Hà Nội: 26°C Hà Nội
Đà Nẵng: 27°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 29°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 26°C Thừa Thiên Huế

Hương cốm Ngân Sơn

LNV - Khi lúa mùa sớm đã bắt đầu chín rộ, thì lúa nếp mới đến độ làm cốm. Ấn tượng về hương cốm non thơm dịu nhẹ trong tiết trời mùa thu phảng phất dọc đường các thôn, bản thúc giục chúng tôi tìm về xã Thượng Ân (Ngân Sơn, Bắc Kạn)- miền quê giàu truyền thống cách mạng và có tiếng về nghề làm cốm thơm ngon, lâu đời...


Hạt thóc cốm sau khi thu hoạch về được đem luộc rồi rửa, đây là công đoạn giúp cho cốm dẻo lâu hơn.


Gia đình chị Đinh Thị Mai, thôn Nà Hin gắn bó với nghề làm cốm nhiều năm và có nguồn thu đáng kể từ cốm. Chỉ đến gần cửa nhà mà hương thơm nhẹ của nồi luộc cốm đã thoang thoảng dễ chịu, máy quay rang cốm đang phát huy hết công suất. Đang vụ làm cốm nên chị Mai luôn tay, luôn chân đảo cốm rồi đun bếp... Vừa hối hả làm việc, chị vừa vui vẻ chia sẻ với chúng tôi về cơ duyên gắn với nghề làm cốm.

Cứ khoảng cuối tháng 8 âm lịch hằng năm, gia đình chị Đinh Thị Mai lại tất bật với công việc làm cốm, bởi làm uy tín lâu năm nên sản phẩm làm ra không đủ cung ứng cho khách hàng. Với 7.000m2 đất ruộng, gia đình chị cấy 02 loại lúa nếp rải vụ gồm giống nếp hạt to và Khẩu Nua Lếch, cấy cách nhau 5 ngày một thửa. Mỗi mùa cốm gia đình làm liên tục được khoảng 40 ngày, mỗi ngày hơn 1 tạ thóc. Bình quân 40kg thóc làm được 10kg cốm, giá bán tại nhà là 100.000 đồng/kg, trừ chi phí gia đình có nguồn thu nhập đáng kể.

Làm cốm đã thuận lợi hơn khi có máy móc giúp tăng năng suất mà vẫn giữ được hương vị cốm cổ truyền (Trong ảnh: Máy rang cốm của gia đình chị Mai).

Chị Mai chia sẻ: Để có được hạt cốm thơm, dẻo không hề dễ dàng. Có nhiều khi chị làm thâu đêm để kịp sáng hôm sau có cốm gửi đến khách hàng. Thóc nếp được gặt về, tuốt rồi đem luộc trong nồi gang trên bếp lửa sôi hơn một giờ đồng hồ, sau đó đem rửa, phơi cho khô bớt, đem vào lò quay sấy khoảng một tiếng cho hạt thóc khô. Kiểm tra hạt thóc dóc vỏ mới đạt, rồi phơi cho nguội, tiếp đó cho vào máy xát, sàng sảy và giã... mới thu được cốm đạt chuẩn vị, màu xanh tự nhiên. Thường khoảng 3h sáng, chị Mai dậy giã cốm, sàng sảy để có cốm ngon, dẻo đóng gói gửi xe ô tô cho khách. Cốm được gói trong lá chuối và hút chân không, có thể bảo quản trong tủ đá được lâu, khi chế biến lại vẫn giữ được hương vị dẻo, thơm.

Nghề làm cốm tuy vất vả nhưng mang lại nguồn thu đáng kể, vì vậy chị Mai đã đầu tư máy móc để giải phóng sức lao động. Đến nay nhiều công đoạn đã có sự hỗ trợ từ máy móc, năng suất hơn mà chất lượng cốm vẫn giữ nguyên. Ngoài sử dụng diện tích lúa nếp của gia đình, mỗi vụ chị Mai còn mua thêm của người dân xung quanh hơn 1 tấn thóc.

Sau khi giã xong phải đem sàng, sảy nhiều lần mới thu được mẻ cốm ngon.

