Hà Nội: 13°C Hà Nội
Đà Nẵng: 26°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 30°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 23°C Thừa Thiên Huế

Xẩm Hà Thành: sống dậy nghệ thuật dành cho đại chúng

Trong nghệ thuật âm nhạc truyền thống đất nước ta, có lẽ chỉ duy nhất Hát Xẩm được gọi với tư cách là một nghề. Nghề Hát Xẩm ra đời gắn với truyền thống nhân đạo, tương thân tương ái khát khao cuộc sống tốt đẹp vốn là truyền thống của dân tộc Việt Nam.
Những ai yêu Hát Xẩm khó có thể quên cố nghệ nhân Hà Thị Cầu với bài hát xẩm “Nhớ công ơn sinh thành cha mẹ” mà bà từng trình diễn trong Lễ giỗ tổ nghề hát xẩm do Trung tâm phát triển nghệ thuật âm nhạc Việt Nam tổ chức tại Văn Miếu Quốc Tử Giám. Trong không gian cổ kính và uy nghiêm, nền nghệ thuật ca nhạc dân tộc được tôn vinh khiến những nghệ nhân cao tuổi rưng rưng nước mắt, còn các khán giả từ già đến trẻ, kể cả khách quốc tế thì tìm thấy bao điều thú vị ở nghệ thuật hát xẩm của Việt Nam.
Trong nghệ thuật âm nhạc truyền thống đất nước ta, có lẽ chỉ duy nhất Hát Xẩm được gọi với tư cách là một nghề. Nghề Hát Xẩm ra đời gắn với truyền thống nhân đạo, tương thân tương ái khát khao cuộc sống tốt đẹp vốn là truyền thống của dân tộc Việt Nam.


Cố nghệ nhân Hà Thị Cầu (Ảnh Internet)

Nghề Hát Xẩm ra đời vào thời nhà Trần, cách đây hơn 700 năm, một trong những thời kỳ phát triển rực rỡ nhất đối với văn học nghệ thuật truyền thống. Dân gian lưu truyền ông tổ nghề hát xẩm là Trần Quốc Đĩnh, một thái tử thời nhà Trần. Do những tranh giành quyền lực đã đẩy ông đến những bước đường khó khăn phải tha hương cầu thực. Những tháng ngày đó ông được thần linh ban cho nghề đàn hát và sống nhờ sự bao bọc của nhân dân. Sau này khi trở về hoàng cung, ông một lòng đem nghề đàn hát truyền lại cho nhân dân, đặc biệt là những người khiếm thị để họ có cái nghề kiếm sống bớt đi những lo toan mưu sinh. Tưởng nhớ công ơn vị thái tử, người hành nghề Hát Xẩm, từ xa xưa đã lấy ngày 22-2 và ngày 22-8 âm lịch làm ngày giỗ tổ nghề. Vào ngày này, những nhóm xẩm dù có ở nơi đâu cũng phải tề tựu đông đủ tại một nơi thuận tiện cho việc đi lại nhất để cùng nhau tổ chức lễ giỗ tổ nghề. Cho tới giữa thế kỷ XX lễ giỗ tổ nghề Hát Xẩm vẫn được tổ chức thường niên tại Hà Nội. Rồi do thời cuộc, do chiến tranh chống ngoại xâm, những nghệ nhân hát xẩm tạm dừng tổ chức lễ giỗ tổ nghề để góp sức vào những nhiệm vụ thiêng liêng của dân tộc. Nhiều bài hát xẩm mới đã được dân gian sáng tác và truyền tụng phục vụ cho lao động sản xuất và cho cuộc kháng chiến vì đây là thể loại dễ truyền miệng và có sức lan toả trong cộng đồng. Ngày nay, Hát Xẩm đã được phục hồi với những buổi biểu diễn ở chợ Đồng Xuân, phố cổ Hà Nội mang phong cách gần gũi với công chúng đúng cách "Xẩm Hà Thành" xưa. Nhiều nghệ sĩ đã miệt mài với môn nghệ thuật này như NSND Xuân Hoạch, NSUT Thanh Ngoan...

