Hà Nội: 37°C Hà Nội
Đà Nẵng: 37°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 35°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 36°C Thừa Thiên Huế

Hình ảnh Rồng - Tiên trong mỹ thuật người Việt

LNV - Việt Nam là một đất nước có thể tự hào với truyền thống văn hóa đặc sắc. Trong những truyền thuyết của người Việt chuyện Lạc Long Quân và Âu Cơ, chuyện Cha Rồng Mẹ Tiên lý giải sự hình thành dân tộc Việt. Truyền thuyết Rồng Tiên đã đi vào chính sử – Đại Việt sử ký toàn thư. Đó là một tiền đề quan trọng tạo nên sự bùng nổ hình ảnh Rồng Tiên trong nghệ thuật điêu khắc thế kỷ XVI, XVII và XVIII.
Bản vẽ Tiên nữ cưỡi rồng đình Viên Đình, Hà Nội
Bản vẽ Tiên nữ cưỡi rồng đình Viên Đình, Hà Nội

Có thể ví bộ Đại Việt sử ký toàn thư như tờ giấy khai sinh hợp pháp của triều đình phong kiến Việt Nam cho đồ án này. Nếu căn cứ vào ngày tháng của tờ giấy khai sinh này thì hiển nhiên nó đã có từ thời Lê Sơ. Nhưng chúng ta vẫn không hề thấy một hình ảnh nào cho thấy nó đã được cụ thể hóa bằng đường nét, màu sắc câu chuyện kỳ ảo này. Không phải thời Trần mà ngay cả thời Lê Sơ cũng không thấy xuất hiện hình tượng này. Không phải câu chuyện huyền sử đẹp đẽ nào của dân tộc cũng được thị giác hóa, được cụ thể, được in dấu lên đá, lên gỗ. Ví dụ như huyền thoại Thánh Gióng hay cuộc chiến vì tình của Sơn Tinh và Thủy Tinh mãi tới thế kỷ XX mới được xuất hiện trong nghệ thuật tạo hình. Cũng là điều bình thường, rất nhiều huyền thoại về sự ra đời của các dân tộc chỉ tồn tại trong thế giới văn học truyền khẩu và văn chương mà không đi vào mỹ thuật. Người Khmer đã say sưa tác vào đá những câu chuyện trong sử thi Mahabharata và Ramayana của Ấn Độ mà quên đi chính những câu chuyện về sự ra đời của dân tộc mình. Hàng ngàn mét vuông của các bức phù điêu ở Borobodua (Indonesia) cũng say mê kể cuộc đời đức Phật mà không cho ta biết gì về tổ tiên của người Java. Không mấy dân tộc như Trung Hoa từ rất sớm (thời Hán) đã ngợi ca sự đản sinh của dân tộc mình qua hình tượng Phục Hy và Nữ Oa.

Đối chiếu với mốc thời gian, vào thời Trần (của Lĩnh Nam chích quái) và thời Lê Sơ (Đại Việt sử ký toàn thư) thì những bức chạm Rồng Tiên phải tới thời Mạc mới xuất hiện. (mặc dù ở thế kỷ XV, ở thời điểm hầu hết các quốc gia dân tộc đã định hình thì hình ảnh tổ tiên các dân tộc đó cũng chưa chắc đã xuất hiện. Cho dù hình ảnh Rồng Tiên hết sức đẹp đẽ, bay bổng nhưng cho đến nay chưa thấy có hình ảnh nào về đồ án này trong không gian cung đình, dù ở Thăng Long hay Thuận Hóa. Mặc dù tính chất quan phương của Đại Việt sử ký toàn thư thì không có gì phải nghi ngờ nhưng sự thiếu vắng hình ảnh của huyền thoại sinh thành dân tộc này dường như không có chỗ đứng trong không gian quyền uy cung đình.

