Phóng viên: Xin ông cho biết một số kết quả tiêu biểu trong công tác bảo vệ môi trường của tỉnh Bình Định trong thời gian qua?

Ông Huỳnh Quang Vinh: Trong thời gian qua, công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh Bình Định đã được các cấp, các ngành quan tâm, tạo được sự chuyển biến và đạt được môt số kết quả bước đầu quan trọng. Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản, chỉ đạo về công tác bảo vệ môi trường (BVMT), nổi bật là Nghị quyết số 03-NQ/TU ngày 07/4/2017 của Tỉnh ủy Bình Định về việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo vệ môi trường đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030; Kế hoạch hành động số 35/KH-UBND ngày 11/9/2017 của UBND tỉnh về việc triển khai thực hiện Nghị quyết 03 của Tỉnh ủy, nhằm chỉ đạo sát sao các vấn đề nổi cộm hiện nay về môi trường, như việc quy hoạch, phát triển gắn với BVMT, hạ tầng BVMT của tỉnh, các định hướng phát triển bền vững,.. Ban hành Quy hoạch mạng lưới quan trắc, Quy hoạch đa dạng sinh học, Kế hoạch quản lý chất thải y tế...

Đặc biệt, công tác truyền thông, phổ biến các quy định về bảo vệ môi trường được triển khai thường xuyên, liên tục, có chiều sâu và đa dạng hóa về hình thức tuyên truyền, từ tỉnh đến huyện, xã: tập huấn, truyền thông, mittinh, phóng sự về ôi trường, thi ảnh, vẽ tranh, thi sáng tạo Xanh...

Ông Huỳnh Quang Vinh - Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Định.

Hoạt động thẩm định, tham mưu phê duyệt, cấp phép trong lĩnh vực quản lý bảo vệ môi trường được thực hiện chặt chẽ, đúng quy trình, quy định hiện hành. Trong 2 năm 2017-2018, đã thực hiện kiểm tra công tác BVMT hơn 300 lượt doanh nghiệp; giám sát và hướng dẫn tại các cơ sở ô nhiễm môi trường nghiêm trọng; rút tên 9 cơ sở ô nhiễm môi trường. Duy trì thực hiện quan trắc, đánh giá hiện trạng môi trường toàn tỉnh (2 đợt/năm, với 150 điểm/đợt) nhằm đánh giá, dự báo chất lượng môi trường. Xử lý kịp thời những sự cố môi trường phát sinh như: Sự cố tràn dầu tại vùng biển Quy Nhơn do cơn bão số 12 gây ra năm 2017....

Những vấn đề bức xúc, điểm nóng về môi trường từng bước được kiểm soát và tập trung giải quyết kịp thời và triệt để. Trong năm 2018, tỉnh đã tạm đình chỉ 7 cơ sở sản xuất kinh doanh để khắc phục ô nhiễm môi trường.

Phóng viên: Hiện nay, công tác quản lý môi trường của tỉnh gặp khó khăn gì, thưa ông?

Ông Huỳnh Quang Vinh: Công tác quản lý môi trường của tỉnh trong thời gian qua gặp một số khó khăn nhất định như: Các văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế, chính sách về BVMT đến nay vẫn chưa được ban hành đầy đủ và đồng bộ. Tại tỉnh, nguồn lực về tài chính còn hạn chế nên đầu tư cho công tác BVMT còn thiếu, đặc biệt là hạ tầng về thu gom, xử lý chất thải. Công tác BVMT ngày càng phức tạp, nặng nề, trong khi đội ngũ công chức về môi trường cấp cơ sở còn thiếu (cấp huyện 1-2 người; cấp xã chỉ có 01 cán bộ địa chính làm kiêm nhiệm, kể cả mảng xây dựng, nông nghiệp), lại đặt trong bối cảnh các cơ quan đơn vị đang thực hiện tinh giản biên chế, nên càng thiếu cán bộ quản lý môi trường ở cơ sở; mà đây lại là cấp đang có nhiều vấn đề bức xúc hiện nay, như giải quyết các khiếu kiện về môi trường tại địa phương, quản lý môi trường chăn nuôi, các cơ sở trong làng nghề, các cơ sở sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ xen kẽ khu dân cư, tham mưu việc tổ chức thu gom rác trong dân tại khu vực nông thôn...

