Người giữ lửa nghề gốm

LNV - Khi làng gốm Mỹ Thiện thị trấn Châu Ổ, huyện Bình Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) chỉ còn duy nhất đôi vợ chồng giữ nghề và đứng trước nguy cơ thất truyền thì thế hệ thứ 5 xuất hiện.
Và, cùng với sự vào cuộc tìm hướng hỗ trợ cũng như tạo điều kiện để phát triển nghề của ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi, hy vọng những nghệ nhân trẻ nơi này sẽ bám giữ cái nghiệp có tuổi đời hàng trăm năm mà cha ông để lại. Gian nan giữ nghề

Làng gốm Mỹ Thiện được hình thành cách đây hơn 200 năm. Theo sử sách, ông Phạm Công Đắc và Nguyễn Công Ất quê ở Thanh Hóa cùng gia đình di cư vào Nam, dựng lên những lò nung đầu tiên, khai mở nghề gốm sứ ở làng Mỹ Thiện bên bờ sông Trà Bồng.


Nghệ nhân Đặng Văn Trịnh bên những sản phẩm gốm Mỹ Thiện.


Nhiều nghệ nhân có tiếng của làng gốm từng được triều đình nhà Nguyễn cho mời gọi để sản xuất các đồ gốm tinh xảo trong cung phủ và làm tặng vật. Những năm đầu thập kỷ 80, làng gốm Mỹ Thiện có hàng chục lò chuyên sản xuất các mặt hàng gốm gia dụng. Gốm được sản xuất thủ công với kỹ thuật bàn xoay, nguyên liệu làm cốt gốm là đất sét được lọc kỹ tạp chất.

Năm 1982, Hợp tác xã gốm Mỹ Thiện thành lập với hơn 200 xã viên, các lò gốm Mỹ Thiện hoạt động hết công suất để tạo nên sản phẩm gốm cung ứng cho thị trường miền Trung và Tây Nguyên. Mặc dù sản phẩm gốm tinh xảo, dễ sử dụng lại không độc hại nhưng lại bị các mặt hàng đồ nhựa Trung Quốc có giá thành rẻ cạnh tranh khiến người tiêu dùng quay lưng với sản phẩm gốm truyền thống.
Vì thế mà chỉ 10 năm sau, Hợp tác xã gốm Mỹ Thiện giải thể, các lò gốm dần đóng cửa, nhiều gia đình có nghề làm gốm lâu đời phải chuyển sang mưu sinh bằng nghề khác. Nghệ nhân gốm Mỹ Thiện Đặng Văn Trịnh (56 tuổi) là đời thứ tư của làng gốm hơn 200 năm này.


Nghệ nhân Ngô Đào Giang làng gốm Mỹ Thiện.


Trong thế hệ của mình, ông Trịnh là người cuối cùng còn níu kéo thời gian trên từng hình hài thân gốm. Gia đình nhiều đời làm nghề gốm nên ông quyết không để lò gốm của nhà mình tắt lửa. Ông chuyên tâm học hỏi các kỹ thuật làm gốm thủ công từ cha mình là cụ Đặng Thạnh, một nghệ nhân có tiếng của làng gốm Mỹ Thiện.

Duyên số hơn, bà Phạm Thị Thu Cúc (52 tuổi, vợ ông Trịnh) cũng xuất thân trong gia đình truyền thống làm gốm nên cùng nhau nuôi chí phục hồi gốm Mỹ Thiện. Với quyết tâm ấy, vợ chồng ông thay đổi phương thức sản xuất, sáng tạo ra nhiều mẫu mã gốm độc đáo dùng để trang trí nội thất ở khách sạn, resort như bình hoa, bình vôi, tượng động vật, ấm trà, ché đựng rượu… tráng men tinh xảo. Rồi họ lặn lội ra Đà Nẵng, vào Phú Yên, Khánh Hòa, lên tận Gia Lai, Kon Tum... để giới thiệu, quảng bá từng sản phẩm gốm Mỹ Thiện đến người tiêu dùng.