Liệu những con rồng uy dũng, ngạo nghễ thời Lê Sơ có chấp nhận để các nàng tiên điệu đà ngồi trên lưng không, liệu có thể chấp nhận những nàng tiên chân đất đầu trần đè đầu cưỡi cổ không. Sẽ có thể có ai đó nói rằng vì cung điện thời Lê Sơ đã thành tro bụi nên không thể xác quyết là có hay không. Nhưng trên những tấm bia thời Lê Sơ chúng ta cũng tuyệt nhiên không thấy hình ảnh đồ án này. Nếu ta thử hình dung trên trán bia lăng Khôn Nguyên Chí Đức lăng Ngô Thị Ngọc Giao mẹ của đức vua Lê Thánh Tông có xuất hiện hình Rồng Tiên. Lê Thánh Tông đã vượt qua những phép tắc thông thường để cho chạm khắc hình rồng năm móng trên tấm bia này nhưng vẫn chưa thể cho phép có hình tượng Rồng Tiên ở đây. Mặc dù Lê Thánh Tông là bậc minh quân vĩ đại trong lịch sử dân tộc, nhưng e rằng ông cũng chưa thể bước qua những giới hạn lịch sử, của ý thức hệ Nho giáo đương thời.

Tiết mục múa Tiên, rối nước.
Tiết mục múa Tiên, rối nước.

Sự tương đồng giữa trang trí kiến trúc và trang trí bi ký. Sự thiếu vắng hình tượng Rồng Tiên trên bi ký có thể suy đoán nó cũng chưa từng xuất hiện trên cung điện thời Lê Sơ. Rõ ràng từ hình tượng trong văn học truyền khẩu và văn học thành văn trong sử sách đến những bức tranh bức chạm ở Việt Nam luôn có một khoảng cách không hề nhỏ. Nhưng tại sao chỉ sau đó không lâu, thời Mạc và thời Lê Trung hưng, chúng ta đã chứng kiến sự bùng nổ của hình tượng Rồng Tiên này.

Đồ án tiên nữ xuất hiện phổ biến trong trang trí kiến trúc các không gian tâm linh của người Việt. Sự bùng nổ hình ảnh tiên nữ trong khoảng ba thế kỷ từ thế kỷ XVI đến thế kỷ XVIII, theo chúng tôi liên quan đến vô thức tập thể và hoàn cảnh xã hội đương thời hơn là kết quả trực tiếp của Lão giáo hay đạo Mẫu hay một sắc lệnh nào của triều đình.

Ở đây, chúng ta có thể phải cùng nhìn lại bối cảnh văn hóa, đường lối chính trị của nhà Lê Sơ. Mặc dù một triều đại mới đã mở ra cho nước Đại Việt bằng bản Cáo Bình Ngô vô cùng hào sảng. Nhưng lạ thay, những ông vua đầu tiên của thời Lê Sơ lại sẵn sàng vong bản, sẵn sàng du nhập ồ ạt mô hình chính trị, đường lối văn hóa của Đại Minh. Sự say mê mô hình chuyên chế tập quyền kiểu Đại Minh. Nhà Lê chia quốc gia thành nhiều tỉnh. Tỉnh là cấp hành chính của nhà Minh vốn kế thừa từ nhà Nguyên. Nhà Lê Sơ cũng mở đầu triều đại của mình bằng các cuộc tàn sát công thần khai quốc Trần Nguyên Hãn, Phạm Văn Xảo rồi đến Nguyễn Trãi như Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương, Minh Thành Tổ Chu Đệ đã làm bên Trung Hoa. Có lẽ vì thế mà con rồng Đại Việt thời Lê Sơ giống hệt con rồng Đại Minh, cũng luôn toát ra vẻ hung tợn, hăm dọa.

Bản rập trán bia hình Tiên nữ cưỡi rồng, chùa Keo Hành Thiện, Nam Định.
Bản rập trán bia hình Tiên nữ cưỡi rồng, chùa Keo Hành Thiện, Nam Định.

So với hình rồng, hình tiên cưỡi rồng ít xuất hiện trên bia đá. Cũng có thể nói rằng đồ án Tiên cưỡi rồng mang màu sắc dân gian, là sáng tác tập thể, ít chịu sự chia phối của triều đình. Thật khó mà nói rằng do Toàn thư đưa hình tượng Lạc Long Quân vào chính sử mà các phường thợ đã đưa đồ án này lên các mảng chạm trang trí kiến trúc. Qua tìm hiểu di tích khảo cổ ở Hoàng thành Long, hay khảo sát ở các di tích thời Lê Sơ ở Lam Kinh Thanh Hóa, tuyệt nhiên không thấy bất cứ đồ án rồng tiên nào. Cho nên, để lý giải sự xuất hiện đồ án rồng tiên thời kỳ này, chúng ta chỉ hoàn toàn dựa vào sự nổi lên của thế lực Mường, Thái trong tầng lớp thống trị thời Lê Sơ là chưa đủ. Nhưng chắc chắn sự hưng thịnh của Nho giáo, đặc biệt là việc loại bỏ kỷ Hồng Bàng trong sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục của vua Tự Đức đã dẫn tới sự biến mất của đồ án này.

