Triển lãm Bóng Đồng là sự tiếp nối cuộc hành trình đi tìm cái Đẹp – Chân - Thiện – Mỹ của các họa sỹ đã gắn bó trong tình cảm sâu đậm, thủy chung, kể từ cuộc Triển lãm đầu tiên BẠN VẼ - TÔI VẼ được tổ chức ở 45 Tràng Tiền tháng 12/2016 của nhóm 60+

Mọi điểm xuất phát cứ như một sự ngẫu hứng rồi được đồng lòng hưởng ứng bởi niềm đam mê đầy nhiệt huyết của các họa sĩ.

Khi hàng loạt các di sản Văn hóa dân gian truyền thống của Việt Nam: Hát Xẩm, Hát Xoan, Bài Chòi… được UNESCO vinh danh Di sản Văn hóa phi vật thể Thế giới, trong đó có Hầu Đồng thì các họa sĩ đã cùng nhau vào cuộc để sáng tác nhằm vinh danh nghệ thuật dân gan truyền thống đậm sắc văn hóa Việt này.

Họa sĩ Nguyễn Quốc Thắng bên tác phẩm “ Cõi Tâm Linh”.

Hầu Đồng là nghi lễ không thể thiếu trong Tín ngưỡng thờ Mẫu và là hình thức nghệ thuật dân gian hết sức trừu tượng. Bấy lâu nay nghi lêc Hầu Đồng đã hoạt động với những quan niệm có phần trái chiều nhau cùng song song tồn tại: quan niệm giữa sự mê tín dị đoan và vấn đề tín ngưỡng Tâm linh giống như trong các Lễ hội truyền thống ton thờ các vị anh hùng dân tộc được phong Thánh: Thánh gióng, Đức Thánh Trần, Tản Viên, Bà Chúa Liễu…Gác bỏ vấn đề mê tín, các họa sĩ đã chú tâm khai thác cái hay, cái đẹp của loại hình nghệ thuật này, cũng là để tôn vinh một di sản được Thế giới công nhận.

Sự hấp dẫn của Hầu Đồng nằm trong những bộ trang phục lộng lẫy đủ màu sắc của quang phổ: lục, lam, chàm, tím, sen, vàng… với vũ đạo Hầu Đồng được các “Cô Đồng” nhập vai, thăng hoa một cách xuất thần , trong một không gian huyền ảo, lung linh đèn nến, khói hương, hòa cùng nền nhạc chầu văn lôi cuốn lòng người. Tất cả làm nên một nghi lễ “ Lên Đồng” hư ảo, thoát xác và đẩy niềm tôn kính đối với các bậc Thánh nhân.

Tác phẩm “ Múa Lửa” - Họa sĩ Nguyễn Quốc Thắng

Họa sĩ Nguyễn Quốc Thắng chia sẻ: “ Quan điểm về tín ngưỡng nét dân gian dân tộc “ Hầu Đồng” đây như là một trạng thái giải thoát khỏi vỏ vật chất, để cho nó thăng hoa về tinh thần đó là điều đặc biệt, trong cách thể hiện của mình được thể hiện theo cách hơi huyền ảo, mình cũng giống như các bậc họa sĩ đàn anh và các đồng nghiệp rất thích cách lúc cô đồng đang thăng hoa, mình có đặc tả qua hai bức tranh chung đó là những nét mặt của các cô thanh đồng, cho nên nét mặt cũng chân thật không huyền ảo, đặc biệt rất thích và rất muốn cái trạng thái của người lúc đang lên đồng, tác phẩm của mình đã cố gắng hết sức những điều mình vươn tới nhưng chưa thành công hẳn, nếu như ở những tác phẩm lần sau thì mình sẽ cố gắng vì trạng thái con người nó thoát hết tất cả các gánh nặng cuộc sống người ta cảm thấy lâng lâng cảm thấy gần giũi những gì nó siêu hình, vô hình và rất là linh thiêng thì nó có thần thái rất khác so với bình thường đấy là điểm mình cố gắng nhấn mạnh và cố gắng tìm cách thể hiện nhưng thành công chắc là phải chờ phía trước”.

Tác phẩm “ Cõi Tâm Linh” – Họa sĩ Nguyễn Quốc Thắng

“Trong bối cảnh này mình tham gia hai tác phẩm kích thước 80 cm x 60 cm, đây là 2 tác phẩm rất tâm huyết, bức thứ nhất cô thành đồng kẹp nến múa lửa cố gắng thể hiện cô thanh đồng đang ngây ngất trong cảm giác thăng hoa, và hai bàn tay rất khóe léo thể hiện điệu múa với những ánh sáng rất rực rỡ, và nó có sự chuyển động thì mình cố gắng thể hiện sự chuyển động của hai bàn tay và khuôn mặt đọng lại không gian chung huyền ảo, lờ mờ sương khói lên một chút đó là tác phẩm thứ nhất của mình.

Tác phẩm thứ hai cũng có một chút hơi siêu thực một tý mình đưa nhóm chính là các cung văn cô đồng đang thực hiện các nghi thức hầu đồng, mình thu nhỏ để cho không gian chung xuất hiện một khuôn mặt vẫn là một chân dung vẫn là một con người, ý mình muốn miêu tả một sự hiện linh của Thánh của Thần và của nhóm đồng đang muốn gặp gỡ muốn giao tiếp, trong chân dung đó mình đang muốn miêu tả cái gì đó rất là cảm thông rất là yêu mến trên thế lực siêu nhiên thì người ta cảm giác yêu quý nhóm hầu đồng, mình có miêu tả hai bàn tay nâng nhóm hầu đồng nâng cao cho gần các thế lực siêu nhiên hơn” - Họa sĩ Thắng cho biết thêm./.

Bài và ảnh: Châu Lê