Các nghệ sĩ đưa Hát Xẩm lên sân khấu ( Ảnh Internet)

Hiểu rõ nhất về nghệ thuật hát xẩm chính là những nghệ nhân, nghệ sĩ, những người đã gắn tiếng đàn, lời ca trong máu thịt của mình. Nghệ sĩ nhân dân Xuân Hoạch cho rằng: “Nhiều bài hát xẩm có từ xa xưa tới nay vẫn giữ nguyên tính thời sự và vẻ đẹp nghệ thuật như bài “Tiễn chân anh Khóa xuống tầu” của Á Nam Trần Tuấn Khải. Việc khôi phục lại Hát Xẩm trong nhịp sống đương đại không chỉ bảo tồn được giá trị dân tộc quí báu của cha ông mà còn làm cho cuộc sống hiện tại thi vị hơn, giầu tính đấu tranh hơn…”
Lắng nghe những giai điệu hát xẩm, lúc thì mang vẻ ai oán, khi lại mang tính hài hước, châm biếm, đả kích, tôi hiểu rõ hơn vì sao mà Hát Xẩm lại được truyền tụng trong dân gian và có sức sống lâu bền. Đây thực sự là môn nghệ thuật dành cho đại chúng ./.

Thanh Thủy

Tin liên quan

Tin mới hơn

Ứng dụng giá trị nghệ thuật Tuồng trong đời sống đương đại

Ứng dụng giá trị nghệ thuật Tuồng trong đời sống đương đại

LNV - Sáng 25.11, Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội và Nhà hát Tuồng Việt Nam tổ chức tọa đàm "Ứng dụng chất liệu tuồng trong đời sống đương đại".
(Hoàn Kiếm) Tưng bừng hoạt động chào mừng ngày Di sản Văn hóa Việt Nam tại phố cổ Hà Nội

(Hoàn Kiếm) Tưng bừng hoạt động chào mừng ngày Di sản Văn hóa Việt Nam tại phố cổ Hà Nội

LNV - Tối ngày 18/11, tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội, Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội đã khai mạc chuỗi hoạt động văn hóa chào mừng Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11.
( Long Biên) Ấn tượng khai mạc Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội năm 2023

( Long Biên) Ấn tượng khai mạc Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội năm 2023

LNV - Tối ngày 17/11, tại Nhà máy xe lửa Gia Lâm (Hà Nội), Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam phối hợp tổ chức chương trình khai mạc Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội năm 2023.
Quận Hoàn Kiếm: Gắn biển công trình tu bổ, tôn tạo đình Trung Yên

Quận Hoàn Kiếm: Gắn biển công trình tu bổ, tôn tạo đình Trung Yên

LNV - Sáng ngày 29/6/2023, UBND quận Hoàn Kiếm đã tổ chức lễ gắn biển công trình tu bổ, tôn tạo đình Trung Yên nhân kỷ niệm 75 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi thi đua ái quốc (11/6/1948 – 11/6/2023).
Quận Hoàn Kiếm tổ chức lễ gắn biển công trình tu bổ, tôn tạo đình Hà Vĩ

Quận Hoàn Kiếm tổ chức lễ gắn biển công trình tu bổ, tôn tạo đình Hà Vĩ

LNV – Sáng ngày 08/06/2023 UBND quận Hoàn Kiễm tổ chức lễ gắn biển công trình tu bổ, tôn tạo đình Hà Vĩ (số 11 phố Hàng Hòm, phường Hàng Gai) chào mừng kỷ niệm 75 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc (11/6/1948-11/6/2023).
Nhà báo Bùi Xuân Vinh - một người trọn nghĩa vẹn tình

Nhà báo Bùi Xuân Vinh - một người trọn nghĩa vẹn tình

LNV - Tôi may mắn quen biết nhà báo Bùi Xuân Vinh đã trên 20 năm. Đó là hồi năm 2000, khi ấy tôi ra trường đã được mấy năm, đi làm vài tờ báo theo kiểu phóng viên không lương, tức cũng tham gia họp hành giao ban cơ quan, nhận đề tài như phóng viên, nhưng không có lương cứng, mà viết bài nào hưởng nhuận bút bài đó. Hồi đó khá phổ biến hình thức này.

