Khuyến công đồng hành cùng doanh nghiệp đổi mới công nghệ

Những năm qua, chương trình khuyến công đã trở thành một trong những chính sách quan trọng của tỉnh Vĩnh Long nhằm thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn, nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của sản phẩm địa phương.

Theo Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long, giai đoạn 2021- 2025, toàn tỉnh triển khai 165 đề án khuyến công với tổng kinh phí hơn 37 tỷ đồng, trong đó có 32 đề án sử dụng nguồn kinh phí khuyến công quốc gia.

Các đề án tập trung vào những nội dung thiết thực như hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến; chuyển giao công nghệ; xây dựng thương hiệu gắn với truy xuất nguồn gốc, chỉ dẫn địa lý; xúc tiến thương mại, kết nối cung – cầu; phát triển chuỗi giá trị nông sản theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; đồng thời hỗ trợ đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Đoàn công tác nghiệm thu thực tế máy móc, thiết bị tiên tiến được đầu tư tại Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại - Dịch vụ Đoan Nguyễn. Ảnh: Thạch Thảo

Từ nguồn lực khuyến công, nhiều cơ sở công nghiệp nông thôn đã mạnh dạn đầu tư đổi mới máy móc, công nghệ, từng bước nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Thực tế cho thấy, năng suất lao động tại nhiều cơ sở tăng từ 15- 25%, doanh thu tăng 10 - 30%, qua đó đóng góp tích cực vào tăng trưởng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương.

Riêng năm 2025, tỉnh triển khai 43 đề án hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến; 10 đề án đổi mới công nghệ trong ngành gốm đỏ, cùng nhiều hoạt động hỗ trợ thiết kế mẫu mã, xây dựng phòng trưng bày sản phẩm và xử lý môi trường. Tổng kinh phí hỗ trợ đạt trên 11,7 tỷ đồng.

Không chỉ tạo chuyển biến trong hoạt động sản xuất, chương trình khuyến công còn góp phần thúc đẩy kinh tế tập thể thông qua việc hỗ trợ các hợp tác xã, tổ hợp tác tăng cường liên kết sản xuất, nâng cao giá trị nông sản và từng bước mở rộng thị trường.

Hiệu quả của chính sách được thể hiện rõ tại Công ty TNHH Yến Vàng Bến Tre, xã Ba Tri. Xuất phát từ mong muốn đưa các sản phẩm yến sạch, bảo đảm chất lượng đến tay người tiêu dùng, doanh nghiệp từng gặp không ít khó khăn khi đầu tư nhà xưởng, máy móc do nguồn vốn còn hạn chế, trong khi chi phí thiết bị tương đối lớn.

Từ nguồn hỗ trợ khuyến công địa phương, doanh nghiệp đã đầu tư đồng bộ 5 thiết bị gồm máy hấp tiệt trùng, máy đóng nắp, máy khò màng co, máy dán nhãn và máy in phun. Tổng kinh phí đầu tư hơn 109 triệu đồng, trong đó kinh phí khuyến công hỗ trợ gần 55 triệu đồng.

Theo bà Võ Thị Hồng Nhung, Giám đốc Công ty TNHH Yến Vàng Bến Tre, việc đưa các thiết bị mới vào sản xuất đã tạo chuyển biến rõ rệt trong quy trình chế biến, giảm nhiều công đoạn thủ công, nâng cao năng suất và khả năng kiểm soát chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, máy hấp tiệt trùng có công suất khoảng 320 hũ yến/giờ, giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Bà Nhung cho biết, nguồn hỗ trợ khuyến công không chỉ giúp doanh nghiệp giảm áp lực về vốn đầu tư mà còn tạo thêm động lực để đơn vị hoàn thiện quy trình sản xuất, từng bước xây dựng thương hiệu yến sạch của địa phương. Thời gian tới, doanh nghiệp dự kiến đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử, mở rộng thị trường và tiếp tục đầu tư thiết bị có công suất lớn hơn.

Theo kết quả nghiệm thu đề án, việc ứng dụng đồng bộ máy móc, thiết bị mới đã góp phần nâng cao năng suất, giảm lao động thủ công, từng bước nâng cao kỹ năng cho người lao động. Qua đó, doanh nghiệp có thêm điều kiện tạo việc làm ổn định, nâng cao chất lượng sản phẩm và củng cố niềm tin của người tiêu dùng đối với sản phẩm yến địa phương.

Chính sách sát thực tiễn, tạo nền tảng phát triển lâu dài

Trao đổi với Tạp chí Làng nghề Việt Nam, ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long cho biết, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, địa phương có thêm điều kiện tập trung nguồn lực, nâng cao hiệu quả triển khai các chương trình hỗ trợ phát triển công nghiệp nông thôn.

Ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long.

“Việc tinh gọn bộ máy không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo điều kiện tập trung, đồng bộ về nhân lực, kinh phí và cơ sở dữ liệu. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng các chương trình khuyến công sát thực tiễn, đáp ứng đúng nhu cầu của doanh nghiệp và các cơ sở công nghiệp nông thôn”, ông Trần Quốc Tuấn nhấn mạnh.