Cụ Hoàng Thị Thục, năm nay 83 tuổi nhưng vẫn giúp con cháu các công đoạn làm cốm vừa với sức mình. Vừa sàng sẩy, nhặt thóc khỏi cốm, cụ cho biết: Trước đây, để làm được mẻ cốm mất rất nhiều thời gian, rang thóc từng chút một rồi giã mỏi nhừ đôi chân. Mỗi năm đến vụ làm cốm, bà con chỉ làm một mẻ để ăn cho có mùa. Nay nhìn các cháu làm cốm nhanh hơn và nhiều hơn, mới thấy cuộc sống ngày càng phát triển, tôi vui vì hương vị cốm vẫn giữ được như cách làm truyền thống. Kinh nghiệm từ các cụ truyền lại, cứ 4 tháng kể từ khi trồng đến thu hoạch thì bông lúa nếp mới đạt để làm cốm ngon; lúa phải cắt vào buổi sáng sớm khi còn sương đêm, bởi khi nắng lên hạt thóc bị khô nhựa làm cốm màu không đẹp, ăn không ngon ngọt; thóc nếp non sau khi tuốt phải đãi hạt lép đi rồi mới đem hấp, công đoạn này giúp cho cốm dẻo lâu hơn.

Nhận thấy cây lúa nếp mang lại hiệu quả kinh tế cao, đặc biệt là làm cốm từ giống lúa nếp đặc sản Khẩu Nua Lếch, xã Thượng Ân đã phối hợp với ngành chuyên môn trồng thử nghiệm và mở rộng diện tích. Vụ mùa năm 2021, toàn xã trồng được hơn 50ha Khẩu Nua Lếch, nhiều hộ đã gắn bó lâu năm với nghề làm cốm, xây dựng được uy tín trên thị trường.

Trên địa bàn huyện Ngân Sơn hiện có trên 300ha lúa nếp, trong đó riêng Khẩu Nua Lếch có diện tích hơn 100ha, tập trung nhiều ở các xã Cốc Đán, Thượng Ân, Thượng Quan, Thuần Mang, Bằng Vân… Để duy trì và từng bước xây dựng thương hiệu, nâng cao thu nhập từ nghề làm cốm, huyện vận động người dân thành lập tổ hợp tác, hợp tác xã, chế biến cốm ra nhiều sản phẩm khác nhau như: Cốm ăn trực tiếp, làm chả cốm, bánh cốm, chè cốm, xôi… rất được thị trường ưa chuộng. Năm 2015, nhãn hiệu tập thể “Gạo nếp Khẩu Nua Lếch Ngân Sơn” đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp Giấy chứng nhận đăng ký bảo hộ số 249213; năm 2018 sản phẩm gạo nếp Khẩu Nua Lếch của HTX Khẩu Nua Lếch Thượng Quan được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao... Đây là những tiền đề để hương cốm Ngân Sơn bay xa, trở thành sản phẩm giúp người dân xóa đói, giảm nghèo, vươn lên làm giàu. Đồng thời cốm cũng đang trở thành sản phẩm nông sản đặc trưng của huyện đối với du khách trong và ngoài tỉnh./.

Bài, ảnh: Hà Nhung

Tin liên quan

Tin mới hơn

Độc đáo làng nghề làm tương Mông Phụ

Độc đáo làng nghề làm tương Mông Phụ

LNV - Khi đến Làng cổ Đường Lâm du khách không chỉ được biết đến với những ngôi nhà cổ xây bằng đá ong hàng trăm năm tuổi mà còn nức tiếng với nhiều món ăn dân dã như chè lam, kẹo lạc,… đặc biệt hơn cả vẫn là món tương nếp nổi tiếng ở làng Mông Phụ.
Thăng trầm nghề đúc lư đồng An Hội ở thành phố hồ chí minh

Thăng trầm nghề đúc lư đồng An Hội ở thành phố hồ chí minh

LNV - Từng nức tiếng với nghề đúc lư đồng truyền thống. Làng nghề đúc lư đồng An Hội nằm trên con đường Nguyễn Duy Cung, thuộc phường 12, quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh giờ đây chỉ còn vài hộ gia đình gắng gượng giữ nghề truyền thống. Nghề đúc lư đồng An Hội đang đứng trước nguy cơ mai một. Làm sao có thể giữ nghiệp của cha ông đang là trăn trở của những người còn gắn bó với nghề?
Làng Châm Khê - Nơi giữ hồn quan họ cổ

Làng Châm Khê - Nơi giữ hồn quan họ cổ

LNV - Làng Châm Khê, thuộc phường Phong Khê, thành phố Bắc Ninh (tỉnh Bắc Ninh) từ lâu đã nổi tiếng là một trong những cái nôi của di sản văn hóa phi vật thể Quan họ Bắc Ninh. Nơi đây được xem như một "bảo tàng sống" lưu giữ những giá trị tinh hoa độc đáo của loại hình nghệ thuật truyền thống đặc sắc Quan họ Bắc Ninh.
Nguồn gốc lịch sử về nghề sơn mài

