Cũng như bao làng nghề giò, chả khác, món giò, chả ở Tân Hồng được làm bằng thịt lợn, được gói chặt bằng lá chuối rồi đem luộc; lụa là mịn màng. Giò, chả là món ăn tiêu biểu của tinh hoa ẩm thực Việt, thể hiện tính lấy tự nhiên làm gốc, vừa ngon vừa lành. Chẳng hạn, thịt không tươi thì giò, chả sẽ kém chất lượng, thậm chí không làm được giò, chả. Nhưng thịt dù có tươi mới đến mức cơ thịt còn đang động đậy, khi giã mà không đâm nhanh, thịt có thời gian phân hủy, giò, chả cũng không ngon. Thiếu chất mỡ, chất bì khi làm giò, chả sẽ không kết dính, không mịn; thiếu nước mắm ngon, giò, chả cũng không ngon, không đậm đà; không gói bằng lá chuối, mùi thơm tự nhiên của giò, chả cũng giảm đi... Giò, chả là nghệ thuật kết tinh ẩm thực hàng trăm, năm của người Việt. Những điều tưởng như nhỏ nhặt nhưng lại yêu cầu sự tỉ mỉ, kì công và điêu luyện của người dân làm nghề giò chả. Và chính những điều ấy đã và đang tạo nên danh tiếng của sản phẩm giò, chả, nem chua Tân Hồng.

Trụ sở UBND phường Tân Hồng, thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh

Bên cạnh giò, chả, trong văn hóa ẩm thực truyền thống của người Việt không thể thiếu là nem chua. Nem chua theo phương ngữ Bắc Bộ hay nem theo phương ngữ Trung Bộ và phương ngữ Nam Bộ là món ăn từ thịt lợn, lợi dụng men của lá chuối (hoặc lá ổi, lá vông, lá sung v.v.) và thính gạo để ủ chín, thường có màu hồng đẹp mắt và vị chua ngậy. Mỗi vùng, mỗi làng quê có phương thức làm nem chua riêng do văn hóa truyền thống và bàn tay con người mỗi địa phương. Nem chua Tân Hồng được làm từ thịt heo (lợn) và chỉ dùng thịt ở mông heo và thịt thăn heo băm nhuyễn hay giã bằng chày và cối, cho các gia vị như muối, tiêu, đường, tỏi... trộn cùng da heo (bì lợn) thái chỉ. Sau đó đem gói bằng lá chùm ruột một lớp mỏng (có nơi dùng lá cây ổi, sung, lá đinh lăng, lá vông gói cùng nem) và thêm một lớp lá chuối dày bên ngoài. Để khoảng 3-5 ngày là nem chín và có thể ăn được. Có thể ăn như vậy hay là nướng trên lửa than. Người ta thường chấm nem với tương ớt hoặc nước mắm ớt tỏi, đôi khi ăn kèm với tỏi sống. Nem chua Tân Hồng với màu hồng tươi đẹp mắt, vị chua ngậy đặc trưng của nem chua Bắc Bộ đã và đang được dùng trong các quán ăn, nhà hàng và được chế biến thành các món như gỏi nem chua, nộm nem chua …

Nghề làm giò, chả, nem chua ở phường Tân Hồng đã có từ bao đời nay. Sản phẩm giò, chả, nem chua Tân Hồng, Từ Sơn vẫn thường xuất hiện trên mâm cơm của nhiều gia đình tại Bắc Ninh và nhiều tỉnh thành trong nước. Tuy nhiều, giá thành sản phẩm vẫn chưa thật sự tương xứng với các giá trị truyền thống và và công sức làm nên sản phẩm. Chính vì vậy, rất cần gây dựng một thương hiệu cho sản phẩm giò, chả, nem chua của phường Tân Hồng, thành phố Từ Sơn. Từ đó, các sản phẩm có thể tiếp cận được với nhiều người tiêu dùng hơn, nhiều thị trường hơn với giá trị tương xứng hơn.

Để phát triển sản phẩm giò, chả, nem chua của địa phương, Ủy ban nhân dân phường Tân Hồng dưới sự hỗ trợ của Ủy ban nhân dân thành phố Từ Sơn và các ban ngành liên quan đã tiến hành thực hiện Xây dựng và quản lý nhãn hiệu chứng nhận cho sản phẩm giò, chả, nem chua của phường Tân Hồng dưới sự hỗ trợ trực tiếp từ Công ty TNHH Nghiên cứu và Đầu tư S&D.

Hy vọng dưới sự đồng lòng của người dân và chính quyền địa phương, trong thời gian tới, nhãn hiệu chứng nhận Giò, chả, nem chua Tân Hồng sẽ được xây dựng và mang lại nguồn lợi lớn cho người dân gắn bó với nghề.

Bài, ảnh: Minh Hà