Lòng dân đồng thuận, đường quê rộng mở

Đó là tinh thần chung của người dân thôn Nghẽo, xã Tuấn Đạo, tỉnh Bắc Ninh (trước đây thuộc tỉnh Bắc Giang), nơi có 158 hộ dân, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.

Nhiều năm qua, tuyến đường từ dốc Cập Trặng (Tỉnh lộ 291) vào khu dân cư chỉ rộng khoảng 3 m, nền đất sét, chưa có hệ thống thoát nước. Mỗi khi mùa mưa đến, con đường trở nên lầy lội, việc đi lại của người dân gặp nhiều trở ngại; học sinh đến trường vất vả, còn việc vận chuyển nông sản phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết.

"Chỉ cần mưa là đường trơn trượt, trẻ nhỏ đi học nhiều hôm phải có người dắt xe. Ai cũng mong có một con đường rộng rãi, kiên cố để đi lại thuận tiện hơn", người dân trong thôn chia sẻ.

Từ mong mỏi đó, 158 hộ dân đã đồng thuận hiến đất, chặt cây, mở rộng tuyến đường từ 3 m lên 7 m, trong đó mặt đường bê tông rộng 5 m.

Gia đình anh Phùn Phạt Sáng là một trong những hộ hiến nhiều đất và cây ăn quả nhất. Phần diện tích nằm giáp Tỉnh lộ 291 có giá trị kinh tế cao, cùng hàng chục cây vải đang cho thu hoạch, nhưng gia đình vẫn tự nguyện bàn giao để phục vụ dự án.

Một góc xã Tuấn Đạo, tỉnh Bắc Ninh

"Tôi nghĩ đường làm xong thì không chỉ người khác được hưởng mà chính gia đình mình cũng được hưởng lợi. Đất vườn sẽ có giá trị hơn, đi lại thuận tiện hơn, con cháu sau này cũng có điều kiện tốt hơn. Nhà tôi chặt khoảng 20 cây vải, còn nhà bên cạnh cũng chặt hơn chục cây. Có đường bê tông rồi, sau này gia đình có việc còn có thể dựng rạp ngay trước nhà", anh Sáng chia sẻ.

Điều đáng quý là trong suốt quá trình triển khai, người dân luôn đồng hành, sẻ chia với nhau. Những hộ bị ảnh hưởng nhiều được các gia đình khác động viên, tạo sự đồng thuận. Nhờ thực hiện theo phương châm dân chủ, công khai và hài hòa lợi ích, việc giải phóng mặt bằng diễn ra thuận lợi, góp phần đẩy nhanh tiến độ xây dựng tuyến đường mới.

Phong trào hiến đất, tặng cây làm đường đang lan tỏa mạnh mẽ trên địa bàn xã Tuấn Đạo, từ thôn Nghẽo đến nhiều thôn khác.

Xã Tuấn Đạo hiện có diện tích tự nhiên hơn 97 km², phần lớn là đất lâm nghiệp, địa hình đồi núi thấp, chia cắt. Nơi đây có 1.563 hộ dân với hơn 6.190 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm khoảng 42,9%. Điều kiện tự nhiên khiến giao thông nhiều năm qua là một trong những trở ngại lớn đối với đời sống và sản xuất của người dân.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, cấp ủy, chính quyền địa phương phát động phong trào hiến đất, tặng cây làm đường giao thông nông thôn, xác định phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân trong xây dựng kết cấu hạ tầng.

Như tại thôn Tuấn An (cũ), chủ trương mở rộng tuyến đường từ Tỉnh lộ 291 vào khu di tích nơi thành lập chi bộ đầu tiên của địa phương nhanh chóng nhận được sự đồng thuận.

Sau cuộc họp dân, 15 hộ gia đình tự nguyện hiến hơn 1.000 m² đất, tháo dỡ hơn 100 m tường xây, chặt gần 50 cây ăn quả để mở rộng tuyến đường dài 447 m.

Chị Hường, Bí thư Chi bộ thôn, xúc động nói: "Điều đáng mừng nhất là bà con đều thống nhất cao. Khi người dân đồng thuận thì những việc tưởng khó cũng có thể thực hiện được".