Tin khác

Cốm xào - món ngon của mùa thu

Cốm xào - món ngon của mùa thu

LNV - Trong tâm tưởng của người Hà Nội, mùa thu bao giờ cũng gắn liền với cốm và những món ăn tinh tế từ món quà thu xanh như ngọc lưu ly này.
Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hoàng thành Thăng Long: Dấu ấn 10 năm

Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hoàng thành Thăng Long: Dấu ấn 10 năm

LNV - Đã tròn 10 năm, Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới nhờ những giá trị nổi bật toàn cầu. Hiếm di sản nào trên thế giới có sự tiếp nối lịch sử xuyên suốt 13 thế kỷ (từ thế kỷ VII đến XX) như Hoàng thành Thăng Long. 10 năm qua, công tác bảo tồn, phát huy giá trị Hoàng thành Thăng Long đã để lại nhiều dấu ấn với cách làm bài bản, nhờ vậy, di sản này luôn là điểm đến hấp dẫn.
Dường như thu đã về phố

Dường như thu đã về phố

LNV - Không biết có phải tôi đã trót yêu Hà Nội như mối tình đầu se kết thành tơ thành tóc trong tâm hồn mà luôn vương vấn quấn níu từng mái nhà xám rêu như đứng đó từ ngàn năm trước, từng góc phố cổ bàng bạc không khí chợ “Hàng” mấy trăm năm qua, từng gánh hàng thong dong ngang phố như chưa bao giờ có năm có tháng đậu lại... Và khoảnh khắc giao mùa phố là những ngọt ngào đến xao xuyến tâm can, cho dù là gió nồm Nam hay cơn gió bấc, cho dù là cái nóng hầm hập hay những cơn mưa xối xả nghiêng trời lệch đất, cho dù là heo may man mác hay giông bão tan tác vạn vật trần gian...

Công bố kết quả cuộc thi Sáng tác tranh cổ động kỷ niệm 1010 năm Thăng Long - Hà Nội

LNV - Sáng 27/8, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội công bố kết quả Cuộc thi sáng tác tranh cổ động kỷ niệm 1010 năm Thăng Long - Hà Nội.
Hà Nội mùa thu trong ký ức tuổi thơ tôi

Hà Nội mùa thu trong ký ức tuổi thơ tôi

LNV - Đã bắt đầu có những cơn mưa ngâu lùi xa mùa ve rộn rã, đâu đây trời vẫn còn sót lại những vạt nắng vàng óng mật trên ô cỏ xanh mướt nơi Quảng trường Ba Đình, cơn gió se lạnh của mùa thu đã về. Lòng xao xuyến nhớ về Hà Nội xưa. Hà Nội vẫn đẹp từ những cái đã cũ…
Hương cốm Hà Nội

Hương cốm Hà Nội

LNV - Gió heo may đã về. Chẳng biết đã có cốm làng Vòng chưa? Thật lạ, trong tiết heo may nhè nhẹ, chỉ nghĩ đến cốm thôi dường như đã cảm nhận được vị thơm dịu dàng của sữa lúa nếp non ở đầu lưỡi. Cốm Vòng là thứ đặc biệt nhất trong mọi thứ quà của Hà Nội vì lúa nếp có cả hai vụ nhưng chỉ mỗi khi tiết hoa vàng, khi ngọn gió vàng heo hắt trở về thì người ta mới làm cốm. Cái mùi đồng quê thơm ngọt hương nếp cốm mùa lan tỏa theo chân những gánh hàng rong len lỏi ngõ ngách phố phường Hà Nội.
Phát động cuộc thi viết

Phát động cuộc thi viết ''Hà Nội trong tôi''

LNV - Hướng tới kỷ niệm 1010 năm Thăng Long - Hà Nội (1010 - 2020), Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội tổ chức cuộc thi viết với chủ đề “Hà Nội trong tôi”.