Nguồn gốc lịch sử về nghề sơn mài

LNV - Sơn mài xuất hiện lần đầu tiên trên thế giới cách đây hơn 4000 năm, nhiều cổ vật được tìm thấy tại các nước Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Miến Điện…
Niềm trăn trở của Nghệ nhân ưu tú Y Sim Ê ban

Niềm trăn trở của Nghệ nhân ưu tú Y Sim Ê ban

LNV - Ở Đắk Nông không thể không nhắc tới nghệ nhân ưu tú Y Sim Ê Ban (sinh năm 1959), dân tộc Ê đê, buôn Nui, xã Tâm Thắng (Cư Jút). Không những biết đánh cồng chiêng, chỉnh chiêng, ông Y Sim còn sử dụng thuần thục và chế tác nhiều loại nhạc cụ của đồng bào Ê đê như đàn gung, đàn bruốt, đinh năm, đinh tuốt, tù và, trống...
Nghề nuôi vẹm xanh

Nghề nuôi vẹm xanh

LNV - Vẹm xanh là một loại thực phẩm có lợi cho sức khỏe, được liệt vào danh sách những loại hải sản hỗ trợ và điều trị được rất nhiều loại bệnh. Ngoài ra, vẹm xanh còn là loài thủy sản có giá trị kinh tế cao.

Tin khác

Độc đáo "may nóng" ở phố cổ Hội An

Độc đáo "may nóng" ở phố cổ Hội An

LNV - Hội An từ lâu đã nổi tiếng với những giá trị văn hóa và lịch sử độc đáo. Nơi đây không chỉ thu hút du khách bởi những ngôi nhà cổ kính, những con đường đèn lồng lung linh huyền ảo mà còn bởi dịch vụ may đo áo dài lấy ngay tinh tế và ấn tượng.
Khai mạc triển lãm “Chuyện Đình trong Phố” với câu chuyện nghề làm da giầy truyền thống

Khai mạc triển lãm “Chuyện Đình trong Phố” với câu chuyện nghề làm da giầy truyền thống

LNV - Ngày 9/4, quận Hoàn Kiếm (Thành phố Hà Nội) khai mạc triển lãm “Chuyện Đình trong phố” với câu chuyện về nghề làm da giầy tại Đình Phả Trúc Lâm (40 phố Hàng Hành), phường Hàng Trống.
Thanh Hoá: Đau đáu hồi sinh làng nghề nuôi tằm, ươm tơ dệt nhiễu

Thanh Hoá: Đau đáu hồi sinh làng nghề nuôi tằm, ươm tơ dệt nhiễu

LNV - Đã có thời điểm, hai bên bờ sông Chu (đoạn qua huyện Thiệu Hóa) có hàng trăm bãi dâu xanh mát cùng với làng nghề dệt nhiễu Hồng Đô, xã Thiệu Đô (nay sáp nhập thành thị trấn Thiệu Hóa) rộn ràng tiếng thoi dệt lụa. Nhưng những năm gần đây, thành phẩm tơ tằm giảm giá quá nhanh, khiến nhiều gia đình phải bỏ nghề.
Trải nghiệm làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu

Trải nghiệm làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu

LNV - Trước đây, tôi thường thấy trên truyền thông hình ảnh những bó tăm hương đầy màu sắc xanh, đỏ, vàng, tím được nhiều chị em mặc áo dài chụp lại những bức ảnh ở Huế. Hình ảnh thân thương đó đã gây ấn tượng mạnh đối với tôi về hình ảnh đậm nét văn hoá truyền thống với nhiều sắc màu. Qua tìm hiểu và được người bạn giới thiệu, tôi đã biết đến làng nghề truyền thống làm tăm hương Quảng Phú Cầu thuộc huyện Ứng Hoà, TP. Hà Nội. Làng nghề chỉ cách trung tâm thành phố khoảng 40 km, thuận tiện việc đi lại bằng xe máy, xe bus…
Phát triển làng nghề trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa trong bối cảnh mới

Phát triển làng nghề trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa trong bối cảnh mới

LNV - Các làng nghề ở Thanh Hóa không chỉ tạo việc làm, nâng cao giá trị sản phẩm, thu nhập cho người dân mà còn giữ trò quan trọng trong bảo tồn gìn giữ không gian, cảnh quan làng nghề, nét đẹp văn hóa truyền thống...
Phát triển du lịch gắn với phát triển làng nghề tại  điểm du lịch Dương Xá Gia Lâm, Hà Nội

