Bắc Kạn là vùng đất có điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng đặc thù, rất thuận lợi cho phát triển nông – lâm nghiệp theo hướng bền vững. Nơi đây sản sinh ra nhiều sản phẩm nông sản truyền thống, gắn liền với đời sống và văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số như miến dong Na Rì, gạo nếp Khẩu Nua Lếch, cam quýt Bắc Kạn, măng khô, mật ong rừng, chè Shan tuyết, các loại thảo dược bản địa... Những sản phẩm này không chỉ có giá trị dinh dưỡng mà còn mang trong mình dấu ấn riêng của vùng cao, tạo nền tảng vững chắc để phát triển thành hàng hóa đặc sản có thương hiệu.

Khai trương các điểm trưng bày, quảng bá sản phẩm OCOP tại tỉnh Bắc Kạn

Việc triển khai Chương trình OCOP đã tạo ra bước chuyển rõ nét trong tư duy sản xuất của người dân địa phương- từ sản xuất nhỏ lẻ, chủ yếu để phục vụ tiêu dùng nội bộ, sang định hướng thị trường với sản phẩm có chất lượng, có bao bì, nhãn mác, có truy xuất nguồn gốc và mang giá trị gia tăng cao. Đây là cơ hội để các sản phẩm nông nghiệp Bắc Kạn vươn xa, tiếp cận được những phân khúc thị trường tiềm năng trong và ngoài nước.

Thời gian qua, tỉnh Bắc Kạn đã phát huy nhiều lợi thế để triển khai chương trình OCOP một cách hiệu quả. Bên cạnh điều kiện tự nhiên và tài nguyên bản địa dồi dào, tỉnh còn là vùng đất giàu bản sắc văn hóa, nơi lưu giữ nhiều nghề truyền thống và sản phẩm gắn liền với tập quán sản xuất của đồng bào các dân tộc thiểu số. Đồng thời, tỉnh đặc biệt chú trọng phát triển hệ sinh thái sản xuất – kinh doanh bền vững thông qua việc hình thành các hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ sản xuất theo hướng chuyên nghiệp, từng bước nâng cao năng lực quản trị, đảm bảo chất lượng và tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm OCOP trên thị trường.

Cùng với đó, Bắc Kạn đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực như tư vấn xây dựng thương hiệu, hỗ trợ đăng ký nhãn hiệu, thiết kế bao bì, truy xuất nguồn gốc, xúc tiến thương mại… Đặc biệt, việc ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá, kết nối tiêu thụ, quản lý và truy xuất sản phẩm đang được đẩy mạnh, góp phần đưa sản phẩm OCOP đến gần hơn với người tiêu dùng. Tỉnh cũng định hướng gắn phát triển OCOP với không gian du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng tại các địa phương như Ba Bể, Na Rì, Ngân Sơn… vừa khẳng định giá trị thương hiệu sản phẩm, vừa nâng cao trải nghiệm cho du khách, tạo nên những điểm đến nông thôn hấp dẫn và đặc trưng.

Hệ thống hóa – chuyên nghiệp hóa quản lý sản phẩm

Tỉnh Bắc Kạn xác định rõ: xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP phải đi đôi với quản lý chất lượng và quảng bá hiệu quả. Cùng với việc hỗ trợ các chủ thể hoàn thiện hồ sơ đánh giá, nâng hạng sao sản phẩm, tỉnh chú trọng: Hướng dẫn thiết kế bao bì, tem QR truy xuất nguồn gốc, Đào tạo kỹ năng phát triển thương hiệu cho các hợp tác xã, tổ hợp tác, Kết nối với các đơn vị tư vấn – xúc tiến thương mại – nền tảng số để sản phẩm “lên sàn”.

Đến cuối năm 2024, toàn tỉnh Bắc Kạn đã có 245 sản phẩm (4 sản phẩm 5 sao, 21 sản phẩm 4 sao, 220 sản phẩm 3 sao.

Sản phẩm OCOP đã được hệ thống hóa truy suất nguồn gốc trước khi ra thị trường.

Bên cạnh việc nâng cấp chất lượng, tỉnh Bắc Kạn đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong xây dựng thương hiệu OCOP. Các sản phẩm được hỗ trợ mã hóa dữ liệu truy xuất nguồn gốc, tạo thuận lợi cho việc kiểm soát chất lượng và tăng độ tin cậy cho người tiêu dùng.

Trong năm 2023, Sở Khoa học & Công nghệ đã hỗ trợ hơn 140.000 mã và 28.000 tem QR-Code cho 14 tổ chức, cá nhân sản xuất sản phẩm OCOP, phục vụ việc truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng và minh bạch thông tin đến tay người tiêu dùng

Một số sản phẩm đã và đang hướng đến đăng ký chỉ dẫn địa lý hoặc bảo hộ nhãn hiệu tập thể, tạo cơ sở pháp lý vững chắc để phát triển thị trường lâu dài.

Bắc Kạn định hướng trong giai đoạn tới sẽ gắn sản phẩm OCOP với không gian du lịch, giúp du khách vừa trải nghiệm cảnh quan, vừa thưởng thức và mua sắm đặc sản tại chỗ.

Khuyến khích đổi mới sáng tạo, phát triển các sản phẩm từ nguyên liệu bản địa như trà dược liệu, tinh dầu, thực phẩm sạch chế biến sâu.

Tiếp tục hỗ trợ quản lý thương hiệu, xúc tiến thương mại và mở rộng hệ thống phân phối qua các kênh hiện đại.

Việc xây dựng và quản lý thương hiệu OCOP không chỉ giúp Bắc Kạn nâng tầm sản phẩm địa phương, mà còn là chìa khóa để khai mở giá trị nông thôn mới bền vững – nơi mỗi sản phẩm mang theo bản sắc, câu chuyện và khát vọng vươn xa.