Hà Nội: 26°C Hà Nội
Đà Nẵng: 26°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 25°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 22°C Thừa Thiên Huế

Bảo vệ môi trường để phát triển làng nghề bền vững

LNV - Các làng nghề trên địa bàn Hà Nội có đóng góp không nhỏ vào tốc độ phát triển kinh tế-xã hội của Thủ đô. Tuy nhiên, làng nghề phát triển cũng đi kèm sức ép đối với vấn đề môi trường của Thành phố.
Thu nhập bình quân lao động tiểu thủ công nghiệp cao hơn nông nghiệp

Theo GS. TS. Đặng Kim Chi, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam, hoạt động trong các làng nghề nông thôn Việt Nam là những hoạt động kinh tế vừa và nhỏ với các thành phần kinh tế như: Hộ gia đình, hộ sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp tư nhân khu vực nông thôn… Thông qua việc sử dụng tư liệu sản xuất vốn và nhân lực ở nông thôn, có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế-xã hội của khu vực nông thôn.

Hà Nội là một địa phương quy tụ nhiều làng nghề, làng nghề cũng là nét đặc trưng về văn hoá xã hội. Hà Nội sau khi mở rộng có tới khoảng 1.350 làng nghề và làng có nghề, chiếm khoảng 56% tổng số làng ở khu vực nông thôn.

Theo đánh giá của Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), các làng nghề của Hà Nội hiện có tới 47 nghề trên tổng số 52 nghề của toàn quốc. Trong đó, có hàng chục nhóm ngành nghề đang phát triển mạnh như: Gốm sứ, dệt may, da giày, điêu khắc, khảm trai, sơn mài, mây tre đan, đúc đồng, chế biến nông sản, cơ khí...

Tổng số lao động tham gia sản xuất trong các làng có nghề là hơn 1 triệu người (chiếm khoảng 46% tổng số lao động công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp toàn Thành phố), với hơn 700.00 lao động thương xuyên, trên 168.000 hộ sản xuất, trên 2.000 công ty cổ phần…

Số lao động trong 297 làng nghề được công nhận là hơn 300.000 người, thu nhập bình quân của một lao động làm nghề công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp trong các làng nghề cao hơn từ 2-2,5 lần so với sản xuất nông nghiệp (thuần nông).

Trong số 176 cụm công nghiệp làng nghề được quy hoạch, đã có 49 cụm xây dựng hạ tầng, cấp phép hoạt động cho 5.870 dự án, bình quân đạt 800m2/dự án, trong đó có 2.000 dự án đã hoạt động. Theo Sở Công thương, quy hoạch các cụm làng nghề còn nhỏ lẻ (7,4ha/cụm), thậm chí có cụm diện tích 1 ha, lại dàn trải, chưa đáp ứng nhu cầu phát triển.

Nâng cao ý thức để giảm thiểu ô nhiễm

Theo GS. TS. Đặng Kim Chi, với tốc độ phát triển như hiện tại, các làng nghề đã có đóng góp không nhỏ vào tốc độ phát triển kinh tế-xã hội của Thủ đô. Tuy nhiên, làng nghề phát triển cũng đi kèm sức ép không nhỏ đối với môi trường của Hà Nội khi ý thức của người dân làng nghề chưa cao, chưa hiểu rõ mức độ nguy hiểm ô nhiễm môi trường do chính họ gây ra.

Bên cạnh đó, tốc độ đô thị hóa quá nhanh của Hà Nội đã khiến cho rất nhiều làng nghề Hà Nội trở thành "phố nghề", "phường có nghề".


Làng nghề mây tre đan Phú Vinh, huyện Chương Mỹ. Ảnh: VGP/Thiện Tâm.


Sản xuất làng nghề vẫn tập trung chủ yếu ở ngoại thành, với quy mô sản xuất nhỏ, manh mún, trình độ thủ công, tổ chức sản xuất phân tán và chủ yếu là hộ gia đình. Hầu hết các cơ sở sản xuất nghề ở các làng nghề gặp khó khăn về mặt bằng sản xuất. Tình trạng phổ biến là sử dụng ngay nhà ở để làm nơi sản xuất, với quy mô sản xuất nhỏ, tự phát.

