỡ, tươi tắn như màu hồng, trắng, đỏ, cam, xanh, làm, tím, vàng,… Chỉ cần nhìn vào bức tranh thêu của Havina chúng tôi đã cảm nhận được sắc Xuân ngập tràn khắp nơi.

Thợ thủ công chế tác tranh cát tại không gian làng nghề Trường Sơn.

Tranh thêu mùa Xuân được khách hàng mua để trang trí nhà cửa, làm quà tặng, mừng tuổi ông bà,… Một bức tranh thành phẩm có giá từ 1 triệu trở lên. Mọi năm vào dịp Tết, một ngày trung bình phòng trưng bày bán được 10 - 20 bức tranh nhưng năm nay tình hình kinh tế khó khăn nên tranh bán chậm hơn. Anh Phúc hy vọng sẽ cung cấp cho thị trường Tết khoảng 50% số tranh hiện có.

Phòng trưng bày Havina mang mùa Xuân về qua những bức tranh thêu.

Để có được chỗ đứng như hiện tại, phòng tranh Havina đã luôn nỗ lực vượt qua khó khăn để duy trì nghề thêu và giúp các nghệ nhân đảm bảo cuộc sống ổn định. “Tôi luôn cố gắng làm tốt nhất, mang đến những tác phẩm tranh thêu đẹp, ý nghĩa gửi đến mỗi khách hàng và từ đó tranh thêu Havina sẽ được mọi người công nhận và biết đến nhiều hơn”, anh Phúc trải lòng sau hành trình dài gắn bó với nghề. Anh hạnh phúc khi tạo được công ăn việc làm cho những người thợ thêu ở quê, đồng thời góp một chút công sức vào sự nghiệp bảo tồn, giữ gìn và phát triển nghề thêu tay truyền thống.

Tranh chữ được khách hàng lựa chọn để mừng tuổi ông bà, cha mẹ vào dịp đầu năm.


Vào dịp tết, xưởng sản xuất có khoảng 60 - 70 người thợ làm tranh phục vụ nhu cầu thị trường

Trong tương lai, phòng tranh Havina mong muốn tiếp cận được nhiều nguồn khách hàng hơn, có thể đưa tranh thêu tay Huế vươn ra thị trường thế giới. Bên cạnh đó, Havina cũng sẽ lên phương án tìm kiếm và đào tạo các bạn trẻ yêu nghề để nghề thêu tiếp tục duy trì, phát triển. Sắp tới, phòng tranh cũng dự định tìm hiểu về chương trình OCOP nhằm nâng tầm thương hiệu sản phẩm truyền thống.

Bài: Ngọc Trâm
Ảnh: Phan Trọng