TP. Hội An hiện có nhiều làng nghề tham gia hoạt động du lịch. Điển hình có thể kể đến các làng nghề: gốm Thanh Hà (phường Thanh Hà), mộc Kim Bồng (xã Cẩm Kim), rau Trà Quế (xã Cẩm Hà), rau An Mỹ (phường Cẩm Châu), rau Thanh Đông (xã Cẩm Thanh)… Tuy nhiên, ngoài làng gốm Thanh Hà phát triển khá tốt với lượng khách gia tăng bình quân hơn 20% thì hầu hết làng nghề còn lại hiệu quả vẫn chưa tương xứng.

Tại làng mộc Kim Bồng, gần 3 năm nay hoạt động du lịch dường như trì trệ, các tour tuyến bị thả nổi. Nếu năm 2015 có khoảng 111 nghìn lượt khách du lịch tới làng thì đến năm 2018 con số này giảm chỉ còn hơn 41 nghìn lượt. Ông Huỳnh Ngọc Hùng - Chủ tịch UBND xã Cẩm Kim khẳng định, du lịch làng mộc Kim Bồng đang bị sụt giảm nghiêm trọng, sản phẩm nghèo nàn không còn hấp dẫn khách.
“Lâu nay hoạt động du lịch chủ yếu do Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Cẩm Kim làm nhưng hợp tác xã không đủ năng lực, không kết nối được với tour tuyến nên hiệu quả chưa cao. Nếu có khách thì cũng chỉ đi theo tour tuyến của các công ty du lịch chứ không có sự quản lý của nhà nước, xã cũng chưa bán vé nên địa phương không thu được gì” - ông Hùng nói.

Làng mộc Kim Bồng sẽ được củng cố lại.

Tương tự, tại làng rau Trà Quế, kể từ khi tổ chức bán vé tham quan (năm 2002) doanh thu hàng năm khá thấp, bình quân mỗi năm khoảng 500 triệu đồng. Số tiền này chủ yếu được dùng đầu tư lại cơ sở hạ tầng, làm đường sá, bắt điện, chi công tác quản lý bán vé, hỗ trợ giống cho bà con và tổ chức lễ cầu Bông...

Theo ông Mai Kim Phương - Chủ tịch UBND xã Cẩm Hà, nguyên nhân chủ yếu do năng lực cán bộ xã có hạn dẫn đến việc quảng bá, phát huy không cao. “Xã có ban quản lý nhưng kiêm nhiệm nên hoạt động du lịch Trà Quế bao năm nay cũng chỉ bình bình, không có gì đột biến” - ông Phương thừa nhận.

Tại các làng rau An Mỹ hay Thanh Đông... hiệu quả đón khách cũng không khá hơn. Ông Lê Hoàng Hà - Giám đốc Công ty TNHH Trải nghiệm và sinh thái Etours Hội An cho rằng, nguyên nhân vắng khách do thiếu sự khác biệt. Nếu khách đã đến làng rau Trà Quế hay Thanh Đông thì không cần thiết phải đến An Mỹ và ngược lại.

Du khách thích thú với sản phẩm làng nghề.

Ông Nguyễn Văn Sơn - Phó Chủ tịch UBND TP. Hội An thừa nhận, mặc dù định hướng phát triển đa dạng sản phẩm du lịch, mở rộng không gian ra ngoài phố cổ đã được thành phố xác định trong nhiều năm nay nhưng thực tế việc triển khai vẫn khá chậm, chưa tạo được sức hút mạnh mẽ đối với du khách.

“Làng mộc Kim Bồng thì không bán vé, hoạt động lèo tèo, còn rau Trà Quế dù có bán vé nhưng cũng chỉ vậy thôi chứ chưa tổ chức được sản phẩm hay hoạt động nào. Nói chung năng lực anh em ở xã có hạn nên khó thể đòi hỏi cao hơn được, nên bây giờ phải củng cố lại. Cụ thể, sẽ giao Trung tâm VH-TT&TT-TH Hội An xây dựng đề án phát triển du lịch cho 2 làng nghề này” - ông Sơn nói.

Nhiều năm qua văn hóa và sinh thái luôn được TP. Hội An xác định là 2 trụ cột chủ đạo trong chiến lược phát triển du lịch. Trong đó, làng nghề được xem là một trong những sản phẩm thế mạnh của du lịch văn hóa. “Đề án phát triển du lịch Kim Bồng và làng rau Trà Quế giao cho Trung tâm VH-TT&TT-TH thành phố xây dựng hiện đã được góp ý xong, dự kiến sau khi bổ sung hoàn chỉnh thông qua, sẽ triển khai trong năm nay” - ông Sơn thông tin.

Ông Huỳnh Ngọc Hùng - Chủ tịch UBND xã Cẩm Kim cho biết, theo đề án, Trung tâm VH-TT&TT-TH sẽ đứng ra đảm nhận các phần việc như xây dựng chương trình tham quan, sản phẩm, dịch vụ, quảng bá, bán vé…; xã chỉ làm công tác quản lý nhà nước. “Đề án tập trung vào một số phần việc chính như bố trí lại các hoạt động dịch vụ, thành lập hợp tác xã du lịch, các gian hàng sản phẩm, trình diễn nghề… chứ như hiện nay là rất tệ. Sau khi ổn định sẽ tính tiếp, nhưng chắc chắn hiệu quả sẽ tốt hơn” - ông Hùng kỳ vọng.

Ngoài di sản văn hóa thế giới khu phố cổ, Hội An còn được đánh giá là nơi có nhiều sản phẩm du lịch văn hóa phi vật thể đặc sắc. Việc củng cố, thúc đẩy du lịch làng nghề không chỉ giúp nâng cao chuỗi giá trị làng nghề mà góp phần vào việc bảo tồn, gìn giữ những giá trị văn hóa làng nghề hiệu quả hiện nay và trong những năm đến.

Bài và ảnh Khánh Linh