Phóng viên: Công tác thanh, kiểm tra, giám sát bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh chú trọng như thế nào trong thời gian qua?

Ông Huỳnh Quang Vinh: Công tác này được tăng cường và thực hiện thường xuyên, định kỳ khoảng 100 lượt doanh nghiệp/năm. Bên cạnh đó, việc kiểm tra thanh tra giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo cũng được thực hiện triệt để. Trong năm 2018, đã thực hiện 16 cuộc thanh tra về bảo vệ môi trường và ban hành 05 quyết định theo thẩm quyền xử phạt về lĩnh vực môi trường với tổng số tiền 55,5 triệu đồng; tham mưu và trình Chủ tịch UBND tỉnh xử phạt vi phạm hành chính trong công tác bảo vệ môi trường đối với Công ty Cổ phần Đường Bình Định 1,9 tỷ đồng và Công ty Delta Galil 297 triệu đồng. Ngoài ra, Sở Tài nguyên và Môi trường cũng thực hiện chức năng hướng dẫn, phối hợp kiểm tra, xử lý vi phạm cho các Phòng Tài nguyên và Môi trường của UBND cấp huyện và Ban quản lý KKT. Hằng năm, rà soát kết quả kiểm tra để đề xuất đưa vào danh sách ô nhiễm môi trường nghiêm trọng đối với những cơ sở gây ô nhiễm nhưng không thực hiện khắc phục.

Phóng viên: Đối với các đơn vị trên địa bàn tỉnh có nguồn xả thải lớn, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh đã có những giải pháp gì trong việc kiểm soát, xử lý nước thải, chất thải?

Ông Huỳnh Quang Vinh: Đối với những cơ sở này, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Định đã chú trọng ngay từ khâu thẩm định hồ sơ môi trường, đánh giá tác động một cách chi tiết, trong đó có nội dung về tham vấn cộng đồng nơi triển khai dự án. Yêu cầu chủ dự án trước khi triển khai phải thực hiện niêm yết công khai kế hoạch môi trường tại địa phương để cộng đồng theo dõi, giám sát. Phối hợp với địa phương giám sát, kiểm tra trong quá trình hoạt động. Năm 2016-2017, Sở Tài nguyên và Môi trường đã triển khai lấy mẫu đột xuất (1 lần/qúy) đối với các cơ sở có lưu lượng nước thải trên 200m3/ngày. Năm 2018, Sở Tài nguyên và Môi trường đã đầu tư hệ thống kết nối dữ liệu quan trắc tự động nguồn thải nhằm theo dõi thường xuyên việc xả thải của các doanh nghiệp có lưu lượng xả thải lớn. Hiện nay, Sở Tài nguyên và Môi trường đã yêu cầu các khu công nghiệp, các cơ sở có nước thải trên 1000m3/ngày phải lắp đặt thiết bị đo lưu lượng và quan trắc tự động, liên tục một số thông số ô nhiễm đặc trưng và kết nối về Sở Tài nguyên và Môi trường để theo dõi. Ngoài ra, Sở Tài nguyên và Môi trường cũng chú trọng việc tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về môi trường, phối hợp với các đoàn thể, nhằm phát huy vai trò giám sát của cộng đồng, người dân đối với công tác BVMT của các doanh nghiệp trên địa bàn.

Về phía các doanh nghiệp, Sở Tài nguyên và Môi trường thường xuyên nắm bắt thông tin, hướng dẫn và tháo gỡ khó khăn vướng mắc (thuộc trách nhiệm cơ quan Nhà nước) tạo điều kiện để doanh nghiệp hoạt động đúng quy định pháp luật.

