Để hiểu rõ hơn về Nông thôn mới của Thái Nguyên, phóng viên Thời báo Làng nghề Việt đã có cuộc trao đổi cùng ông Phạm Văn Sỹ - TUV, Chánh văn phòng điều phối Nông thôn mới, UV thường trực BCĐ các Chương trình MTQG tỉnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp & PTNT tỉnh Thái Nguyên.

Ông Phạm Văn Sỹ - TUV, Giám đốc Sở Nông nghiệp & PTNT Thái Nguyên.

PV: Ông có thể nêu khái quát những thành quả Thái Nguyên đã đạt được trong xây dựng Nông thôn mới 10 năm qua?

Ông Phạm Văn Sỹ: Sau 10 năm triển khai thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM, với quyết tâm chính trị cao, xác định xây dựng NTM là nhiệm vụ trọng tâm bao trùm; bằng nỗ lực, phấn đấu, điều hành quyết liệt và năng động của Đảng bộ, chính quyền các cấp, nhất là phát huy sức sáng tạo, tinh thần cộng đồng của nhân dân, nông thôn mới Thái Nguyên đã có những chuyển biến tích cực. Chương trình đã đạt và vượt một số mục tiêu giai đoạn 2016-2020 (số xã đạt chuẩn NTM hết năm 2019: 101 xã, hiện bình quân: 16,5 tiêu chí/xã và về đích mục tiêu trước 01 năm; số đơn vị cấp huyện đạt chuẩn/hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM: 03 đơn vị, vượt 01 đơn vị và về đích trước 02 năm). Thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đạt 38,63 triệu đồng/người/năm (vượt 2,63 triệu đồng so với mục tiêu đề ra). Tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều giai đoạn 2016-2020) khu vực nông thôn giảm còn 8,47%; thấp hơn 8,6% so với tỷ lệ hộ nghèo khu vực 14 tỉnh miền núi phía Bắc (17,07%).

Nói gì thì nói, chủ thể chính trong xây dựng Nông thôn mới là người dân. Vì vậy, tại Thái Nguyên, ngay từ đầu xác định rõ, Nông thôn mới phải do dân làm chủ, dân phải được bàn bạc, chủ động thực hiện một cách sáng tạo và linh hoạt theo từng khu vực. Tại Thái Nguyên, Nông thôn mới cấp thôn/xóm/bản được ưu tiên triển khai trước, làm trước tại từng hộ dân, từng cụm dân cư trước khi xác định làm xã, huyện. Giai đoạn 2011-2015, 9/9 huyện, thị xã, thành phố, một số sở, ngành và 100% các xã đã tổ chức phát động thực hiện Phong trào thi đua ”Toàn dân chung sức xây dựng Nông thôn mới” . Giai đoạn 2016-2020 toàn tỉnh đã tổ chức 354 cuộc phát động thi đua, vận động được 11.211 tỷ đồng. Đây là cơ sở giúp Nông thôn mới đi đến từng nhà dân, từng thôn/xóm đều đồng loạt triển khai, nhiều thôn/xóm đã đạt chuẩn kiểu mẫu… Từ đó, sau 10 năm, bộ mặt Nông thôn Thái Nguyên đã thay đổi toàn diện về hạ tầng, xã hội cũng như đời sống người dân không ngừng được nâng cao. Thái Nguyên đang vững bước xây dựng nông thôn mới.

PV: ông đánh giá như thế nào về chặng đường 10 năm? Đâu là căn nguyên cho những thành tựu đó?

Ông Phạm Văn Sỹ: Đầu tiên phải nói đến là chủ trương đúng đắn của Đảng/Nhà nước/Chính phủ, định hướng phù hợp của chương trình khi hướng đến khu vực Nông thôn mà trọng tâm là đời sống người dân trong khu vực. Nông thôn mới Thái Nguyên thường xuyên nhận được sự chỉ đạo, hỗ trợ kịp thời từ Chính phủ và các Bộ/Ngành Trung ương; sự quan tâm, định hướng, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, sát sao cũng như đưa Nông thôn mới vào nhiệm vụ trọng tâm tại Nghị quyết Đảng Bộ tỉnh của Tỉnh Ủy, UBND tỉnh và các cấp ngành liên quan. Bên cạnh đó là sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, người dân Thái Nguyên năng động, hiểu biết rõ giá trị của Chương trình đem lại, nhanh chóng hưởng ứng và tích cực đóng góp tham gia.

“Nông thôn mới - chỉ có điểm đầu, không có điểm kết thúc” – Quan điểm xuyên suốt từ Trung Ương cũng là quan điểm lãnh đạo của Tỉnh Ủy, UBND tỉnh và bộ máy thực hiện chương trình tại Thái Nguyên. Đối với Thái Nguyên, không có chỗ cho tư tưởng thỏa mãn hay bằng lòng với kết quả hiện tại. Từ thôn/xóm đến cấp xã hay lên huyện, tỉnh đều tập trung vào mục tiêu cốt lõi: không ngừng nâng cao chất lượng đời sống, thu nhập cho người dân. Về đích Nông thôn mới, phải tiếp tục nâng cao tiêu chí hướng đến Nông thôn mới nâng cao rồi lên kiểu mẫu, trong đó tập trung sâu vào phát triển các hình thức kinh tế, tổ chức sản xuất phù hợp đảm bảo sự bền vững của chương trình.