“Có công mài sắt có ngày nên kim”, từ những đơn hàng nhỏ lẻ, càng về sau, lò gốm của vợ chồng ông Trịnh càng nhận được nhiều đơn hàng lớn từ khắp các tỉnh, thành miền Trung và Tây Nguyên.
Tên tuổi gốm Mỹ Thiện dần được phục hồi trong làng gốm sứ Việt Nam. Đặc biệt, để chinh phục những khách hàng khó tính, họ còn tìm cách phục hồi công thức pha chế men gốm cổ truyền từ đá núi trong vùng. “Một trong những nét độc đáo của gốm tráng men Mỹ Thiện là kỹ thuật nung qua 2 lửa. Lần nung thứ nhất để tạo cho xương gốm chắc, lần thứ 2 sản phẩm gốm được nhúng men rồi cho vào lò nung và màu sắc của sản phẩm sẽ thay đổi theo nhiệt độ.

Nhìn vào lớp men gốm có thể thấy được kỹ thuật điêu luyện và sự tài hoa của người làm gốm đạt đến giới hạn nào”, ông Trịnh chia sẻ. Nhờ đôi bàn tay tài hoa và công sức phục hồi làng gốm truyền thống Mỹ Thiện, năm 2016, ông Trịnh đã được Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ nhân dân gian.

“Công đoạn, kỹ thuật làm gốm Mỹ Thiện khá phức tạp, đòi hỏi sự kiên trì, chịu khó của người thợ. Tôi luôn mong mỏi lớp trẻ tiếp tục theo đuổi nghề này để làng nghề gốm truyền thống do cha ông đã bỏ nhiều công sức dựng xây không bị mai một. Tuy nhiên, có lẽ “hậu duệ” đến nay chỉ có mình anh Ngô Đào Giang”, ông Trịnh bộc bạch.

Niềm hy vọng với truyền nhân

Nhiều người cứ ngỡ sau đời vợ chồng ông Trịnh thì làng gốm Mỹ Thiện sẽ bị thất truyền. Nhưng giờ đây, làng gốm này đã xuất hiện “hậu duệ”. Đó là anh Ngô Đào Giang (38 tuổi), một công chức, nhưng rất tâm huyết với làng gốm truyền thống của quê hương. Anh Giang từng là một vận động viên thể thao, hiện đang công tác tại UBND thị trấn Châu Ổ.

Thế nhưng, đam mê lớn nhất của anh chính là làm gốm. Mỗi ngày, sau giờ làm ở công sở, anh Giang dành hơn 3 tiếng đồng hồ cặm cụi nhào nặn mớ đất sét, để làm ra những sản phẩm theo ý mình. Theo nghề làm gốm đã hơn 10 năm, lại là người con của làng nghề nức tiếng một thời, nên từ cách nhồi đất, đến công đoạn canh lửa để nung gốm, anh Giang đều thuần thục.

Đam mê với nghề, anh Giang vẫn đang ngày đêm tạo ra những sản phẩm gốm bằng cả tâm huyết của mình, với ước vọng làng gốm cổ Mỹ Thiện sẽ được hồi sinh. Theo tìm hiểu của chúng tôi, để tiếp sức cho làng gốm Mỹ Thiện, vừa qua, ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi đã đến khảo sát, hỗ trợ máy móc nhằm giúp cơ sở gốm tiết kiệm được phần lớn thời gian công sức bỏ ra, tăng số lượng mặt hàng hơn so với làm theo kiểu truyền thống như trước; đồng thời tìm cách thu hút khách du lịch đến với cơ sở sản xuất gốm, với mong muốn quảng bá hình ảnh sâu rộng. Thông qua đó, thực hiện hai chức năng đó là bảo tồn văn hóa song song với phát triển du lịch.

Bài và ảnh Phan Đình

Tin liên quan

Tin mới hơn

Trát Cầu - nơi nhịp trống hội hòa cùng nhịp thở của làng nghề

Trát Cầu - nơi nhịp trống hội hòa cùng nhịp thở của làng nghề

Mỗi độ tháng Ba âm lịch, khi tiết xuân còn vương trên những triền sông Nhuệ, làng Trát Cầu lại thức dậy trong một nhịp điệu rất riêng. Đó là nhịp trống hội vang lên từ Đền làng, hòa cùng tiếng máy may, máy chần bông rộn ràng trong từng xưởng nhỏ. Một không gian vừa linh thiêng, vừa đời thường - nơi truyền thống và hiện đại cùng song hành trong một mạch chảy không ngừng.
Hiệp hội Làng nghề Việt Nam: Đẩy mạnh hoạt động 6 tháng đầu năm, góp ý hoàn thiện chính sách phát triển bền vững

Hiệp hội Làng nghề Việt Nam: Đẩy mạnh hoạt động 6 tháng đầu năm, góp ý hoàn thiện chính sách phát triển bền vững