Theo Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long, một trong những cơ sở quan trọng để triển khai hiệu quả chính sách là việc HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 11/2025/NQ-HĐND quy định mức chi cho hoạt động khuyến công địa phương.

“Nghị quyết đã tạo hành lang pháp lý để ngành Công Thương triển khai đồng bộ các chương trình hỗ trợ đổi mới công nghệ, ứng dụng máy móc tiên tiến, phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp”, ông Tuấn cho biết.

Trên nền tảng đó, năm 2026, Vĩnh Long tiếp tục triển khai 42 đề án hỗ trợ đổi mới thiết bị, đồng thời đẩy mạnh hoạt động đào tạo, truyền thông và hỗ trợ khởi sự doanh nghiệp. Tổng kinh phí thực hiện gần 9,8 tỷ đồng, cùng gần 13,8 tỷ đồng vốn đối ứng từ các cơ sở công nghiệp nông thôn.

Việc huy động nguồn vốn đối ứng từ chính các cơ sở thụ hưởng cho thấy chính sách khuyến công đang từng bước phát huy vai trò “vốn mồi”, khuyến khích doanh nghiệp chủ động đầu tư, thay vì chỉ trông chờ vào nguồn hỗ trợ của Nhà nước.

Nâng tầm sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu

Một trong những điểm sáng của công tác khuyến công tại Vĩnh Long là kết quả xây dựng và phát triển sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu.

Công ty TNHH Sản xuất Kinh doanh Tổng hợp Đông Á (Vĩnh Long) với sản phẩm kẹo dừa ca cao được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia năm 2025.

Năm 2025, tỉnh có 8 sản phẩm, bộ sản phẩm được công nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia, đưa Vĩnh Long trở thành địa phương dẫn đầu cả nước về số lượng sản phẩm đạt danh hiệu này.

Tiếp nối kết quả đó, năm 2026, Sở Công Thương tiếp tục tham mưu UBND tỉnh tổ chức bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh, dự kiến lựa chọn khoảng 70 sản phẩm để cấp giấy chứng nhận, đồng thời tạo nguồn tham gia bình chọn cấp quốc gia năm 2027.

Điều đáng chú ý là hoạt động khuyến công ngày càng được triển khai theo hướng toàn diện hơn. Thay vì chỉ hỗ trợ một phần kinh phí đầu tư máy móc, thiết bị, chương trình từng bước gắn đổi mới công nghệ với phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường.

Theo lãnh đạo Sở Công Thương, thời gian tới, hoạt động khuyến công sẽ hướng mạnh vào xây dựng các vùng sản xuất tập trung, tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị và phát huy lợi thế của từng địa phương. Qua đó, từng bước hình thành các cơ sở công nghiệp nông thôn có quy mô, năng lực sản xuất và sức cạnh tranh cao hơn.

Hướng tới công nghiệp nông thôn xanh, hiện đại

Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, Vĩnh Long dự kiến dành tổng nguồn lực khoảng 376 tỷ đồng triển khai Chương trình Khuyến công. Trong đó, ngân sách nhà nước hỗ trợ hơn 116 tỷ đồng, phần còn lại là nguồn vốn đối ứng của doanh nghiệp và các cơ sở công nghiệp nông thôn.

Nguồn lực này dự kiến được ưu tiên cho các nhiệm vụ trọng tâm như đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, sản xuất sạch hơn, phát triển thương mại điện tử, thiết kế bao bì, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và tăng cường liên kết chuỗi giá trị.

Định hướng này cho thấy khuyến công tại Vĩnh Long đang chuyển dần từ hỗ trợ đơn lẻ sang đồng hành với doanh nghiệp trong cả quá trình nâng cao năng lực sản xuất, hoàn thiện sản phẩm và tiếp cận thị trường. Trong đó, công nghệ, chuyển đổi số và sản xuất xanh được xác định là những yếu tố quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh của khu vực công nghiệp nông thôn trong giai đoạn mới.

Ông Trần Quốc Tuấn khẳng định: “Khuyến công sẽ tiếp tục gắn với phát triển sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, sử dụng năng lượng tiết kiệm, sản xuất xanh và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đây là giải pháp quan trọng để Vĩnh Long giữ vững vị thế dẫn đầu cả nước về sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, đồng thời tạo động lực phát triển khu vực công nghiệp nông thôn theo hướng hiện đại, hội nhập và bền vững”.

Với việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế, tập trung nguồn lực và lựa chọn đúng những lĩnh vực cần ưu tiên, chương trình khuyến công được kỳ vọng sẽ tiếp tục trở thành “đòn bẩy” để các doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn Vĩnh Long mạnh dạn đổi mới công nghệ, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường. Qua đó, không chỉ tạo thêm động lực cho tăng trưởng công nghiệp mà còn góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh, hiện đại và bền vững