Ông Nguyễn Quốc Hoàn – Phó Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm phát biểu tại quận Hoàn Kiếm

Đến dự lễ gắn biển có bà Nguyễn Thị Liên – Phó Chủ tịch thường trực TW hiệp hội làng nghề Việt Nam. Về phía quận Hoàn Kiếm có ông Phạm Tuấn Long – Phó Bí thư Quận ủy, Chủ tịch UBND quận cùng các phòng ban. Lãnh đạo UBND phường Hàng Gai cùng nhân dân dân địa phương.

Đình Hà Vĩ là nơi thờ ông Tổ nghề sơn Trần Lư (1470-1540), người làng Bình Vọng, xã Văn Bình, huyện Thường Tín (Hà Nội).Đình Hà Vĩ, tên chữ là “Hà Vĩ tổ đình” xưa kia nguyên là đất thôn Cổ Vũ Thượng, tổng Tiền Túc, huyện Thọ Xương. Ngôi đình được xây dựng vào khoảng giữa thế kỷ 19 do những người dân làng Hà Vĩ, phủ Thường Tín, tỉnh Hà Đông (nay là huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội) có nghề cổ truyền làm sơn di cư ra Hà Nội đến lập nghiệp ở phố Hàng Hòm.Ban đầu họ mở một số cửa hiệu làm và bán hòm gỗ, rương, tráp… Về sau chủ yếu nhận sơn các hòm gỗ, tráp, hoành phi, câu đối, cây đèn, ngai bệ, khám thờ. Những người thợ đã lập ra ngôi đình Hà Vĩ để thờ ông tổ nghề sơn là Trần Lư (còn gọi là Lương) - người làng Bình Vọng, Thường Tín, Hà Nội.

Ông Phạm Tuấn Long – Phó Bí thư Quận ủy, Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm tặng bằng khen các cá nhân có thành tích trong tôn tạo đền Hà Vĩ

Khi đi sứ sang Trung Quốc, ông đã học được nghề sơn son thếp vàng ở tỉnh Hồ Nam đem về truyền cho dân làng cùng dân các xã xung quang như Hạ Thái, Duyên Tường, Hà Vỹ… Hiện tại trên phố Hàng Hòm vẫn còn một số cửa hàng bán sơn, chổi quét sơn các loại. Ngôi đình Hà Vĩ hiện nay có quy mô nhỏ, từ ngoài vào là cổng đình, qua lối nhỏ đến kiến trúc chính dạng chữ “Nhị,” gồm 3 gian tiền đình và 3 gian hậu cung xây dựng chồng diêm đơn giản. Hiện trong di tích còn lưu giữ một số di vật mang đặc trưng niên đại và nghệ thuật thời Nguyễn như: bia đá, chuông đồng, hạc thờ, ngai, bài vị, hoành phi, câu đối.

Tồn tại đến ngày nay, đình Hà Vĩ như một bảo tàng nhỏ, sinh động, minh chứng cho quá trình phát triển nghề thủ công truyền thống của khu 36 phố phường kinh thành Thăng Long xưa. Đây là một địa điểm du lịch hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước mỗi dịp về thăm Thủ đô. Đình đã được thành phố Hà Nội xếp hạng Di tích Lịch sử-Nghệ thuật năm 2014. Đình Hà Vĩ có diện tích 202,3m2. Mặc dù có quy mô không lớn, nhưng nơi đây lại có ý nghĩa về mặt lịch sử, văn hóa, kiến trúc tiêu biểu của một ngôi đình tổ nghề trong khu phố cổ Hà Nội. Theo văn bia hiện còn, ngôi đình đã được trùng tu, sửa chữa nhiều lần vào những năm đầu thế kỷ XX: Duy Tân năm thứ 8 (1914), Khải Định năm thứ 6 (1921), Bảo Đại năm thứ 16 (1941). Năm 1947, ngôi đình bị thực dân Pháp đánh sập. Đến năm 1951, nhân dân đã khôi phục lại. Trước khi được tôn tạo, kiến trúc Đình Hà Vĩ mang dấu ấn của lần trùng tu giữa thế kỷ XX (1951). Tuy không còn bảo tồn được hình thức, kiểu dáng kiến trúc của lần khởi dựng đầu tiên nhưng đình vẫn mang giá trị về mặt lịch sử và nghệ thuật.

Các đại biểu tham dự buổi lễ chụp ảnh tại cổng tam quan đền Hà Vĩ

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Quốc Hoàn – Phó Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm cho biết: “Trong những năm qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa luôn được Đảng bộ, chính quyền và nhân dân quận Hoàn Kiếm quan tâm gắn với phát triển kinh tế, du lịch của quận. Xác định vị trí quan trọng của di tích lịch sử văn hóa đình Hà Vĩ gắn với quần thể các di tích trong khu vực phụ cận hồ Hoàn Kiếm - di tích cấp quốc gia đặc biệt, Quận ủy – HĐND-UBND quận Hoàn Kiếm đã tập trung nguồn lực đầu tư tu bổ, tôn tạo đình Hà Vĩ. Được sự giúp đỡ của Cục Di sản Văn hóa, Sở Văn hóa Thể thao, Ban quản lý Di tích và Danh thắng Hà Nội, sự hỗ trợ của các sở, ngành liên quan, của các nhà khoa học, đặc biệt sự ủng hộ của nhân dân, sau hơn 01 năm triển khai, đến nay, việc tu bổ đình Hà Vĩ đã hoàn thành và được Quận lựa chọn là công trình chào mừng kỷ niệm 75 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi Thi đua Ái Quốc. Đây là công trình rất có ý nghĩa nhằm lưu giữ di sản cho thế hệ mai sau, góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa, lịch sử, đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân; đồng thời, trở thành điểm tham quan, giới thiệu với du khách khi đến thăm Thủ đô Hà Nội”.