Với 19 tiêu chí cụ thể bao quát từ những vấn đề mang tính tổng thể như: quy hoạch cho đến các nhóm tiêu chí về hạ tầng, kinh tế - xã hội, hệ thống chính trị ở cơ sở. Có thể xem bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng nông thôn mới là thước đo cho sự thay đổi bộ mặt khu vực nông thôn, tác động đến mọi mặt đời sống của các tầng lớp nhân dân. Chính vì vậy mà chương trình đã nhận được sự đồng tình, hưởng ứng của toàn thể cán bộ, nhân dân trong toàn tỉnh và trở thành phong trào sâu rộng, có sức lan tỏa mạnh mẽ, tạo khí thế mới trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở khu vực nông thôn trong gần 10 năm qua. Đến nay, trong tổng số 136 xã triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới thì tỉnh Quảng Bình đã có 62 xã đạt chuẩn nông thôn mới, chiếm 45,6% số xã và cao hơn 0,8% so với cả nước. Bình quân mỗi xã đạt 15,2 tiêu chí. Đặc biệt không còn xã nào đạt dưới 5 tiêu chí.

Chung tay xây dựng đường bê tông nông thôn mới.

Tuy đã đạt được những kết quả đáng khích lệ nhưng tốc độ tăng các tiêu chí vẫn chưa đạt theo kế hoạch đề ra. Cụ thể trong năm 2018, tỉnh Quảng Bình đã đề ra kế hoạch là tăng từ 1 đến 1,5 tiêu chí/ xã nhưng toàn tỉnh mới chỉ đạt 0,6 tiêu chí/1 xã. Một số tiêu chí như hộ nghèo, giao thông, trường học đạt thấp. Để đảm bảo tính bền vững của chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới, tỉnh Quảng Bình đã triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp từ công các chỉ đạo, điều hành đến tuyên truyền, tập huấn, huy động và đa dạng hóa các nguồn lực để thực hiện chương trình, đồng thời triển khai thực hiện nghiêm túc các nội dung của chương trình theo hướng thực chất, hiệu quả và từng bước đi vào chiều sâu. Như vậy, có thể nhận thấy bộ tiêu chí xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, giai đoạn 2018 - 2020 là thước đo khẳng định tính bền vững của Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới. Vì vậy mà trên cơ sở rà soát, đánh giá lại từng tiêu chí ở những xã đạt chuẩn nông thôn mới, các địa phương đã đăng ký danh sách xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao.

Trong năm 2019 này, tỉnh Quảng Bình phấn đấu có 5 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao là: Phong Thủy, Xuân Thủy, Tân Thủy của huyện Lệ Thủy và Bảo Ninh, Quang Phú, thành phố Đồng Hới. Đây là những địa phương có thể nói là đã có những bước tiến dài trong triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới. Trong tổng số 5 xã đăng ký đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao trong năm 2019 này thì huyện Lệ Thủy có đến 3 xã. Có thể nói đây là địa phương đã và đang triển khai quyết liệt đồng bộ nhiều giải pháp với nhiều cách làm hay, mô hình sáng tạo trong xây dựng nông thôn mới. Đến cuối năm 2018, số tiêu chí bình quân mỗi xã trên địa bàn huyện Lệ Thủy đạt 15,96 tiêu chí, cao hơn mức bình quân của tỉnh. Toàn huyện có 16 xã đạt chuẩn nông thôn mới, chiếm 61,54%, cao hơn 16,14% so với toàn tỉnh. Ông Đặng Đại Tình, Chủ tịch UBND huyện Lệ Thủy cho biết: năm 2019, huyện đã ưu tiên bố trí nguồn kinh phí để hỗ trợ cho các địa phương đăng ký xây dựng xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, đồng thời vận động các tầng lớp nhân dân tiếp tục đóng góp công sức, tiền của để xây dựng các hạng mục khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu; Hợp tác xã kiểu mẫu; xây dựng vườn hộ kiểu mẫu; đoạn đường kiểu mẫu; phát động và triển khai thực hiện đạt hiệu quả cao phong trào “ Ngày nông thôn mới - Đô thị văn minh “ để từng bước xây dựng xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và tiến tới xây dựng xã nông thôn mới kiểu mẫu.

Mục tiêu của bộ tiêu chí xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao là kế thừa những thành quả mà chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới đã đạt được trong gần 1 thập kỷ qua, đồng thời nâng cao chất lượng các tiêu chí để phát huy tính bền vững của chương trình, tạo động lực thúc đẩy khu vực nông thôn phát triển.

Bài và ảnh Thanh Thuỷ