LNV - Ngày 28/4/2026, tại Hà Nội, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã tổ chức cuộc họp Thường vụ nhằm tổng kết công tác 4 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 5, 6 năm 2026. Cuộc họp do ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam chủ trì, với sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo Hiệp hội, Hội đồng Tư vấn và Văn phòng.
Làng Xuân Trạch văn hiến tiên phong trong số hóa di sản

Làng Xuân Trạch văn hiến tiên phong trong số hóa di sản

LNV- Trong dòng chảy không ngừng của thời gian, mỗi làng quê Việt Nam luôn là nơi kết tinh những giá trị văn hóa bền vững – từ truyền thống gia đình, dòng họ đến những ký ức cộng đồng được gìn giữ qua bao thế hệ. Xuân Trạch, mảnh đất giàu truyền thống, cũng đang lưu giữ trong mình một kho tàng di sản quý báu, từ đình làng, lễ hội, gia phả cho đến những câu chuyện đời thường đầy ý nghĩa.
Văn phòng đại diện Tạp chí Làng nghề Việt Nam tại Hải Phòng: Tự hào đồng hành cùng sự phát triển của thành phố

Văn phòng đại diện Tạp chí Làng nghề Việt Nam tại Hải Phòng: Tự hào đồng hành cùng sự phát triển của thành phố

LVN - Văn Phòng Tạp chí Làng nghề Việt Nam tại Hải Phòng đã bám sát các Làng nghề, nghệ nhân, Hội viên để khôi phục phát triển Làng nghề Việt Nam, mỗi xã một sản phẩm (OCOP), xây dụng nông thôn mới và hoạt động của thành phố Hải Phòng.
Giữ gìn tinh hoa văn hóa, thúc đẩy kinh tế từ làng nghề truyền thống

Giữ gìn tinh hoa văn hóa, thúc đẩy kinh tế từ làng nghề truyền thống

LVN - Mỗi làng nghề truyền thống trên dải đất hình chữ S không chỉ là đơn vị sản xuất kinh tế thuần túy, mà còn là một kho tàng văn hóa sống động, nơi lưu giữ “hồn cốt” của dân tộc qua bao thế hệ. Trong dòng chảy hối hả của nền kinh tế số, việc khơi dậy tiềm năng từ những giá trị văn hoá để tạo nên sức bật mới đang trở thành hướng đi tất yếu, giúp các làng nghề không chỉ “sống khỏe” mà còn vươn tầm thế giới.
Hải Phòng: Một gia đình có hai nghệ nhân Ưu tú

Hải Phòng: Một gia đình có hai nghệ nhân Ưu tú

Hai anh em Dương Minh Đức và Dương Văn Tiến vinh dự đều được Nhà nước phong tặng Nghệ nhân ưu tú, kế thừa và phát huy nghề đắp, vẽ mỹ thuật truyền thống, góp phần giữ gìn làng nghề, bảo tồn di sản văn hóa Hải Phòng.

Tin khác

Hà Nội: Bánh cuốn Thanh Trì di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Hà Nội: Bánh cuốn Thanh Trì di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Vừa qua, phường Vĩnh Hưng tổ chức Lễ công bố Quyết định ghi danh nghề làm bánh cuốn Thanh Trì vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Bảo Việt giữ gìn và phát huy di sản truyền thống trong kỷ nguyên mới

Bảo Việt giữ gìn và phát huy di sản truyền thống trong kỷ nguyên mới

Công ty Bảo Việt phối hợp cùng các cấp hiệp hội làng nghề, nghệ nhân, lãnh đạo doanh nghiệp để lan tỏa giá trị di sản, góp phần vào sự phát triển bền vững của làng nghề.
Ấn tượng không gian trình diễn văn hóa nghệ thuật dân gian các dân tộc tại Gia Lai

Ấn tượng không gian trình diễn văn hóa nghệ thuật dân gian các dân tộc tại Gia Lai

LNV - Nằm trong chuỗi các hoạt động Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai lần thứ I năm 2026, không gian trình diễn văn hoá nghệ thuật dân gian các dân tộc để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người dân và du khách.
Làng nghề khắc in mộc bản gần 600 năm tuổi ở Hải Phòng

Làng nghề khắc in mộc bản gần 600 năm tuổi ở Hải Phòng

LVN - Nghề khắc in mộc bản Thanh Liễu (thuộc phường Tân Hưng, TP.Hải Dương, nay TP. Hải Phòng) đã xuất hiện đến nay đã gần 600 năm. Tuy nhiên, giống với đa số các nghề truyền thống khác, nghề in khắc mộc bản ở Thanh Liễu cũng đối mặt với nguy cơ mai một. Những nghệ nhân làng Thanh Liễu đang cố gắng gìn giữ và tiếp nối nghề của cha ông để lại.

