Sự kiện văn hóa đặc sắc của người Tày, Nùng tại Tây Nguyên

Không chỉ là dịp gặp gỡ, giao lưu, lễ hội còn được ví như một phiên “Chợ tình Tây Nguyên”, nơi những người con xa quê hội tụ, tìm lại hơi ấm quê hương và kết nối những tâm hồn đồng điệu.

Đông đảo người dân và du khách đến với lễ hội năm 2025.

Ra đời từ năm 2009, lễ hội không chỉ là hoạt động văn hóa mà còn là minh chứng cho sự hòa nhập, gắn kết của cộng đồng người Tày, Nùng trên vùng đất mới. Với sự gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, lễ hội đã trở thành một sự kiện thường niên thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách gần xa.

Không gian hội xuân mang đậm bản sắc Việt Bắc

Mở đầu lễ hội là những nghi thức tâm linh quan trọng như Lễ cúng Thổ Công, Lễ cầu mùa, Hội du Xuân - Cầu lộc. Đây là những nghi lễ truyền thống của người Tày, Nùng nhằm cầu mong một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Không gian hội xuân tràn ngập sắc màu với những gian hàng tái hiện nếp sống xưa của đồng bào miền núi phía Bắc, từ trang phục truyền thống, ẩm thực đặc trưng đến các vật dụng sinh hoạt hằng ngày.

Một trong những điểm nhấn không thể thiếu là phần thi nấu rượu men lá, quay heo mắc mật, làm bánh chưng, bánh dày. Đây không chỉ là hoạt động vui chơi mà còn là dịp để những người con xa quê thể hiện sự khéo léo, tài hoa trong việc chế biến những món ăn truyền thống, đậm đà hương vị quê hương.

Âm sắc Tây Bắc giữa lòng Tây Nguyên

Lễ hội không chỉ là nơi hội ngộ mà còn là không gian trình diễn các loại hình nghệ thuật truyền thống đặc sắc. Đêm chính hội vào tối 15 tháng Giêng sẽ bùng nổ với những tiết mục hát then, hát lượn, đàn tính, những điệu múa xòe của người Thái hòa quyện cùng tiếng cồng chiêng Tây Nguyên, tạo nên bức tranh văn hóa đa sắc màu giữa đại ngàn.

Một điểm thú vị của lễ hội là “Chợ tình Tây Nguyên”, nơi nam thanh nữ tú gặp gỡ, giao lưu, tâm tình và tìm kiếm một nửa của mình. Phiên chợ không chỉ dành cho những người trẻ mà còn là nơi hội ngộ của những người con xa quê sau một năm dài mưu sinh, cùng nhau chia sẻ chuyện gia đình, mùa màng, cuộc sống. Không ít cặp đôi đã nên duyên từ chính những lần gặp gỡ tại phiên chợ tình này, góp phần làm đẹp thêm giá trị văn hóa của lễ hội.

Tín ngưỡng dân gian và ý nghĩa lễ hội

Ông Phùng A Tảo, năm nay 83 tuổi, cho biết theo tín ngưỡng dân gian, cứ đến rằm tháng Giêng, trên cung trăng có Mẹ Trăng và mười hai nàng tiên là các cô con gái xinh xắn của Mẹ. Mẹ cùng các nàng hằng năm chăm lo bảo vệ mùa màng cho dân bản. Ngày hội vào dịp tháng Giêng vì thế được tổ chức với ý nghĩa tượng trưng các nàng dưới trần gian hành trình lên trời đón Mẹ Trăng và các nàng tiên xuống thăm trần gian và giúp trần gian thái bình.

Tái hiện các nghi lễ truyền thống của đồng bào dân tộc phía Bắc.

“Dù các lễ hội của đồng bào M’Nông, Dao hay Nùng... đều có một nguồn gốc gắn với đời sống văn hóa, tinh thần riêng biệt nhưng tựu trung, khi mọi người sống trong mái nhà xã Ea Tam, người dân đều thống nhất cách giải thích về nguồn gốc lễ hội văn hóa dân gian Việt Bắc như trên với mong muốn đề cao sự giao thoa giữa các nền văn hóa trong cùng một địa phương và cho con cháu sau này không quên nguồn gốc, quá khứ” – ông Tảo kể.

Thúc đẩy du lịch và giao lưu văn hóa

Xã Ea Tam, huyện Krông Năng với hơn 2.600 hộ dân, trong đó 80% là đồng bào dân tộc Tày - Nùng, được ví như một “Việt Bắc thu nhỏ” trên cao nguyên Đắk Lắk. Lễ hội không chỉ là dịp để cộng đồng người Tày, Nùng giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc mà còn là cơ hội để du khách khám phá, trải nghiệm và hiểu thêm về đời sống, phong tục tập quán của đồng bào miền núi phía Bắc ngay giữa lòng Tây Nguyên.

Sự kiện này cũng góp phần không nhỏ vào sự phát triển du lịch địa phương, thu hút du khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan, tìm hiểu. Bên cạnh đó, các hoạt động giao lưu văn hóa với đồng bào Ê Đê, M’Nông trên địa bàn cũng tạo nên sự kết nối, hòa hợp giữa các dân tộc anh em, làm phong phú thêm bức tranh văn hóa vùng cao nguyên.

Lễ hội Văn hóa dân gian Việt Bắc Ea Tam không chỉ là một sự kiện văn hóa đơn thuần mà còn là nơi giao thoa giữa quá khứ và hiện tại, giữa truyền thống và hiện đại, giữa miền núi phía Bắc và đại ngàn Tây Nguyên. Với những nét đặc trưng riêng có, lễ hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của đồng bào nơi đây, đồng thời là điểm đến hấp dẫn đối với những ai yêu thích khám phá văn hóa các dân tộc Việt Nam.