Công tác quản lý, bảo vệ môi trường chưa được quan tâm đúng mức. Hầu hết các xã không có cán bộ chuyên môn về môi trường, chỉ làm kiêm nghiệm… Chính bởi những nguyên nhân này đã tạo sức ép không nhỏ cho đối với môi trường Thủ đô, là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường cục bộ tại một số khu vực nhất định.

Tiêu biểu như làng nghề chế biến nông sản, thực phẩm, dược liệu. Đây là loại hình làng nghề rất phổ biến ở Hà Nội, với các sản phẩm nổi tiếng, tập trung tại một số địa phương như: Thanh Trì, Thạch Thất, Phúc Thọ, Quốc Oai, Hoài Đức… Kết quả khảo sát hiện trạng cho thấy, các làng nghề sản xuất tinh bột, nấu rượu, nuôi và giết mổ gia súc có độ ô nhiễm rất cao. Định mức nước thải cho 1 tấn sản phẩm là 60-100m³.

Hay các làng nghề dệt may, đồ da, vàng mã, các sản phẩm chủ yếu là sản xuất vải sợi, may quần áo và các đồ dùng khác, dệt thảm, may bạt, may cặp, may túi da. Trước đây, loại hình làng nghề này thường sản xuất nhỏ lẻ. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây đã hình thành nhiều tổ hợp, hợp tác xã, công ty sản xuất với quy mô lớn. Qua khảo sát, các làng nghề ươm tơ, dệt nhuộm sử dụng một lượng nước lớn, nước thải tại nguồn thải trong dây chuyền sản xuất có độ màu rất cao, đã gây ô nhiễm nước mặt nặng nề…

Trước thực trạng này, việc giải quyết cấp bách tình trạng ô nhiễm môi trường trong các làng nghề và vùng lân cận nhằm bảo đảm phát triển các làng nghề theo hướng bền vững là vô cùng cần thiết.

Vì vậy, theo GS. TS. Đặng Kim Chi, để khắc phục những tồn tại trong quản lý môi trường làng nghề tại Hà Nội thì cần bổ sung, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý và những quy định trong công tác bảo vệ môi trường làng nghề phù hợp với đặc thù của làng nghề. Nâng cao năng lực quản lý môi trường của chính quyền địa phương. Trong đó cần tăng cường các hoạt động giáo dục nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường và trách nhiệm của các cơ quan chính quyền cấp xã, thôn có làng nghề; chế tài xử phạt các hành vi gây ô nhiễm của cơ sở sản xuất nghề đối với chính quyền địa phương có làng nghề.

Bên cạnh đó cần khuyến khích ưu đãi tài chính cho các hoạt động liên quan đến cải thiện môi trường làng nghề. Kêu gọi các nguồn hỗ trợ tài chính từ các tổ chức, các quỹ bảo vệ môi trường cho việc đầu tư các công trình xử lý ô nhiễm và truyền thông môi trường.

Cũng theo GS. TS. Đặng Kim Chi, các làng nghề tại Hà Nội đang trong quá trình phát triển và đã phải trả giá cho những tác động xấu từ hoạt động sản xuất tới môi trường sống và sức khỏe cộng đồng. Hiện trạng môi trường và những tồn tại trong quản lý môi trường tại các làng nghề của Hà Nội hiện nay cho thấy, để phát triển các làng nghề bền vững trong tương lai cần thiết phải có những chính sách, biện pháp tổng hợp nhằm giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường.

"Môi trường làng nghề Hà Nội chỉ thực sự được cải thiện khi cộng đồng dân cư trong làng nghề nhận thức được sự cần thiết và với vị trí trách nhiệm của mình dù là chủ cơ sở hay các cán bộ quản lý chính quyền địa phương, bà con dân cư sinh sống tại làng nghề đều có các hành động cụ thể tích cực, góp phần từng bước giảm thiểu các tác động ô nhiễm môi trường", GS. Đặng Kim Chi nhấn mạnh.