Phải nói thêm, tỉnh Thái Nguyên có điều kiện tự nhiên - xã hội thuận lợi cho phát triển, là thủ phủ chè giữa đa dạng dân tộc, vùng - miền… Việc lựa chọn triển khai Nông thôn mới từ nhà dân, từ thôn/xóm trước như đã nói ở trên là cốt lõi cho thành công của Chương trình và đáp ứng yêu cầu chung.

PV: Định hướng - kế hoạch sắp tới Nông thôn mới của tỉnh Thái Nguyên sẽ như thế nào, thưa Ông?

Ông Phạm Văn Sỹ: Những gì “không tưởng” chúng ta đã giải quyết trong giai đoạn vừa qua. thời gian tới, Thái Nguyên sẽ tiếp tục quán triệt quan điểm “nông nghiệp, nông dân, nông thôn là chiến lược; NTM là căn bản; tái cơ cấu ngành nông nghiệp là then chốt; người nông dân là chủ thể” và “xây dựng nông thôn mới có điểm khởi đầu nhưng không có điểm kết thúc”.

Trọng tâm là, nâng cao công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp, sự tham gia của cả hệ thống chính trị, phát huy vai trò chủ thể của nhân dân trong xây dựng nông thôn mới. Huy động các nguồn lực tập trung hỗ trợ cho các xã chưa đạt chuẩn, đặc biệt là các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, có số tiêu chí thấp. Nâng cao chất lượng các tiêu chí đối với các xã đã đạt chuẩn, nhất là đối với các tiêu chí tổ chức sản xuất, nâng cao thu nhập; xây dựng các xã nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu. Đẩy mạnh phát động các phong trào thi đua để xây dựng NTM Thái Nguyên tiếp tục hướng tới nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế nông thôn, nhất là chú trọng xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất; bảo tồn và phát huy những giá trị tốt đẹp của văn hóa truyền thống; nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn; đẩy mạnh công tác giữ gìn, bảo vệ môi trường để xây dựng NTM bền vững.

Một số nhiệm vụ, mục tiêu của Nông thôn mới Thái Nguyên đến năm 2025 như: Có 130 xã trở lên được công nhận đạt chuẩn NTM, nỗ lực cơ bản hoàn thành Nông thôn mới cấp xã, Bình quân đạt 18,5 tiêu chí/xã; Phấn đấu từ 06 đơn vị cấp huyện trở lên được công nhận đạt chuẩn/hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM; Có 20 xã trở lên đạt NTM kiểu mẫu; hoàn thiện và đảm bảo tính kết nối, đồng bộ, liên thông, được duy tu, bảo dưỡng thường xuyên và thích ứng với biến đổi khí hậu cho hệ thống hạ tầng nông thôn; Nâng cao Chất lượng cuộc sống của cư dân nông thôn, phấn đấu thu nhập bình quân đầu người tăng ít nhất 1,8 lần so với năm 2020…

Để đạt được mục tiêu đó, tỉnh Thái Nguyên đã đề ra và xác định phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp cụ thể - phù hợp, trong đó tập trung: Duy trì, duy tu và hoàn thiện các tiêu chí về cơ sở hạ tầng (điện, đường, trường, trạm), có rồi phải mở rộng, nâng cấp, làm đẹp, chưa xong phải đầu tư bài bản…, đảm bảo hướng đến cảnh quan nông thôn xanh - sạch - đẹp và giữ vững nét vốn có của mỗi vùng quê; Chương trình OCOP của Thái Nguyên đang thu hút sự quan tâm của phần lớn người dân, tổ chức kinh tế khu vực nông thôn, là cơ hội và điều kiện lớn nhằm thực hiện các tiêu chí về kinh tế, tổ chức sản xuất, lần đầu tổ chức đánh giá có đến hơn 100 sản phẩm tham gia, 25 sản phẩm đạt 3 sao trở lên… Thái Nguyên coi đây là nhiệm vụ - giải pháp trọng tâm trong nâng cao chất lượng chương trình những năm tiếp theo. Bên cạnh đó, công tác gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị, bản sắc truyền thống văn hóa tại mỗi bản làng, dân tộc được tỉnh đặc biệt quan tâm.

PV: Còn đối với cá nhân ông, cảm xúc của ông như thế nào?

Ông Phạm Văn Sỹ: (cười): Là công việc và trách nhiệm bản thân thôi mà. Mình cũng từ nông thôn lên, tham gia Nông thôn mới từ cấp cơ sở nên hiểu khá rõ mong muốn của người dân nông thôn.

Nông thôn mới làm được điều mà người dân cần, thấy bà con vui, bà con có cuộc sống ổn định, vươn lên làm giàu; nông thôn đang dần thành những miền quê tươi đẹp, thanh bình – nơi những người con hướng về, điểm đến nhiều hứa hẹn của du khách là vui rồi.

Trân trọng cám ơn ông!

Nguyễn Nam - Thanh Hậu (thực hiện)