Kể từ cuốn Toàn thư về sau, mặc dù đã rất nhiều cuốn sử khác đã mặc nhiên công nhận sự hình thành dân tộc – quốc gia của truyền thuyết Lạc Long Quân và Âu Cơ. Nhưng tới vua Tự Đức thời Nguyễn truyền thuyết này đã bị bác bỏ. Chuẩn tấu những lời của sử quan, vua Tự Đức đã nhận định đây là những “câu truyện đề cập đến ma trâu, thần rắn, hoang đường không có chuẩn tắc” và cương quyết loại Kinh Dương và Lạc Long ra khỏi chính sử bằng cách đưa xuống phụ chú dưới niên kỷ Hùng vương, để “cho hợp với cái nghĩa lấy nghi truyền nghi”.

Bản vẽ Tiên nữ trên bệ Phật chùa Hoa Long, Thanh Hóa.
Bản vẽ Tiên nữ trên bệ Phật chùa Hoa Long, Thanh Hóa.

Tuy hình tượng rồng tiên không xuất hiện trong trang trí kiến trúc, nhưng trong thơ ca, trong các diễn ngôn thời Nguyễn thì biểu tượng rồng tiên vẫn xuất hiện. Năm 1914, Nguyễn Huy Hổ đã viết hai câu đối trên đền Thượng (đền Hùng):

Non nước cao sâu, tưởng bóng Long tiên còn thoáng đó

Khói hương ngào ngạt, động lòng sơn hái biết yêu nhau.

Một câu đối khác bằng chữ Nho, được dịch là:

Trong chốn cỏ cây có làng tẩm, hồn thiêng cha Rồng mẹ Tiên, cứu dỗi hậu nhân lâm lỗi

Xưa nay thấy núi này sông nọ, sáng tạo của Thánh Tổ Thân Tông, ôi! Tiền vương bất vong!.

Đôi câu đối thờ Triệu Đà ở đền Đồng Xâm (Thái Bình) cũng nhắc đến huyền tích Rồng Tiên, đã được dịch là:

Cơ đồ sáng chói dựng bởi mẹ cha Tiên Rồng, con cháu giữ gìn, ngang cùng Hán xây nghiệp đế vương

Vùng quê ngoại dựng nên cung khuyết, linh khí tốt trà rượu hóa thành sông, ngoài Phiên Ngung đây đệ nhất thân kinh

Từ lâu truyền thuyết Lạc Long Quân và Âu Cơ đã đi sâu vào văn hóa người Việt, thành ngữ “Con rồng cháu tiên” là một ví dụ. Bởi thế nên Triệu Đà vốn sinh từ phương Bắc, nhưng đền thờ ông, một vị đế vương nước Việt tất phải có nhắc đến tích Cha Rồng Mẹ Tiên.

Ở đền Vua Đinh, Vua Lê ở Trường Yên, Hoa Lư, Ninh Bình, dù không có câu đối nào có nhắc tới huyền tích rồng tiên, nhưng ca dao đất cố đô từ xưa đã có câu ca dao:

