Xác định xây dựng nông thôn mới (NTM) là một chương trình trọng tâm để phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn, tỉnh Nghệ An đã chủ động, hành động quyết liệt, huy động cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, phát huy tinh thần thi đua, yêu nước, phát huy vai trò chủ thể của người dân để xây dựng NTM. Đến nay, chương trình xây dựng NTM của Nghệ An đạt được kết quả khá toàn diện, ngày càng đi vào chiều sâu với nhiều dấu ấn rõ nét.

Tổng nguồn vốn huy động xây dựng NTM giai đoạn 2016 - 2020 đạt 46.106.01 tỷ đồng, trong đó nhân dân đóng góp là 3.733,3 tỷ đồng, chiếm 8,09%, bao gồm: Huy động được trên 3.084.813 ngày công lao động. Ngoài ra, nhân dân hiến trên 1.855.289 m2 đất, đóng góp vật tư, vật liệu, máy móc,… quy đổi bằng tiền được trên 102.760 tỷ đồng.

Kết quả, đến tháng 8/2020, tổng số xã đạt chuẩn NTM của Nghệ An là 246/411 xã, đạt 59,85%. Có 4 đơn vị cấp huyện: Thị xã Thái Hòa, thành phố Vinh, huyện Nam Đàn, huyện Yên Thành hoàn thành nhiệm vụ, đạt chuẩn nông thôn mới cấp huyện.

Diện mạo nông thôn ở Yên Thành ngày càng khởi sắc. Ảnh: Thái Dương

Đến năm 2020, thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đạt trên 30,4 triệu đồng/năm (năm 2015 là 19,6 triệu đồng/người); Tỷ lệ hộ nghèo đến cuối năm 2015 là 12,01% và đến nay giảm còn 4%; Tỷ lệ người dân nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh theo tiêu chuẩn đạt 84%, sử dụng nước sạch theo quy chuẩn của Bộ Y tế đạt 60% (năm 2015 đạt 31%).

Từ năm 2016 đến nay, toàn tỉnh đã xây dựng, nâng cấp được 2.613 km đường giao thông nông thôn các loại, với kinh phí 2.508 tỷ đồng, nâng tổng số đã xây dựng, nâng cấp được từ năm 2011 đến nay lên 10.160,4 km, với tổng kinh phí 13.071,19 tỷ đồng. Đến nay, cả tỉnh đã có 298/411 xã đạt tiêu chí số 2 về giao thông, đạt 72,51%.

Kênh mương thủy lợi trên toàn tỉnh được kiên cố hóa thêm 385 km, xây dựng thêm được 1.629,5 km hệ thống đường điện các loại. Về trường học, bằng vốn nhân dân đóng góp và lồng ghép các chương trình, giai đoạn 2016 - 2020 đã xây dựng mới thêm 112 trường, nâng tổng số trường học đã xây dựng được lên 289 trường; 5 năm qua chương trình NTM cũng đã xây dựng, nâng cấp được thêm 78 chợ nông thôn.

Về nông nghiệp, toàn tỉnh tập trung thực hiện tái cơ cấu ngành Nông nghiệp với trọng tâm nâng cao giá trị trên một đơn vị diện tích, đầu tư khoa học và công nghệ, nông nghiệp công nghệ cao, chú trọng đối tượng nuôi chủ lực, các mô hình mới.

Giai đoạn 2016 - 2020, chương trình NTM đã hỗ trợ xây dựng được gần 1.500 mô hình, trong đó, có gần 1/3 mô hình đạt hiệu quả cao, có tính nhân rộng. Điển hình mô hình sản xuất có ứng dụng công nghệ ở huyện Nam Đàn như: Mô hình rau màu tại các xã Nam Anh, Nam Xuân; Mô hình trồng cây ăn quả sử dụng công nghệ tưới nhỏ giọt tại các xã Nam Lộc, Nam Thanh; mô hình nuôi dê sinh sản tại các xã Nam Hưng, Nam Thái, Nam Nghĩa, Nam Thượng, Nam Lộc, Nam Thanh; Mô hình nuôi gà ác liên kết tại xã Nam Nghĩa;...

Qua gần 4 năm thực hiện Chương trình Mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM đối với thôn, bản trên địa bàn 10 huyện miền núi. Đến nay, tổng số thôn, bản đạt chuẩn NTM của tỉnh đạt 844 thôn, bản.
Nghệ An cũng đã lựa chọn ra 3 xã để thực hiện thí điểm xây dựng xã NTM kiểu mẫu, đó là xã Kim Liên, huyện Nam Đàn (đạt 18/19 tiêu chí); Xã Sơn Thành, huyện Yên Thành (đạt 18/19 tiêu chí); Xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu (đạt 19/19 tiêu chí).

Có thể nói, qua gần 5 năm triển khai thực hiện, chương trình NTM ở Nghệ An tiếp tục tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, thay đổi diện mạo khu vực nông thôn, chất lượng sống cho người dân nông thôn ngày một nâng cao, lòng dân, ý Đảng quyết tâm, đồng thuận.

Năm 2020, phấn đấu toàn tỉnh có thêm 36 xã đạt chuẩn NTM, nâng tổng số xã đạt chuẩn NTM của toàn tỉnh lên 282 xã, tương đương 68,6% số xã toàn tỉnh. Các xã được công nhận đạt chuẩn NTM tiếp tục phấn đấu đạt chuẩn NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu; Nâng cao chất lượng cuộc sống của cư dân nông thôn; Tạo nhiều mô hình sản xuất gắn với việc làm ổn định cho nhân dân, thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn phấn đấu đến hết năm 2020 đạt 32 triệu đồng/năm trở lên.

Tỉnh sẽ tiếp tục tập trung xây dựng 2 địa phương đạt chuẩn NTM cấp huyện là huyện Nghi Lộc và thị xã Hoàng Mai; Thêm 1 xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu; Xây dựng thêm 60 mô hình vườn chuẩn NTM. Xây dựng thêm 100 thôn, bản thuộc các xã đặc biệt khó khăn đạt chuẩn theo Bộ Tiêu chí 2337/QĐ-UBND của tỉnh.

Được biết, đối với cấp xã, sẽ có xã đạt chuẩn NTM, xã đạt chuẩn NTM nâng cao và xã đạt NTM kiểu mẫu.

Tương tự, cấp huyện có huyện đạt chuẩn NTM, huyện đạt chuẩn NTM nâng cao và huyện đạt NTM kiểu mẫu. Tỉnh sẽ căn cứ vào những chỉ đạo của Trung ương để có những kế hoạch sát, đúng hơn cho giai đoạn tới trên cơ sở hoàn thành thật xuất sắc mục tiêu năm 2020 và ban hành cơ chế, chính sách cho giai đoạn 2020 - 2025.

Bài và ảnh: Châu Lan