Hà Nội yêu cầu khẩn trương hoàn thành các dự án chỉnh trang đô thị

LNV - Sở Xây dựng Hà Nội vừa ban hành văn bản về việc bảo đảm công tác chỉnh trang đô thị phục vụ các sự kiện quan trọng, ngày lễ kỷ niệm trong năm 2020: Quốc khánh 2-9, 1010 năm Thăng Long - Hà Nội, Đại hội đại biểu lần thứ XVII (nhiệm kỳ 2020-2025) Đảng bộ thành phố Hà Nội...
Triển lãm “Cách mạng tháng Tám - Mốc son lịch sử”

Triển lãm “Cách mạng tháng Tám - Mốc son lịch sử”

LNV - Nhân kỷ niệm 75 năm Cách mạng Tháng Tám (19/8/1945 – 19/8/2020) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (02/9/1945 – 02/9/2020), Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam phối hợp với Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước, Bảo tàng Lịch sử quốc gia Việt Nam tổ chức khai mạc triển lãm chuyên đề “Cách mạng Tháng Tám – Mốc son lịch sử”.
Con đường bích họa dài nhất Thủ đô

Con đường bích họa dài nhất Thủ đô

LNV - Bức tường đê trên tuyến quốc lộ 32 từng xám màu thời gian nối cầu Phùng với xã Tam Hiệp (huyện Phúc Thọ) giờ đây thu hút sự chú ý của nhiều người bởi những bức tranh nhiều màu sắc. Con đường bích họa được mệnh danh dài nhất Thủ đô này không chỉ cô đọng nét văn hóa đặc trưng của một miền quê mà còn tạo sắc diện mới cho nông thôn Phúc Thọ
Duyên dáng cầu Thê Húc

Duyên dáng cầu Thê Húc

LNV - Muốn ra đền Ngọc Sơn phải có thuyền nên năm 1865, Nguyễn Văn Siêu, một nhà thơ lớn của Hà Nội đã quyên tiền làm cầu bắc từ bờ ra đền Ngọc Sơn và đặt tên là Thê Húc (có nghĩa là giọt ánh sáng đậu lại). Cầu gồm 15 nhịp, 32 chân cột gỗ tròn xếp thành 16 đôi. Mặt cầu lát ván gỗ và sơn màu đỏ sẫm, chữ Thê Húc thếp vàng. Thê Húc mềm mại, duyên dáng như thiếu nữ, được coi là cây cầu đẹp nhất Hà Nội.
Hà Nội đạt giải thưởng Travelers’ Choice Adwards 2020

Hà Nội đạt giải thưởng Travelers’ Choice Adwards 2020

LNV - Hà Nội là một trong 5 địa điểm của Việt Nam vừa đoạt giải thưởng Travelers’ Choice Adwards 2020 (Giải thưởng do du khách bình chọn) của chuyên trang đánh giá du lịch và đặt phòng trực tuyến nổi tiếng thế giới TripAdvisor (Mỹ). 4 địa điểm cũng được giải thưởng này là Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Phú Quốc và Hội An là 5 địa điểm của Việt Nam.
Hùng tráng Quốc ca Việt Nam

Hùng tráng Quốc ca Việt Nam

LNV - Bài Tiến quân ca được nhạc sĩ Văn Cao sáng tác cuối năm 1944 tại căn gác nhà số 171 phố Mongrand (nay là nhà số 45 phố Nguyễn Thượng Hiền, Hà Nội) và được in lần đầu trên trang văn nghệ của báo Độc lập tháng 11-1944. Ngay từ khi mới ra đời, bài hát đã được đội ngũ chiến sĩ cách mạng nồng nhiệt đón nhận, sau đó trở thành bài hát chính thức của Mặt trận Việt Minh, góp phần quan trọng cổ vũ nhân dân khởi nghĩa giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám.
Mở rộng không gian văn hóa phố Phùng Hưng