Phát triển du lịch gắn với phát triển làng nghề tại điểm du lịch Dương Xá Gia Lâm, Hà Nội

LNV - Nghề chế biến hành tỏi phát triển, thôn Thuận Quang, Dương Xá, huyện Gia Lâm, Hà Nội trở thành thủ phủ hành tỏi lớn cả nước, bảo đảm sự tăng trưởng ổn định, lâu dài, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giầu - đẹp.
Làng nghề nước mắm Hơn hai trăm năm

Làng nghề nước mắm Hơn hai trăm năm

LNV - Làng Sa Châu xã Giao Châu, huyện Giao Thủy xưa nay nổi tiếng với nghề làm nước mắm thủ công truyền thống. Chưa đến cổng làng, mùi mắm dậy lên thơm phức, những chum vại, những chai nước mắm màu cánh gián kích thích bất kỳ ai ngang qua.
Thái Bình: Nghề thủ công truyền thống đa dạng

Thái Bình: Nghề thủ công truyền thống đa dạng

LNV - Là một vùng đất nông nghiệp sớm phát triển, đông dân như tỉnh Thái Bình thì nghề và làng nghề thủ công phát triển là một tất yếu khách quan. Nghề thủ công truyền thống ở Thái Bình khá đa dạng. Đến năm 1945, có khoảng hơn 20 nghề thủ công đang thịnh đạt ở Thái Bình, trong đó có 10 nghề tiêu biểu với những sản phẩm từng được giới tiêu dùng trong nước và nước ngoài ưa thích.
Đưa sản phẩm làng nghề ra thị trường lớn

Đưa sản phẩm làng nghề ra thị trường lớn

LNV - Thanh Hóa là tỉnh có lực lượng lao động dồi dào, rất thuận lợi trong việc phát triển ngành nghề tiểu thủ công nghiệp. Những năm qua, các cấp ủy, chính quyền của tỉnh đã quan tâm tới nhiệm vụ duy trì phát triển nghề, làng nghề tiểu thủ công nghiệp như ban hành các chính sách và các quy định về hỗ trợ phát triển tiểu thủ công nghiệp từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước.
Xây dựng thương hiệu "Vương quốc lát Càng Long" tỉnh Trà Vinh

Xây dựng thương hiệu "Vương quốc lát Càng Long" tỉnh Trà Vinh

LNV - Hơn mười năm trước, nhận thấy cây lúa trên vùng đất nhiễm phèn kém hiệu quả, giá cả lại bấp bênh, trong khi ngành thủ công mỹ nghệ đan lát đang phát triển mạnh, nên Trà Vinh vận động người dân chuyển sang trồng cỏ lát để cung ứng nguyên liệu và hướng tới lập làng nghề. Thời gian qua, tỉnh cũng đã tập trung xây dựng, quảng bá thương hiệu nhằm tạo đòn bẩy thúc đẩy sản phẩm từ cây lát phát triển. Tuy nhiên, lâu nay, việc xây dựng thương hiệu cho cây lát của tỉnh vẫn đang gặp nhiều khó khăn.
Làng nghề dệt đũi Nam Cao hơn 400 năm tuổi

Làng nghề dệt đũi Nam Cao hơn 400 năm tuổi

LNV - Nằm cách thành phố Thái Bình (tỉnh Thái Bình) hơn 10 cây số, làng dệt đũi Nam Cao (huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình) những năm gần đây thu hút du khách trong nước và quốc tế tới tìm hiểu, trải nghiệm một nghề thủ công truyền thống lâu đời, còn bảo lưu những nét văn hóa riêng có của cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Làng dệt đũi Nam Cao đến nay đã có tuổi đời hơn 400 năm.
Thanh Hóa: Phát triển nghề mây tre đan

Thanh Hóa: Phát triển nghề mây tre đan

LNV - Một trong những nghề thủ công truyền thống xuất hiện tại các làng quê, sản xuất các sản phẩm phục vụ cho đời sống hằng ngày của người dân như rổ, thúng, mẹt... Bằng sự sáng tạo và đôi bàn tay khéo léo của người dân, các sản phẩm càng ngày càng cải thiện về chất lượng, đa dạng về kiểu dáng, mẫu mã, màu sắc... có tính ứng dụng cao, phục vụ cho nhiều ngành nghề, lĩnh vực khác nhau như giỏ đựng đồ, túi xách, khay đựng ấm chén, giá treo, chụp đèn, giỏ hoa...
Làng nghề "thêu áo cho vua"