Ai là con cháu Rồng Tiên

Tháng Ba mở hội Trường Yên thì về

Về thám đền cũ Đinh - Lê

Non xa nước biếc bốn bề như xưa

Não trạng của vua Lê Thánh Tông và vua Tự Đức rất khác nhau, hoàn cảnh xã hội, chính trị cũng không giống nhau. Nhưng có lẽ, quan trọng hơn, nhu cầu “tái tạo lại truyền thống” (“reinvention of tradition” chữ của Guy Beiner) thể hiện “một quá trình sáng tạo liên quan đến việc đổi mới, diễn giải lại và sửa đổi các huyền thoại của vua Lê Thánh Tông để củng cố một cộng đồng mới bao gồm nhiều sắc tộc. Theo lý thuyết về “Những cộng đồng tưởng tượng” (Imagined Communities) của Benedict Anderson, hay mới hơn là thuyết “Sắc tộc biểu tượng luận và Chủ nghĩa dân tộc” của Anthony D. Smith; thì đó là một thủ thuật chính trị khôn ngoan, nhận được sự đồng thuận của các thế lực chính trị đương thời và dựa trên tâm thức cộng đồng mới. Đứng ở thế kỷ XV, xét bối cảnh xã hội chính trị đương thời, đó là một hiện tượng vô tiền khoáng hậu. Dù ông vua có sáng suốt tới đâu, sử quan có kiến văn quảng bác tới đâu, thì việc đưa huyền thoại vào trong chính sử cũng cần những bệ đỡ của tâm thức cộng đồng. Khác với thời Lý, thời Trần, tới đời vua Lê Thánh Tông thời Lê Sơ thì thế lực miền núi đã rất lớn mạnh. Không chỉ có ông vua Lê Thái Tổ có gốc gác Mường mà cũng có nhiều danh Nho không phải là người Việt (như Thân Nhân Trung là những nhà Nho người Tày). Suốt một giải miền ngược từ Phú Thọ, Hòa Bình, Thanh Hóa có nhiều truyền thuyết vế nữ thần, mẫu thần. Cũng từ đó dẫn đến tục thờ Nữ thần, mẫu thần. Ví dụ tục thờ Tam vị nữ chúa Mường sau này đã gia nhập vào phủ điện của Đạo Mẫu. Một tác động quan trọng của thế kỷ XVI – XVIII là thương mại quốc tế đã tạo điều kiện cho sự nâng cao vị thế của người phụ nữ – một nhân tố quan trọng trong mạng lưới thương mại toàn cầu.

Họa sĩ, Tiến sĩ Trần Hậu Yên Thế

Tin liên quan

Bảo tồn, phát triển nghề gốm Biên Hòa

Bảo tồn, phát triển nghề gốm Biên Hòa

LNV - Gốm Biên Hòa vừa có giá trị nghệ thuật lại vừa có giá trị sử dụng cao. Sự hòa quyện tài tình giữa đất, nước và lửa đã tạo nên những sản phẩm gốm Biên Hòa đặc trưng bản sắc, điểm tô cho văn hóa Việt.
Triển lãm tranh mỹ thuật mang tên “Chơi”

Triển lãm tranh mỹ thuật mang tên “Chơi”

LNV - Sau 7 lần tổ chức triển lãm về Trung thu thành công. Năm nay, đến hẹn lại lên, 13 họa sĩ nhóm họa sĩ G39 trở lại với triển lãm tranh mỹ thuật mang tên “Chơi”.

Tin mới hơn

Bộ tem “Cây chè” giới thiệu văn hóa thưởng trà của người Việt

Bộ tem “Cây chè” giới thiệu văn hóa thưởng trà của người Việt

LNV - Ngày 21/05, Bộ Thông tin và Truyền thông cùng Tổng công ty Bưu điện Việt Nam đã phát hành bộ tem “Cây chè” nhằm giới thiệu, quảng bá văn hóa thưởng trà của người Việt đến với bạn bè quốc tế.
An Giang quảng bá bánh dân tộc nhân dịp tết Đoan ngọ

An Giang quảng bá bánh dân tộc nhân dịp tết Đoan ngọ

LNV - Nhằm quảng bá các đặc sản địa phương phục vụ người dân và du khách nhân dịp tết Đoan ngọ (mùng 5 tháng 5 âm lịch), vừa qua Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư tỉnh An Giang phối hợp Ủy ban nhân dân phường Mỹ Bình (thành phố Long Xuyên) tổ chức “Không gian ẩm thực Bánh truyền thống dân tộc An Giang”.
Trường tiểu học Phú Châu không ngừng đổi mới và phát triển

Trường tiểu học Phú Châu không ngừng đổi mới và phát triển

LNV - Trường Tiểu học xã Phú Châu huyện Ba Vì (Hà Nội) thành lập năm 1989. Trải qua 35 năm xây dựng và phát triển nhà trường đã không ngừng lớn mạnh và đổi mới về mọi mặt.
Bình Định: Kiểm kê di sản văn hóa truyền thống của đồng bào Ba Na, Chăm Hroi, Hrê