Phóng viên: Ông có đánh giá gì về việc ứng dụng khoa học công nghệ, sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường tại các doanh nghiệp cũng như ý thức trách nhiệm của doanh nghiệp trong bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh hiện nay?

Ông Huỳnh Quang Vinh: Trong xu thế hiện nay, trước áp lực, đòi hỏi về BVMT của khách hàng, cơ quan Nhà nước, của người lao động, của cộng đồng xã hội, nên các doanh nghiệp đã ngày càng có trách nhiệm hơn trong công tác BVMT, thể hiện qua tỷ lệ thực hiện các giải pháp BVMT ngày càng nhiều. Trong đó, có việc ứng dụng khoa học công nghệ, sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường tại một số doanh nghiệp. Chẳng hạn, việc ứng dụng nuôi tôm công nghệ cao, tuần hoàn nước thải, không thải ra môi trường; ứng dụng sản xuất giấm gỗ xử lý chất thải; sản xuất và sử dụng gạch không nung; sử dụng túi nilon dễ phân hủy sinh học tại các siêu thị; sử dụng viên nén làm nhiên liệu đốt lò hơi thay cho than đá trước đây,…Tuy nhiên, nhìn chung, việc ứng dụng khoa học công nghệ, sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường tại tỉnh vẫn chưa được thực hiện phổ biến, đặc biệt là nhiều doanh nghiệp vẫn sử dụng công nghệ tiêu tốn nhiều nhiên nguyên vật liệu, năng lượng, tỷ lệ chất thải/đơn vị sản phẩm còn cao (như trong khai thác, chế biến khoáng sản,..). Do đó trong thời gian tới, tỉnh Bình Định cần có những chính sách, cơ chế tạo điều kiện để doanh nghệp đổi mới công nghệ, thiết bị hiện đại, tiên tiến, ứng dụng KHCN và sử dụng vật liệu thân thiện môi trường vào sản xuất, kinh doanh, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm áp lực đến tài nguyên thiên nhiên và môi trường.

Phóng viên: Ông cho biết kế hoạch trọng tâm trong công tác bảo vệ môi trường năm 2019 của tỉnh?

Ông Huỳnh Quang Vinh: Trong năm 2019, ngành Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Định sẽ tập trung triển khai một số nội dung, nhiệm vụ trọng tâm sau:

- Tham mưu UBND tỉnh trong việc chú trọng ngăn ngừa ô nhiễm hơn là xử lý ô nhiễm. Cụ thể là định hướng BVMT ngay từ quy hoạch phát triển các ngành, các địa phương, trong thu hút các dự án đầu tư, trong khuyến khích phát triển công nghệ sạch, sản xuất sạch hơn. Chú trọng trong khâu quy hoạch phát triển các khu cụm công nghiệp, khu dân cư, đảm bảo không gây mâu thuẫn lợi ích về môi trường.

- Xử lý ô nhiễm môi trường và hỗ trợ xử lý ô nhiễm môi trường tại các làng nghề, hoạt động chăn nuôi; hướng dẫn các cơ sở xử lý ô nhiễm và rút tên khỏi danh sách cơ sở ô nhiễm môi trường.

- Hướng dẫn công tác thu gom, xử lý chất thải. Triển khai nhân rộng mô hình xử lý rác nông thôn tại các xã trên địa bàn tỉnh. Tăng tỷ lệ thu gom rác khu vực nông thôn đạt 70% vào năm 2021.

- Tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức và hướng dẫn thực hiện công tác bảo vệ môi trường cho các đối tượng người dân với nhiều hình thức đa dạng, phong phú (Cuộc thi, tập huấn, mô hình điểm, tuyên truyền bằng trực quan, sử dụng mạng xã hội...).

Phóng viên: Xin cảm ơn ông.

Thực hiện: Ngọc Châu