Làng nghề "thêu áo cho vua"

LNV - Nổi tiếng với nghề thêu truyền thống lâu đời, làng Đông Cứu (xã Dũng Tiến, huyện Thường Tín, Hà Nội) được biết đến với nghề độc nhất vô nhị "thêu áo cho Vua". Hiện nay, làng vẫn đang tồn tại và phát triển góp phần gìn giữ và tạo nên bản sắc văn hóa dân tộc độc đáo.
Nghề nuôi tằm quê tôi

Nghề nuôi tằm quê tôi

LNV - Một sáng thức giấc thấy trời se lạnh, tôi khẽ khàng mở tủ lấy tấm khăn lụa cô em gái tặng để quàng cho ấm.
Đồ gỗ mỹ nghệ Tam Sơn - Thương hiệu nổi tiếng

Đồ gỗ mỹ nghệ Tam Sơn - Thương hiệu nổi tiếng

LNV - Tam Sơn, TP Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh giờ đây đã thay đổi nhờ gỗ, Cơ sở hạ tầng được đầu tư khang trang, những ngôi nhà cao tầng mọc lên san sát; dọc các trục đường chính, đâu đâu cũng thấy những sản phẩm gỗ vừa đẹp lại chất lượng.
Xem thêm
qc-vinamilk-100-thanh-trung
Mới nhất Đọc nhiều
Độc đáo làng nghề làm tương Mông Phụ

Độc đáo làng nghề làm tương Mông Phụ

LNV - Khi đến Làng cổ Đường Lâm du khách không chỉ được biết đến với những ngôi nhà cổ xây bằng đá ong hàng trăm năm tuổi mà còn nức tiếng với nhiều món ăn dân dã như chè lam, kẹo lạc,… đặc biệt hơn cả vẫn là món tương nếp nổi tiếng ở làng Mông Phụ.
Thăng trầm nghề đúc lư đồng An Hội ở thành phố hồ chí minh

Thăng trầm nghề đúc lư đồng An Hội ở thành phố hồ chí minh

LNV - Từng nức tiếng với nghề đúc lư đồng truyền thống. Làng nghề đúc lư đồng An Hội nằm trên con đường Nguyễn Duy Cung, thuộc phường 12, quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh giờ đây chỉ còn vài hộ gia đình gắng gượng giữ nghề truyền thống. Nghề đúc lư đồng An Hội đang đứng trước nguy cơ mai một. Làm sao có thể giữ nghiệp của cha ông đang là trăn trở của những người còn gắn bó với nghề?
Làng Châm Khê - Nơi giữ hồn quan họ cổ

Làng Châm Khê - Nơi giữ hồn quan họ cổ

LNV - Làng Châm Khê, thuộc phường Phong Khê, thành phố Bắc Ninh (tỉnh Bắc Ninh) từ lâu đã nổi tiếng là một trong những cái nôi của di sản văn hóa phi vật thể Quan họ Bắc Ninh. Nơi đây được xem như một "bảo tàng sống" lưu giữ những giá trị tinh hoa độc đáo của loại hình nghệ thuật truyền thống đặc sắc Quan họ Bắc Ninh.
"Bánh canh Vĩnh Phú" và hành trình xây dựng thương hiệu

"Bánh canh Vĩnh Phú" và hành trình xây dựng thương hiệu

LNV - Trong kinh doanh đầy thách thức, có những câu chuyện về sự kiên trì và dấn thân không ngừng vượt qua khó khăn. Nghệ nhân Thái Thị Thu Thuỷ, một nữ doanh nhân quê tại Thành phố Quy Nhơn, là một ví dụ rõ ràng cho điều này.
Văn hóa làng nghề trong văn hóa xứ Nghệ

Văn hóa làng nghề trong văn hóa xứ Nghệ

LNV - Làng nghề truyền thống là một nhân tố quan trọng trong văn hóa vùng miền. Với một vùng văn hóa độc đáo như xứ Nghệ, làng nghề có vai trò to lớn, là bông hoa đẹp trong bức tranh văn hóa chung. Làng nghề thể hiện sự đa dạng của văn hóa, thể hiện tính đặc sắc của địa phương. Và trong bối cảnh hiện nay, sự phát triển làng nghề hợp lý là hướng đi đúng đắn để gắn bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế.
qc-vinamilk-dinh-duong-vang
vf
Giao diện di động