Đông Giao: Tinh hoa chạm khắc gỗ

LNV - Làng nghề mộc Đông Giao (xã Cẩm Giàng, TP Hải Phòng) không chỉ là nơi hội tụ tinh hoa sáng tạo của nhiều thế hệ nghệ nhân mà còn là biểu tượng của sức sống bền bỉ trong dòng chảy văn hóa dân tộc. Trải qua hơn 300 năm hình thành, nghề chạm khắc gỗ nơi đây đã vượt qua những thăng trầm lịch sử để khẳng định giá trị vững chắc trong đời sống đương đại.
Nghề kim hoàn Châu Khê giữ gìn tinh hoa nghề truyền thống

Nghề kim hoàn Châu Khê giữ gìn tinh hoa nghề truyền thống

Nằm giữa vùng đất Kinh Bắc văn hiến, làng Châu Khê (thuộc xã Thúc Kháng, huyện Bình Giang, nay là xã Đường An, TP. Hải Phòng) từ lâu đã nổi danh là một trong những cái nôi lớn nhất của nghề kim hoàn Việt Nam. Trải qua hơn 500 năm thăng trầm cùng lịch sử dân tộc, nghề vàng bạc Châu Khê không chỉ là một kế sinh nhai mà còn là biểu tượng của sự tinh hoa, khéo léo và tinh thần bền bỉ của người thợ thủ công Việt.
Gia Lai: Tái hiện sống động Lễ cưới hỏi truyền thống của người Jrai

Gia Lai: Tái hiện sống động Lễ cưới hỏi truyền thống của người Jrai

LNV - Giữa không gian rộn ràng tiếng cồng chiêng, Lễ cưới hỏi truyền thống của người Jrai được người dân làng Kép phục dựng công phu, tái hiện sinh động đời sống tinh thần giàu bản sắc qua nhiều thế hệ.
Di sản văn hóa Huế lan tỏa giữa đại ngàn Gia Lai

Di sản văn hóa Huế lan tỏa giữa đại ngàn Gia Lai

LNV - Không gian trưng bày chuyên đề Di sản văn hóa Huế tại Gia Lai trở thành điểm hẹn văn hóa thu hút đông đảo người dân và du khách.
Khai mạc Hội chợ hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu gắn với Lễ hội truyền thống quốc gia chùa Tây Phương năm 2026

Khai mạc Hội chợ hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu gắn với Lễ hội truyền thống quốc gia chùa Tây Phương năm 2026

LNV - Tối ngày 20/4/2026, tại khu vực Lễ hội truyền thống Quốc gia Chùa Tây Phương, Sở Công Thương Hà Nội long trọng tổ chức khai mạc Hội chợ hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu thành phố Hà Nội gắn với Lễ hội truyền thống quốc gia chùa Tây Phương năm 2026. Sự kiện thu hút sự tham dự của đông đảo đại biểu Trung ương, thành phố, địa phương cùng các doanh nghiệp, nghệ nhân và Nhân dân.
Từ lễ hội đến hội chợ: Hành trình lan tỏa giá trị làng nghề Hà Nội

Từ lễ hội đến hội chợ: Hành trình lan tỏa giá trị làng nghề Hà Nội

LNV - Tối ngày 20/4, tại khu vực đường vào chùa Tây Phương (xã Tây Phương, thành phố Hà Nội), Sở Công Thương Hà Nội phối hợp với UBND xã Tây Phương tổ chức Hội chợ hàng công nghiệp nông thôn tiêu biểu thành phố Hà Nội gắn với các hoạt động của Lễ hội truyền thống quốc gia chùa Tây Phương năm 2026. Hội chợ mở cửa từ 09h00 đến 21h00 hằng ngày, hứa hẹn trở thành điểm đến văn hóa – thương mại hấp dẫn đối với người dân và du khách.
Nghề làm nồi đất cổ xưa của Trù Sơn