Bình Định: Kiểm kê di sản văn hóa truyền thống của đồng bào Ba Na, Chăm Hroi, Hrê

LNV - Nhằm nhận diện và xác định giá trị di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào dân tộc thiểu số Bana, Chăm Hroi, Hrê hiện đang cư trú tại các huyện An Lão, Hoài Ân, Tây Sơn, Vĩnh Thạnh, Vân Canh, UBND tỉnh Bình Định tiến hành kiểm kê di sản văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số tiêu biểu (Ba Na, Chăm Hroi, Hrê) giai đoạn 2024- 2025.
Trình Quốc hội Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035

Trình Quốc hội Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035

LNV - Kỳ trung hạn 2026-2030 sẽ tập trung giải quyết các vấn đề hạn chế, thách thức đặt ra trong thời gian qua. Giai đoạn thứ 2 theo kỳ trung hạn 2031-2035 sẽ tiếp tục phát triển văn hóa trở thành sức mạnh nội sinh của nền kinh tế Việt Nam.
Bộ GDĐT công bố lịch thi tốt nghiệp THPT năm 2024

Bộ GDĐT công bố lịch thi tốt nghiệp THPT năm 2024

LNV - Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành văn bản số 1277/BGDĐT-QLCL ngày 22/3/2024 về việc hướng dẫn tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2024.

Tin khác

Cây vải cổ thụ 1000 năm tuổi vẫn thu hoạch hàng tấn quả mỗi năm

Cây vải cổ thụ 1000 năm tuổi vẫn thu hoạch hàng tấn quả mỗi năm

LNV - Cây vải do trạng nguyên Từ Đạc trồng ở Phúc Kiến (Trung Quốc) có tuổi đời gần 1000 năm đến nay vẫn tươi tốt, ước tính thu hoạch hơn một tấn quả mỗi năm.
Lễ hội Vía Bà Chúa xứ núi Sam 2024

Lễ hội Vía Bà Chúa xứ núi Sam 2024

LNV - Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam năm 2024 diễn ra từ ngày 22/5 đến 3/6 (nhằm ngày 15/4 - 27/4 âm lịch), mang ý nghĩa đặc biệt khi kết hợp kỷ niệm 10 năm lễ hội được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (2014 - 2024).
Nhà giáo tâm huyết với phương pháp giáo dục qua thơ

Nhà giáo tâm huyết với phương pháp giáo dục qua thơ

LNV - Hơn 30 năm làm công tác giáo dục, nhà giáo Tiến sĩ Ngô Thị Lý, giảng viên Trường bồi dưỡng cán bộ giáo dục Hà Nội là người dành nhiều thời gian, tâm huyết để nghiên cứu" Học tập và làm theo tấm gương tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh" sao cho thiết thực, hiệu quả nhất.
Độc đáo nghệ thuật vẽ sáp ong tạo hoa văn trên vải của đồng bào H’mong

Độc đáo nghệ thuật vẽ sáp ong tạo hoa văn trên vải của đồng bào H’mong

LNV – Trang phục truyền thống của đồng bào dân tộc H’Mong mang nét văn hóa đặc sặc khi may từ vải lanh kết hợp hoa văn trang trí được vẽ sáp ong, nhuộm chàm kết hợp với thêu và ghép vải.
Trường mầm non thị trấn 2 Nga Sơn “Xây dựng trường học hạnh phúc, lấy trẻ em làm trung tâm”

Trường mầm non thị trấn 2 Nga Sơn “Xây dựng trường học hạnh phúc, lấy trẻ em làm trung tâm”

LNV - Những năm qua, dưới sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, sự chỉ đạo sát sao từ phòng GD&ĐT huyện Nga Sơn (tỉnh Thanh Hóa) cùng sự nỗ lực cố gắng phấn đấu của tập thể cán bộ giáo viên, nhân viên trong nhà trường. Năm học 2023 - 2024, trường mầm non thị trấn 2, huyện Nga Sơn đã hoàn thành chỉ tiêu huy động, chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ được ổn định và dần được nâng lên.
Trà đàm "Lan tỏa trà Việt đến với người Việt"