Theo Thiện Tâm

Tin liên quan

Tin mới hơn

Hà Nội: Tiếp tục mưa, nước rút chậm tại nhiều điểm úng ngập

Hà Nội: Tiếp tục mưa, nước rút chậm tại nhiều điểm úng ngập

LNV - Trong sáng nay (27-8), tại các điểm úng ngập trên địa bàn thành phố, nước rút rất chậm. Trong khi đó, mực nước trên hệ thống ở ngưỡng rất cao.
Chuyển biến về môi trường ở làng nghề Đại Bái

Chuyển biến về môi trường ở làng nghề Đại Bái

LNV - Làng đúc đồng Đại Bái (xã Gia Bình) là một trong những địa phương phải thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh về việc dừng sản xuất, khắc phục triệt để ô nhiễm môi trường, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế.
Phường Yên Hoà: tổng vệ sinh môi trường chào mừng Quốc khánh 2/9

Phường Yên Hoà: tổng vệ sinh môi trường chào mừng Quốc khánh 2/9

LNV - Những ngày này, cả hệ thống chính trị, các cơ sở giáo dục, đặc biệt là các tầng lớp Nhân dân trên địa bàn phường Yên Hoà đã đồng loạt thực hiện tổng vệ sinh môi trường hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Quốc khánh 2/9.
Còn 24 khó khăn, vướng mắc liên quan đến Luật Bảo vệ môi trường

Còn 24 khó khăn, vướng mắc liên quan đến Luật Bảo vệ môi trường

LNV - Chiều 18-8, Đoàn giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường kể từ khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực thi hành” làm việc với Bộ Tư pháp.
Quyết tâm "về đích" đúng hẹn

Quyết tâm "về đích" đúng hẹn

LNV - Với quyết tâm đưa sông Tô Lịch trở lại thành dòng chảy xanh - sạch - đẹp, các hạng mục cải tạo, bổ cập nước và chỉnh trang cảnh quan đang được chủ đầu tư và các đơn vị đẩy mạnh thi công với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, bảo đảm hoàn thành trước các mốc thời gian quan trọng để chào mừng kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2-9.
Thách thức về môi trường và hạ tầng tại làng nghề hấp cá Cửa Việt

Thách thức về môi trường và hạ tầng tại làng nghề hấp cá Cửa Việt

LNV - Nghề hấp cá ở xã Cửa Việt (Quảng Trị) nuôi sống hàng trăm lao động. Tuy nhiên, các cơ sở xen kẽ trong khu dân cư gây ô nhiễm trong khi dự án làng nghề tập trung vẫn dang dở vì thiếu vốn.

Tin khác

Chủ tịch Hà Nội đôn đốc việc đảm bảo vệ sinh môi trường tới từng khu phố

Chủ tịch Hà Nội đôn đốc việc đảm bảo vệ sinh môi trường tới từng khu phố

LNV - Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh mới ban hành Công điện số 11 chỉ đạo các đơn vị tăng cường công tác giữ gìn trật tự đô thị đảm bảo vệ sinh môi trường trên địa bàn thành phố.
Thủ tướng: Chậm nhất tháng 9 phải bố trí đất, xây dựng lại nhà ở cho các hộ bị mất nhà do thiên tai

Thủ tướng: Chậm nhất tháng 9 phải bố trí đất, xây dựng lại nhà ở cho các hộ bị mất nhà do thiên tai

LNV - Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu các cơ quan chức năng giải quyết ngay chỗ ở tạm cho các hộ dân có nhà bị thiệt hại hoàn toàn và phải di dời khẩn cấp do thiên tai; đồng thời, bố trí đất, xây dựng lại nhà ở cho các hộ bị mất nhà hoặc buộc phải di dời khẩn cấp, hoàn thành chậm nhất trong tháng 9 năm 2025.
Gia Lai: Chung tay gìn giữ môi trường biển vì tương lai rùa biển

Gia Lai: Chung tay gìn giữ môi trường biển vì tương lai rùa biển

LNV - Trong hệ sinh thái biển, rùa biển không chỉ là loài động vật quý hiếm, mà còn là chỉ dấu sinh học quan trọng phản ánh sức khỏe của đại dương. Việc bảo vệ rùa biển vừa là trách nhiệm của các nhà quản lý, vừa là hành động của cả cộng đồng.
Chuyển đổi hộ khoán thành người lao động: Hướng đi cần phát triển trong giao khoán các công ty nông nghiệp

Chuyển đổi hộ khoán thành người lao động: Hướng đi cần phát triển trong giao khoán các công ty nông nghiệp

LNV - “Chuyển đổi mô hình các hộ nhận khoán hiện nay sang cổ đông trong doanh nghiệp hoặc người lao động chính thức là cách làm áp dụng tốt và hoàn toàn có thể nhân rộng tại nhiều địa phương khác” - chia sẻ của TS Hà Công Tuấn, Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Nông nghiệp và PTNT Việt Nam tại Hội thảo khoa học về “Hiện trạng và đề xuất giải pháp giao khoán trong các công ty nông nghiệp”vừa được tổ chức vào sáng 25/7 tại Hà Nội.
Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa to và dông

Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa to và dông

LNV - Hôm nay (24-7), Hà Nội có lúc có mưa rào và dông, cục bộ có nơi mưa to. Gió Đông Nam đến Đông cấp 2-3. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.
Hoàn lưu bão số 3 gây mưa lũ lớn cho nhiều khu vực

Hoàn lưu bão số 3 gây mưa lũ lớn cho nhiều khu vực

LNV - Bão Wipha đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới sau khi đổ bộ vào nước ta. Tuy nhiên, hoàn lưu bão gây mưa lớn, nước sông dâng, nguy cơ lũ cho nhiều địa phương ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ.
Ứng phó bão số 3: Bảo vệ tính mạng người dân là ưu tiên hàng đầu

Ứng phó bão số 3: Bảo vệ tính mạng người dân là ưu tiên hàng đầu

LNV - 'Các địa phương tính toán kỹ lưỡng phương án ứng phó với bão số 3, trong đó, bảo vệ tính mạng người dân là ưu tiên hàng đầu. Cấp ủy, chính quyền xã phải chịu trách nhiệm nếu không thực hiện nghiêm yêu cầu và để xảy ra thiệt hại về người, tài sản'. Đây là yêu cầu của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà tại cuộc họp với các bộ, ngành, địa phương để ứng phó với bão số 3, sáng 20/7, tại Trụ sở Chính phủ.
Hưng Yên xử lý “điểm đen” ô nhiễm tại làng nghề Minh Khai

Hưng Yên xử lý “điểm đen” ô nhiễm tại làng nghề Minh Khai

LNV - Ngày 27-6, tại Hưng Yên, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam, phối hợp với Đại sứ quán Na Uy và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hưng Yên tổ chức Hội thảo tham vấn “Kế hoạch cải tạo và phục hồi môi trường khu vực ô nhiễm nhựa tại làng nghề Minh Khai, tỉnh Hưng Yên”, nhằm cải tạo khu vực tồn lưu rác thải nhựa nghiêm trọng, đồng thời thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn tại địa phương.
Kinh hoàng những núi rác khổng lồ ở những làng nghề tái chế lâu đời của tỉnh Hưng Yên

Kinh hoàng những núi rác khổng lồ ở những làng nghề tái chế lâu đời của tỉnh Hưng Yên

LNV - Phế liệu xuất hiện ở khắp nơi, ngổn ngang từ trong nhà, ra ngõ; những con kênh, con mương có màu nước đen kịt; rác thải “ôm” lấy cửa cống thoát nước, “vắt vẻo” trên thành cầu, “vây” cả trạm biến thế…, đó là những gì đang hiện hữu ở một số làng nghề tái chế tại Hưng Yên.
Thủ tướng Chính phủ ký Chỉ thị 20/CT-TTg: Quyết liệt giải quyết ô nhiễm môi trường

Thủ tướng Chính phủ ký Chỉ thị 20/CT-TTg: Quyết liệt giải quyết ô nhiễm môi trường

LNV - Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Chỉ thị số 20/CT-TTg, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương triển khai các biện pháp cấp bách và quyết liệt nhằm giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, đặc biệt tại các đô thị lớn và khu vực làng nghề. Chỉ thị này đề ra các giải pháp cụ thể, từ việc hoàn thiện thể chế đến tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm môi trường.
Thời tiết ngày 14/7: Mưa dông diện rộng nhiều nơi trên cả nước

Thời tiết ngày 14/7: Mưa dông diện rộng nhiều nơi trên cả nước

LNV - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, chiều và đêm ngày 14/7, vùng núi Bắc Bộ, có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to với lượng mưa phổ biến từ 15–30 mm, có nơi trên 70 mm. Tại Thanh Hóa, Nghệ An, Khánh Hòa, khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ trong chiều tối và tối có mưa dông, lượng mưa phổ biến dao động từ 10–30 mm, có nơi trên 60 mm.
Hà Nội nắng nóng diện rộng, nhiệt độ cao nhất 35-36 độ C