Nghề làm nồi đất cổ xưa của Trù Sơn

LNV - Làng Trù Sơn, xã Bạch Hà, tỉnh Nghệ An bao năm nay vẫn luôn ấm cúng bởi ánh lửa rực hồng của các lò nung làm nồi đất. Nơi đây là vùng duy nhất làm ra các loại nồi bằng đất ở xứ Nghệ và cũng là nơi hiếm hoi trong cả nước đến nay còn duy trì nghề làm nồi đất.
Quảng Trị: Đặt hàng trước hướng đi giúp nông dân yên tâm sản xuất

Quảng Trị: Đặt hàng trước hướng đi giúp nông dân yên tâm sản xuất

LNV - Tại xã Bắc Trạch (tỉnh Quảng Trị), nhiều nông dân đang dần thay đổi phương thức sản xuất, chuyển từ nhỏ lẻ, phụ thuộc thương lái sang tham gia các chuỗi liên kết. Thông qua mô hình hợp tác xã gắn kết với doanh nghiệp, đầu ra nông sản được đảm bảo ổn định hơn, đồng thời giá trị sản phẩm cũng được nâng lên, góp phần thúc đẩy xây dựng nông thôn mới theo hướng bền vững.
Nghề khảm trai Chuôn Ngọ: Bảo tồn di sản trong thời đại số

Nghề khảm trai Chuôn Ngọ: Bảo tồn di sản trong thời đại số

LNV - Làng nghề khảm trai Chuôn Ngọ đối mặt thử thách từ công nghiệp hóa, nhưng đang đổi mới để giữ gìn giá trị truyền thống và vươn xa thị trường quốc tế
Làng nghề ủ ấm Sơn Vi hồi sinh nhờ chương trình OCOP

Làng nghề ủ ấm Sơn Vi hồi sinh nhờ chương trình OCOP

OVN - Sản phẩm ủ ấm Sơn Vi đạt chứng nhận 3 sao, mở rộng thị trường quốc tế, tạo việc làm và giữ gìn nét văn hóa truyền thống của địa phương.
Làng gốm Thanh Hà Giữ nhịp thời gian bên dòng Thu Bồn

Làng gốm Thanh Hà Giữ nhịp thời gian bên dòng Thu Bồn

Nằm thanh bình bên dòng sông Thu Bồn thơ mộng, làng gốm Thanh Hà, phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng không chỉ là một điểm đến du lịch hấp dẫn mà còn là một “bảo tàng sống” lưu giữ nét đẹp lao động và nghệ thuật gốm thủ công truyền thống suốt hơn 500 năm qua.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
Từ lời bác năm 1946 đến sức bật hôm nay của đại ngàn Tây Nguyên

Từ lời bác năm 1946 đến sức bật hôm nay của đại ngàn Tây Nguyên

Từ những lời căn dặn giản dị mà sâu sắc của Bác Hồ năm 1946 đến những đổi thay mạnh mẽ hôm nay nơi đại ngàn Tây Nguyên, một hành trình phát triển bền bỉ đã và đang khẳng định sức mạnh của đại đoàn kết dân tộc
Quy định mới về điều kiện công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới và nông thôn mới hiện đại

Quy định mới về điều kiện công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới và nông thôn mới hiện đại

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quy định chi tiết điều kiện công nhận, điều kiện thu hồi quyết định công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới, nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026-2030.
Trát Cầu - nơi nhịp trống hội hòa cùng nhịp thở của làng nghề

Trát Cầu - nơi nhịp trống hội hòa cùng nhịp thở của làng nghề

Mỗi độ tháng Ba âm lịch, khi tiết xuân còn vương trên những triền sông Nhuệ, làng Trát Cầu lại thức dậy trong một nhịp điệu rất riêng.
Thành phố Hồ Chí Minh: từ biểu tượng thống nhất đến động lực phát triển

Thành phố Hồ Chí Minh: từ biểu tượng thống nhất đến động lực phát triển

LNV - Trưa ngày 30/4/1975, Sài Gòn bước vào một khoảnh khắc mà lịch sử như dồn tụ lại. Những cánh cổng Dinh Độc Lập mở ra,
“Từ vùng đất chiến tranh đến ‘vươn Đông, tỏa Tây’: Bài toán phát triển của Quảng Trị”

“Từ vùng đất chiến tranh đến ‘vươn Đông, tỏa Tây’: Bài toán phát triển của Quảng Trị”

LNV - Tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu tái định vị không gian phát triển của địa phương theo chiến lược “vươn Đông, tỏa Tây”
Giao diện di động