Trà đàm "Lan tỏa trà Việt đến với người Việt"

LNV - Nhân kỷ niệm Ngày Chè thế giới 21/05/2024, tối ngày 21/5, Cộng đồng Yêu trà Việt phối hợp cùng Hiệp Hội Chè Việt Nam và Phiên chợ quê - Tinh hoa trà Việt, tổ chức sự kiện chào mừng Ngày Chè thế giới, cùng buổi tọa đàm “Lan tỏa Trà Việt đến Người Việt” tại phố sách Hà Nội 19/12.
Lực lượng Cảnh sát giao thông Công an Hải Phòng bảo đảm tốt trật tự an toàn giao thông

Lực lượng Cảnh sát giao thông Công an Hải Phòng bảo đảm tốt trật tự an toàn giao thông

LNV - Trong 5 ngày từ 27/4 đến hết ngày 01/5/2024 Hải Phòng đã đón 621.000 lượt khách du lịch đến thành phố, (tăng 38% so với cùng kỳ năm 2023), lượng khách du lịch đến với thành phố đã tăng cao ngay từ những ngày đầu mùa du lịch là tín hiệu khả quan để Hải Phòng phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ đặt ra trong năm 2024 là thu hút 9,2 triệu lượt khách đến với thành phố.
Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng thăm và làm việc với cộng đồng người Việt Nam tại Thái Lan

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng thăm và làm việc với cộng đồng người Việt Nam tại Thái Lan

Ngày 16-5, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN) - Bộ Ngoại giao thông tin, từ ngày 14 đến 16-5, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng dẫn đầu đoàn công tác làm việc tại thủ đô Bangkok và tỉnh Kanchanaburi (Thái Lan).
Phát huy tối đa nguồn lực của kiều bào đóng góp cho các địa phương

Phát huy tối đa nguồn lực của kiều bào đóng góp cho các địa phương

Từ ngày 8-11.5.2024, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài Lê Thị Thu Hằng đến thăm các tỉnh/thành Cần Thơ, Đồng Tháp, An Giang, làm việc về công tác đối ngoại của địa phương, công tác người Việt Nam ở nước ngoài và hỗ trợ cộng đồng người gốc Việt tại một số địa bàn.
Trường mầm non thị trấn 2 Nga Sơn  “Xây dựng trường mầm non hạnh phúc, lấy trẻ em làm trung tâm”

Trường mầm non thị trấn 2 Nga Sơn “Xây dựng trường mầm non hạnh phúc, lấy trẻ em làm trung tâm”

LNV - Những năm qua, dưới sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, sự chỉ đạo sát sao từ phòng GD&ĐT huyện Nga Sơn cùng sự nỗ lực cố gắng phấn đấu của tập thể cán bộ giáo viên, nhân viên trong nhà trường. Năm học 2023 - 2024, trường mầm non thị trấn 2 (Nga Sơn, Thanh Hóa) đã hoàn thành chỉ tiêu huy động, chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ được ổn định và dần được nâng lên. Cơ sở vật chất, trang thiết bị được đầu tư khang trang đầy đủ để phục vụ cho trẻ. Trường chú trọng xây dựng môi trường giáo dục theo hướng mở giúp trẻ có cơ hội vừa học, vừa chơi, được tham gia vào các hoạt động khác nhau; từ đó giúp trẻ tự tin, hứng thú, khám phá, sáng tạo và trải nghiệm.
Thanh Hóa: Tăng cường ngăn chặn tình trạng học sinh, sinh viên sử dụng chất gây nghiện

Thanh Hóa: Tăng cường ngăn chặn tình trạng học sinh, sinh viên sử dụng chất gây nghiện

LNV - Ngày 17/5, UBND tỉnh Thanh Hóa Ban hành công văn số 6627/UBND-KSTTHCNC về việc tăng cường ngăn chặn tình trạng học sinh, sinh viên sử dụng chất gây nghiện.
Khai mạc Lễ hội sen Đồng Tháp lần thứ 2 năm 2024

Khai mạc Lễ hội sen Đồng Tháp lần thứ 2 năm 2024

LNV - Tối 16-5, UBND tỉnh Đồng Tháp khai mạc Lễ hội sen lần thứ 2-2024 với chương trình văn nghệ đặc sắc, đông đảo du khách đến tham quan chụp ảnh và mua sắm hàng trăm sản phẩm OCOP.
Nút rối tháng tư