Hà Nội nắng nóng diện rộng, nhiệt độ cao nhất 35-36 độ C

LNV - Ngày 8 và 9-7, thời tiết Hà Nội ít mưa, nắng nóng trên diện rộng, nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-36 độ C.
Cải thiện môi trường tại các làng nghề, cụm công nghiệp

Cải thiện môi trường tại các làng nghề, cụm công nghiệp

LNV - Vừa qua, Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh đã ra quyết định tạm dừng hoạt động đối với hàng trăm cơ sở sản xuất không đáp ứng quy định về môi trường, phòng cháy, chữa cháy tại các làng nghề, cụm công nghiệp trên địa bàn thành phố Từ Sơn.
Thời tiết ngày 3/7: Mưa rào và dông vẫn bao trùm nhiều nơi trên cả nước

Thời tiết ngày 3/7: Mưa rào và dông vẫn bao trùm nhiều nơi trên cả nước

LNV - Dự báo thời tiết ngày 3/7 với mưa rào, dông ở nhiều nơi, nắng nóng tại Hà Nội, TP.HCM nhiệt độ từ 31-34°C. Cập nhật nhanh nhất!
Bảo vệ môi trường làng nghề theo hướng phát triển bền vững: Tìm hướng đi mới của các làng nghề

Bảo vệ môi trường làng nghề theo hướng phát triển bền vững: Tìm hướng đi mới của các làng nghề

LNV - Sản xuất manh mún, phân tán, cơ sở sản xuất thường nằm ngay trong các hộ gia đình, khu dân cư… khiến vấn đề ô nhiễm tại các làng nghề ngày càng trở nên nghiêm trọng. Điều này không chỉ làm ảnh hưởng sức khỏe người dân, mà còn hạn chế sự phát triển sản phẩm làng nghề.
Xem thêm
Mới nhất Đọc nhiều
Gia Lai: Triển lãm “Hồn của đất” tôn vinh tinh hoa gốm sứ và bản sắc văn hóa Việt

Gia Lai: Triển lãm “Hồn của đất” tôn vinh tinh hoa gốm sứ và bản sắc văn hóa Việt

LNV - Nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc khánh (2/9/1945 - 2/9/2025), Bảo tàng Pleiku phối hợp cùng các nhà sưu tập và Câu lạc bộ Bonsai - Cây cảnh nghệ thuật Gia Lai tổ chức triển lãm chuyên đề “Hồn của đất” và “Nét xanh đại ngàn”. Sự kiện quy tụ hàng tră
Gia Lai sẵn sàng trở thành trung tâm đầu tư mới ở Tây Nguyên

Gia Lai sẵn sàng trở thành trung tâm đầu tư mới ở Tây Nguyên

LNV - Hội nghị Xúc tiến và Thương mại đầu tư tỉnh Gia Lai năm 2025 khẳng định tỉnh Gia Lai sẵn sàng trở thành trung tâm đầu tư mới ở Tây Nguyên, đóng vai trò “cửa ngõ” trong liên kết vùng và quốc tế.
Lễ hội “Tinh hoa Đại ngàn - Biển xanh hội tụ” bản giao hưởng nghệ thuật - văn hóa - du lịch đặc sắc của Gia Lai

Lễ hội “Tinh hoa Đại ngàn - Biển xanh hội tụ” bản giao hưởng nghệ thuật - văn hóa - du lịch đặc sắc của Gia Lai

LNV - “Gia Lai là mảnh đất hội tụ những giá trị đặc sắc của đại ngàn hùng vĩ và biển xanh bất tận. Đây là vùng đất mà mỗi ngọn núi, con sông, bãi biển đều gắn liền với truyền thuyết, bản hùng ca và tình người sâu đậm”. Đây là khẳng định của Phó Chủ tịch T
Thông báo phân luồng giao thông phục vụ Tổng duyệt Lễ kỷ niệm A80

Thông báo phân luồng giao thông phục vụ Tổng duyệt Lễ kỷ niệm A80

LNV - Để bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, phòng ngừa ùn tắc giao thông, Công an TP Hà Nội thông báo phân luồng giao thông và tổ chức hướng đi đối với các phương tiện.
Nâng tầm đặc sản quê hương

Nâng tầm đặc sản quê hương

LNV - Với khát vọng nâng tầm giá trị đặc sản quê hương từ nguồn nguyên liệu có sẵn, nhiều hộ gia đình đã tạo nên các sản phẩm độc đáo.
Giao diện di động