Mở rộng không gian văn hóa phố Phùng Hưng

LNV - Gần 1 năm sau khi mở thành công vòm cầu đầu tiên trên phố Phùng Hưng, Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội đang tiếp tục đục thông 5 vòm cầu liên tiếp. Đây cũng là bước đầu trong dự án cải tạo không gian vòm cầu dẫn lên cầu Long Biên, song song với đó là hoạt động thiết kế không gian bên trong vòm cầu nhằm tạo ra những không gian văn hóa mới tại Thủ đô.
Xem thêm
qc-vinamilk-100-thanh-trung
Mới nhất Đọc nhiều
Chương trình thiện nguyện “Xuân Ấm Trao Em”

Chương trình thiện nguyện “Xuân Ấm Trao Em”

LNV - Dự án “Xuân Ấm Trao Em” được thực hiện với mục đích hỗ trợ cho 65 em học sinh có hoàn cảnh khó khăn của trường Tiểu học Quảng Uyên. Đây đều là những em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, thuộc diện nghèo - cận nghèo, có trường hợp mồ côi cha/mẹ, có thương tật.
Làng nghề gỗ Hương Mạc - Từ sơn được bảo hộ nhãn hiệu tập thể

Làng nghề gỗ Hương Mạc - Từ sơn được bảo hộ nhãn hiệu tập thể

LNV - Tháng 11/2023 làng nghề gỗ Hương Mạc đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp giấy chứng nhận bảo hộ nhãn hiệu tập thể với 412 thành viên, tạo cơ hội cho nghề gỗ Hương Mạc nâng tầm thương hiệu, khẳng định giá trị sản phẩm làng nghề.
Chuếnh choáng say rượu ngô Bản Phố

Chuếnh choáng say rượu ngô Bản Phố

LNV - Cùng với thắng cố, mận Tam Hoa, chè Shan Tuyết, thổ cẩm... rượu ngô cũng là một trong những đặc sản, là niềm tự hào của đồng bào của các dân tộc ở huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai.
Nghệ sĩ Đào Hà và những mong ước đầu Xuân

Nghệ sĩ Đào Hà và những mong ước đầu Xuân

LNV - Gần 40 năm cống hiến trong ngành CAND về hưu với quân hàm Thượng tá, song Nghệ sỹ Đào Hà, chủ nhiệm CLB Văn nghệ sỹ xứ Đoài, người Đảng viên gần 40 năm tuổi Đảng có thân hình nhỏ nhắn, đôi mắt thông minh, lanh lợi này vẫn còn nhớ như in những chuyến đi trinh sát tại địa bàn phía Tây Bắc Tổ quốc. Nhớ những chiến công thầm lặng của lực lượng An ninh nhân dân và tình cảm của đồng bào các dân tộc miền núi thương yêu, đùm bọc đối với cán bộ, chiến sĩ CAND.
"Cá chép vượt vũ môn" họa tiết trên bình giọt ngọc gốm Chu Đậu

"Cá chép vượt vũ môn" họa tiết trên bình giọt ngọc gốm Chu Đậu

LNV - Tại huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương có lẽ không ai là không biết đến một làng gốm cổ nổi tiếng Chu Đậu khắp xa gần. Ngay từ thế kỷ 15, sản phẩm của ngôi làng này đã rất được ưa chuộng và xuất hiện ở nhiều quốc gia. Trải qua những thăng trầm và biến cố của lịch sử, nghề gốm nơi đây tưởng chừng đã bị mai một và dần biến mất.
qc-vinamilk-dinh-duong-vang
cty-tnhh-ung-dung-khcn-quoc-te
thieu-hoa
vf
tho-xuan
xsmb
gex
thaco
lang-chanh
nga-son
Giao diện di động