Nút rối tháng tư

Tạp chí Làng nghề Việt Nam trân trọng giới thiệu một tới độc giả bài thơ "Nút rối tháng tư" của nhà thơ Thu Sang
Độc đáo nghề làm thúng chai Phú Mỹ

Độc đáo nghề làm thúng chai Phú Mỹ

LNV - Gần 20 năm qua, vợ chồng ông Trương Văn Trung, ở huyện Tuy An vẫn tận tâm với nghề làm thúng chai truyền thống. Mỗi năm gia đình ông làm nhiều thúng chai để bán cho ngư dân, các cơ sở du lịch và các công ty xuất khẩu ra nước ngoài.
Miền đất tổ

Miền đất tổ

LNV - Tạp chí Làng nghề Việt Nam trân trọng giới thiệu một tới độc giả bài thơ "Miền đất tổ"
Xem thêm
qc-vinamilk-100-thanh-trung
Mới nhất Đọc nhiều
Văn phòng đại diện Tạp chí điện tử Môi trường và Cuộc sống tại TP. HCM tổ chức Kỷ niệm 06 năm thành lập

Văn phòng đại diện Tạp chí điện tử Môi trường và Cuộc sống tại TP. HCM tổ chức Kỷ niệm 06 năm thành lập

LNV - Tạp chí điện tử Môi trường và Cuộc sống đã tổ chức buổi gặp mặt nhân Kỷ niệm 99 năm Ngày báo chí cách mạng Việt Nam và 06 năm thành lập Văn phòng đại diện Tạp chí điện tử Môi trường và Cuộc sống tại TP Hồ Chí Minh
Hoà Bình: Huyện Yên Thủy có 21 sản phẩm OCOP

Hoà Bình: Huyện Yên Thủy có 21 sản phẩm OCOP

LNV - Đến hết năm 2023, huyện Yên Thủy đã hỗ trợ chuẩn hóa được 21 sản phẩm OCOP, trong đó có 4 sản phẩm 4 sao, 17 sản phẩm 3 sao.
Thanh Hoá: Gìn giữ nghề thêu của đồng bào dân tộc Dao ở Thạch An

Thanh Hoá: Gìn giữ nghề thêu của đồng bào dân tộc Dao ở Thạch An

LNV - Nghề thêu của đồng bào dân tộc Dao, thôn Thạch An, xã Cẩm Liên (Cẩm Thủy) được lưu truyền qua bao thế hệ. Những sản phẩm do các bà, các mẹ làm ra không chỉ thể hiện sự khéo léo, tinh tế, sáng tạo của người phụ nữ mà còn thể hiện nếp sống, tín ngưỡng của dân tộc Dao.
Quảng bình: Bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu

Quảng bình: Bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu

LNV - Chiều ngày 28/5, Hội đồng bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu tỉnh Quảng Bình đã tiến hành tổ chức họp đánh giá, bình chọn các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh năm 2024. Có 52 sản phẩm đạt tiêu chí.
Bộ tem “Cây chè” giới thiệu văn hóa thưởng trà của người Việt

Bộ tem “Cây chè” giới thiệu văn hóa thưởng trà của người Việt

LNV - Ngày 21/05, Bộ Thông tin và Truyền thông cùng Tổng công ty Bưu điện Việt Nam đã phát hành bộ tem “Cây chè” nhằm giới thiệu, quảng bá văn hóa thưởng trà của người Việt đến với bạn bè quốc tế.
qc-vinamilk-dinh-duong-vang
vf
ban-qlda-dau-tu-xay-dung-huyen-quan-son
the-92-coffee
cong-ty-tnhh-xay-dung-va-thuong-mai-duy-thang
cong-ty-tnhh-xay-dung-manh-truong-son
cong-ty-co-phan-tan-phong
dang-uy-ubnd-mttq-huyen-yen-thanh-nghe-an
cong-ty-tnhh-mtv-tan-anh
chao-mung-70-nam-chien-thang-dbp-49-nam-ngay-giai-phong-mien-nam-138-nam-ngay-qtld
Giao diện di động