Vĩnh Phúc: Khó xây dựng nông thôn mới nâng cao, thôn dân cư kiểu mẫu tại các xã miền núi

Mặc có công trình cấp nước tập trung song người dân xã Tân Lập (Sông Lô) vẫn chủ yếu sử dụng nước giếng khoan (Ảnh chụp tại hộ gia đình ông Nguyễn Kim Anh, thôn Cẩm Bình)
Là địa phương cán đích NTM sớm trên địa bàn huyện Sông Lô, năm 2019, xã Tân Lập được chọn làm điểm để xây dựng NTM nâng cao, thôn dân cư kiểu mẫu của huyện.
Qua rà soát thực trạng các tiêu chí NTM, để đạt NTM nâng cao, thôn dân cư kiểu mẫu, xã hiện còn 4 hạng mục khó đạt gồm: Giao thông, thu nhập, tổ chức sản xuất và môi trường.
Về giao thông, ngoài các tuyến trục xã, liên xã, Tân Lập còn 17% đường trục thôn, 44% đường trục chính nội đồng, 51% đường ngõ xóm chưa thể cứng hóa.
Về thu nhập, năm 2020, thu nhập bình quân đầu người của xã mới chỉ đạt 41 triệu đồng/người/năm, thấp hơn 19 triệu đồng so với điều kiện đạt chuẩn theo quy định của UBND tỉnh.
Cũng do điều kiện tự nhiên khó khăn, hình thức tổ chức sản xuất trên địa bàn xã khó phát triển, chưa xây dựng được mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ cao, hoặc các mô hình áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất, gắn với đảm bảo VSATTP. Về tiêu chí môi trường, mặc dù xã được cấp nước sạch tập trung, song đến nay, mới chỉ có 51% hộ dân sử dụng nước sạch, còn lại vẫn sử dụng nước giếng đào, giếng khoan.
Theo ông Lê Trọng Tài, Chủ tịch UBND xã Tân Lập: Là xã miền núi, bắt tay vào xây dựng NTM với xuất phát điểm thấp; tình hình sản xuất, phát triển kinh tế chủ yếu còn mang tính chất tự phát, nhỏ lẻ.
Trình độ dân trí không đồng đều, vẫn còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào hỗ trợ của Nhà nước, đặc biệt trong vấn đề GPMB. Đây cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến cơ sở hạ tầng của xã được đầu tư đạt chuẩn nhưng chưa nâng cao, trong đó có việc cứng hóa GTNT, cảnh quan môi trường.
Hiện nay, nguồn lực đầu tư của xã còn hạn chế, nhiều tiêu chí tuy đạt xong cần có thời gian để hoàn thiện.
Mặt khác, Tân Lập là xã thuần nông, chưa có nhiều cơ sở SXKD, thu hút, tạo việc làm cho lao động, nhiều lao động phải sang các địa phương khác làm việc, dẫn đến tình trạng thiếu hụt lao động trong mùa vụ thu hoạch, đẩy giá nhân công lên cao, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Do vậy, thu nhập bình quân đầu người của một bộ phận người dân còn thấp.
Được lựa chọn xây dựng NTM nâng cao, thôn dân cư kiểu mẫu của huyện Lập Thạch, xã Thái Hòa hiện còn 6 hạng mục chưa đạt gồm: Giao thông, môi trường, phát triển sản xuất, đào tạo việc làm, thu nhập và văn hóa.
Cũng như nhiều xã miền núi khác, do địa hình phức tạp, đến nay, tỷ lệ cứng hóa đường trục thôn, liên thôn, ngõ xóm của xã mới đạt 95% (yêu cầu 100%), tỷ lệ đường trục xã, trục thôn có đèn điện chiếu sáng đạt 51% (yêu cầu trên 80%); 58% số hộ dân sử dụng nước sạch, tỷ lệ hộ chăn nuôi có chuồng trại đảm bảo vệ sinh môi trường dưới 90%; giá trị sản xuất bình quân mới đạt 107 triệu đồng/1ha (yêu cầu hơn 140 triệu/1ha); tỷ lệ lao động có việc làm đã qua đào tạo dưới 65%; thu nhập bình quân đầu người đạt 52 triệu đồng/người/năm (yêu cầu trên 60 triệu đồng/người/năm). Riêng với tiêu chí văn hóa, toàn xã hiện có 8 nhà văn hóa cần mở rộng thêm từ 300 – 400m2 mới đạt tiêu chuẩn quy định.
Ông Nguyễn Anh Chiến, Chủ tịch UBND xã Thái Hòa cho biết: Là xã thuộc khu vực miền núi, nguồn lực để đầu tư xây dựng NTM của xã là rất lớn.
Ngoài ngân sách của xã, hỗ trợ của huyện, việc huy động nguồn lực xã hội hóa rất khó khăn do người dân chủ yếu sinh sống bằng nghề nông, thu nhập bình quân đầu người không cao, trong khi trên địa bàn ít doanh nghiệp, hoặc cơ sở SXKD có mô hình sản xuất lớn.
Riêng với 2 tiêu chí là nhà văn hóa và môi trường, hiện nay, để cải tạo, nâng cấp toàn bộ hệ thống nhà văn hóa tại các thôn dân cư cần kinh phí rất lớn.
Về môi trường, do chưa có hệ thống thu gom, xử lý, toàn bộ nước thải chăn nuôi của xã xả thẳng ra kênh mương, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm nguồn nước.