Người Mông Suối Dầm đồng lòng mở lối phát triển

Hay tại tỉnh Lào Cai, tinh thần đồng thuận ấy cũng đang hiện hữu trên từng tuyến đường chuẩn bị được mở mới tại xã Mỏ Vàng.

Theo kế hoạch phát triển giao thông giai đoạn 2026-2030, xã Mỏ Vàng đặt mục tiêu xây dựng, mở rộng và bê tông hóa khoảng 60 km đường giao thông; đầu tư hệ thống cống, cầu, ngầm tràn và các công trình phòng, chống sạt lở với tổng nhu cầu vốn gần 249 tỷ đồng.

Trong điều kiện nguồn lực đầu tư còn hạn chế, Đảng ủy xã xác định việc phát huy sức dân, tạo sự đồng thuận ngay từ cơ sở là yếu tố quyết định.

Những ngày qua, tại các thôn Khe Đâm, Suối Dầm, Sài Lương 1, Khe Cảnh… các cuộc họp dân được tổ chức công khai, dân chủ. Người dân được thông tin đầy đủ về quy mô công trình, hướng tuyến, tiêu chuẩn kỹ thuật và lợi ích của các dự án giao thông đối với phát triển kinh tế, nâng cao đời sống.

Qua thảo luận, nhiều hộ dân tự nguyện hiến đất, chặt cây, tháo dỡ công trình phụ để tạo mặt bằng phục vụ thi công.

Tại thôn Suối Dầm, một trong những thôn vùng cao đặc biệt khó khăn của xã Mỏ Vàng, nơi toàn bộ hộ dân đều là đồng bào dân tộc Mông sinh sống, công tác giải phóng mặt bằng được triển khai khẩn trương.

Để thực hiện tuyến đường từ khu vực Mảm đến nhóm hộ Cảm Pao, 17 hộ dân đã thống nhất hiến hơn 3.000 m² đất, chặt gần 1.000 cây quế từ 7 đến 10 năm tuổi cùng nhiều diện tích cây trồng khác.

Đối với đồng bào Mông nơi đây, quế là cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu nhập quan trọng. Việc chấp nhận chặt bỏ những cây quế đang trong thời kỳ khai thác thể hiện tinh thần vì lợi ích chung của cộng đồng.

Ông Giàng A Khua, Trưởng thôn Suối Dầm cho biết: "Người dân đều hiểu rằng làm đường là tạo điều kiện để phát triển lâu dài. Thôn quyết tâm hoàn thành giải phóng mặt bằng sớm để khi Nhà nước bố trí nguồn vốn có thể triển khai thi công ngay được".

Theo ông Khua, ngoài những hộ có đất bị ảnh hưởng, nhiều gia đình khác cũng tự nguyện tham gia hỗ trợ thu hoạch quế, vận chuyển gỗ, dọn dẹp hiện trường, góp phần đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng.

Với tinh thần đồng thuận, người dân xã Mỏ Vàng, tỉnh Lào Cai sẵn sàng hiến đất, chặt cây để mở rộng đường giao thông - Ảnh: Mỏ Vàng

Thực tiễn tại nhiều địa phương cho thấy, phát triển hạ tầng giao thông nông thôn không thể chỉ dựa vào nguồn lực đầu tư của Nhà nước mà cần có sự chung sức, đồng lòng của người dân. Khi người dân được thông tin đầy đủ, được tham gia bàn bạc, giám sát và trực tiếp thụ hưởng thành quả, những chủ trương lớn dễ dàng nhận được sự đồng thuận và đi vào cuộc sống.

Sự tự nguyện hiến đất, chặt cây, tháo dỡ công trình để mở đường không chỉ góp phần tháo gỡ khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm, ý thức vì lợi ích cộng đồng của người dân. Đây cũng là minh chứng sinh động cho việc phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong xây dựng nông thôn mới.

Nhờ đó, những tuyến đường đất nhỏ hẹp, lầy lội ngày nào đang dần được thay thế bằng những con đường bê tông khang trang, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, phát triển sản xuất, nâng cao chất lượng cuộc sống và mở ra động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững ở các vùng nông thôn, miền núi