Làng nghề gốm Dưỡng Động. Ảnh:ST

Không ồn ào, không đông đúc, các tour trải nghiệm làng nghề ở Hải Phòng mang đến cho du khách cảm giác chậm rãi và chân thực. Tại đây, du khách được tận mắt chứng kiến các công đoạn làm nghề, trực tiếp trò chuyện với nghệ nhân, lắng nghe câu chuyện về nghề truyền thống gắn với đời sống làng quê qua nhiều thế hệ.

“Điều khiến chúng tôi nhớ nhất không phải là sản phẩm mua về, mà là câu chuyện của người thợ và không khí làng quê yên bình. Tôi từng nghĩ Hải Phòng chỉ nổi tiếng với biển đảo và ẩm thực. Khi tham gia tour làng nghề, tôi thấy một Hải Phòng rất khác – sâu lắng, gần gũi và giàu bản sắc. Được tự tay thử làm sản phẩm thủ công là trải nghiệm rất đáng nhớ vì qua đây tôi được tìm hiểu sâu hơn về văn hóa truyền thống địa phương”, chị Trần Thị Bích Hải, một du khách đến từ Hà Nội cho biết sau chuyến trải nghiệm làng nghề ven đô Hải Phòng.

Chính sự nguyên bản, mộc mạc ấy đã tạo nên điểm khác biệt, hấp dẫn đối với du lịch làng nghề, nhất là trong bối cảnh du khách ngày càng ưu tiên các loại hình du lịch xanh, du lịch trải nghiệm và du lịch cộng đồng.

Theo anh Trần Tiến Trường, đại diện công ty lữ hành đang khai thác tour nội địa tại Hải Phòng, du lịch làng nghề được xem là “mảnh ghép còn thiếu” để hoàn thiện chuỗi sản phẩm du lịch của thành phố. Hải Phòng có biển, có đảo, có di tích, danh thắng nổi tiếng, có đô thị năng động. Khi bổ sung làng nghề, du lịch nông thôn, trải nghiệm văn hóa, sản phẩm du lịch sẽ đa dạng và có chiều sâu hơn. Một số làng nghề thu hút sự quan tâm của khách du lịch khi đến Hải Phòng như gốm Chu Đậu, gốm Dưỡng Động, mắm Cát Hải, chiếu cói Lật Dương, làng hương Kiền Bái, bánh gai Ninh Giang...

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp du lịch bắt đầu xây dựng các tour ngắn trong ngày hoặc nửa ngày, kết nối trung tâm thành phố với các làng nghề ven đô, kết hợp tham quan, trải nghiệm, ẩm thực. Chi phí các tour này ở mức hợp lý, dao động từ 500 nghìn đến hơn 1 triệu đồng, bao gồm chi phí đi lại và ẩm thực.

Du khách được tận tay cùng tham gia sản xuất, thực hiện các công đoạn trong sản xuất sản phẩm của làng nghề. Dù số lượng tour chưa nhiều, nhưng phản hồi tích cực từ du khách cho thấy tiềm năng phát triển rất lớn. Nếu được đầu tư bài bản về hạ tầng, không gian trải nghiệm và dịch vụ hỗ trợ, du lịch làng nghề hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm thường xuyên trong chương trình tour, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách.

Làng nghề làm hương Kiền Bái. Ảnh:ST

Hải Phòng hiện có nhiều làng nghề truyền thống gắn bó lâu đời với đời sống cư dân nông thôn và ven đô. Những nghề thủ công không chỉ tạo việc làm, thu nhập cho người dân mà còn lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất cửa biển.

Những năm gần đây, thành phố chú trọng phát triển làng nghề gắn với du lịch và xây dựng nông thôn mới. Hạ tầng giao thông nông thôn từng bước được cải thiện, nhiều làng nghề được hỗ trợ xây dựng sản phẩm OCOP, đăng ký nhãn hiệu, nâng cao giá trị sản phẩm.

Quan trọng hơn, tư duy phát triển đã có sự chuyển biến rõ nét: Từ sản xuất đơn thuần sang kết hợp sản xuất với dịch vụ du lịch. Một số làng nghề bắt đầu hình thành không gian trải nghiệm, đón khách tham quan, giới thiệu quy trình sản xuất và bán sản phẩm ngay tại chỗ.

Theo ông Nguyễn An Hưng, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề thành phố Hải Phòng, trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số, các làng nghề buộc phải thay đổi để tồn tại và phát triển. Việc giữ nghề không chỉ nằm ở kỹ thuật truyền thống, mà còn ở khả năng thích ứng với thị trường và nhu cầu mới của du khách.

Hiệp hội xác định, thời gian tới cần tập trung phối hợp các sở, ngành liên quan, các hộ sản xuất, kinh doanh đổi mới mẫu mã sản phẩm, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và đẩy mạnh kết nối với ngành du lịch. Hiệp hội chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, thu hút lớp trẻ tham gia làm nghề, làm du lịch, từng bước hình thành thế hệ nghệ nhân hướng dẫn viên tại chỗ.

Phát triển du lịch làng nghề là hướng đi lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, các cấp và cộng đồng dân cư. Thành phố tiếp tục rà soát, quy hoạch các làng nghề có tiềm năng du lịch, ưu tiên đầu tư hạ tầng, hỗ trợ đào tạo kỹ năng làm du lịch cho người dân. Quan điểm xuyên suốt là lấy người dân làm trung tâm. Người dân vừa là chủ thể gìn giữ nghề, vừa là người trực tiếp hưởng lợi từ du lịch. Khi người dân thấy được giá trị kinh tế gắn với bảo tồn văn hóa, làng nghề sẽ có sức sống bền vững.

Du lịch làng nghề không chỉ góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch Hải Phòng, mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế nông thôn, bảo tồn bản sắc văn hóa trong quá trình đô thị hóa.

Từ những trải nghiệm thực tế của du khách, sự vào cuộc của doanh nghiệp, hiệp hội và chính quyền, có thể thấy một sức sống mới đang hình thành tại các làng nghề Hải Phòng. Nếu được đầu tư đúng hướng, du lịch làng nghề sẽ trở thành điểm nhấn đặc sắc, góp phần khẳng định vị thế của thành phố Cảng trên bản đồ du lịch Việt Nam – không chỉ năng động, hiện đại, mà còn giàu chiều sâu văn hóa.