Trước đó, xã được Chi cục Bảo vệ môi trường hỗ trợ xây dựng bể thu gom, xử lý nước thải với tổng kinh phí đầu tư 5 tỷ đồng, nhưng do nhu cầu phát triển sản xuất, hệ thống này đến nay đã quá tải, hoạt động không hiệu quả.
Ngoài ra, do địa bàn rộng, việc phân loại rác thải tại nguồn gặp nhiều khó khăn, nhiều hộ gia đình vẫn còn thói quen xử lý rác thải tại chỗ, gây mất vệ sinh môi trường...
Khảo sát tại nhiều xã thuộc khu vực miền núi cho thấy, để hoàn thành đích đến NTM nâng cao, thôn dân cư kiểu mẫu, hầu hết các xã đều thiếu kinh phí thực hiện, trong khi đó, do điều kiện tự nhiên không thuận lợi, khó thu hút đầu tư, phát triển sản xuất, dẫn đến thu nhập bình quân đầu người, đời sống của người dân không cao, khó huy động được nguồn lực xã hội hóa.
Trong khi xây dựng NTM là một quá trình cần cả chính quyền và người dân cùng thực hiện, tỉnh ta lại có khoảng hơn 40% tổng số xã trên địa bàn là xã miền núi, với xuất phát điểm thấp, các xã cần cố gắng, nỗ lực hơn để khắc phục khó khăn.
Bên cạnh đó, rất cần UBND tỉnh có thêm cơ chế đặc thù, hỗ trợ kịp thời cho các xã trong công cuộc xây dựng NTM nâng cao, thôn dân cư kiểu mẫu, để miền núi sớm tiến kịp miền xuôi.
Theo Hoàng Sơn
Tin liên quan
Tin mới hơn
Yên Châu dồn lực hoàn thành mục tiêu nông thôn mới vào năm 2030
16:03 | 03/03/2026 Nông thôn mới
Phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong phát triển kinh tế nông thôn
10:03 | 02/03/2026 Nông thôn mới
Quảng Trị thúc đẩy xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững giai đoạn mới
20:58 | 01/03/2026 Nông thôn mới
Bắc Ninh hướng tới nông thôn mới hiện đại: Phát triển xanh, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn
20:57 | 01/03/2026 Nông thôn mới
Nông nghiệp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở Đồng Nai
20:57 | 01/03/2026 Nông thôn mới
Xuân mới trên những miền quê ở Ninh Bình
10:21 | 25/02/2026 Nông thôn mới
Tin khác
Nông nghiệp thông minh mở lối phát triển hàng hóa đặc hữu
16:29 | 24/02/2026 Nông thôn mới
Hà Đồ bứt phá từ sức dân trong xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu
09:00 | 20/02/2026 Nông thôn mới
Từ những con đường hoa đến làng quê kiểu mẫu Yên Mô
10:00 | 19/02/2026 Nông thôn mới
Chuyển tư duy xây dựng nông thôn mới: Không chỉ “đạt chuẩn” mà phải bền vững
18:21 | 10/02/2026 Nông thôn mới
Bộ đội Biên phòng đồng hành xây dựng nông thôn mới vùng biên
18:19 | 10/02/2026 Nông thôn mới
Gia Lai: Quy Nhơn vào xuân Bính Ngọ 2026 với sắc đỏ niềm tin và thịnh vượng
15:22 | 03/02/2026 Nông thôn mới
Từ phong trào đến hành động: Nông dân chung tay xây dựng NTM
18:15 | 01/02/2026 Nông thôn mới
Tinh thần đoàn kết tạo đà cho Đông Thọ về đích nông thôn mới
18:13 | 01/02/2026 Nông thôn mới
Kiến tạo những miền quê đáng sống trong hành trình xây dựng nông thôn mới ở Ninh Bình
13:59 | 30/01/2026 Nông thôn mới
Đẩy mạnh tư vấn, phản biện trọng tâm hoạt động của Hội Khoa học Kinh tế Nông nghiệp trong năm 2026
13:20 | 30/01/2026 Nông thôn mới
Xây dựng thôn nông thôn mới kiểu mẫu từ nền tảng sau sáp nhập
16:05 | 28/01/2026 Nông thôn mới
Nghệ An: Đột phá hạ tầng và nâng tầm nông thôn mới từ nội lực
09:54 | 27/01/2026 Nông thôn mới
Thới Hưng vươn mình từ nông thôn mới đến nông thôn thông minh
09:54 | 27/01/2026 Nông thôn mới
Hội Khoa học Kinh tế Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam làm việc với Bộ Nông nghiệp và Môi trường
12:15 | 21/01/2026 Nông thôn mới
Mùa xuân trên công trường đường cất hạ cánh số 2 Cảng hàng không Phù Cát mang sức bật chiến lược của tỉnh Gia Lai
11:02 | 21/01/2026 Nông thôn mới
BỆNH VIỆN ĐA KHOA NGA SƠN: KHÔNG NGỪNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHỤC VỤ - HƯỚNG TỚI SỰ HÀI LÒNG CỦA NGƯỜI BỆNH
07:33 Tin tức
Phát triển làng nghề chổi đót Tam Quang trong diện mạo hành chính mới
07:32 Làng nghề, nghệ nhân
Hiệp hội làng nghề Thành phố Hải Phòng khai trương trụ sở 2 và kiện toàn tổ chức
07:32 Làng nghề, nghệ nhân
Gia Lai mở thêm không gian giải trí trên biển phục vụ Năm Du lịch quốc gia
10:04 Du lịch làng nghề
26 doanh nghiệp thực phẩm đồ uống Việt Nam tham dự Foodex Japan 2026
08:00 Tin tức
