Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,58%. Ảnh: TTXVN

Đáng chú ý, tăng trưởng khá ở cả ba khu vực: khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,58%, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 8,92%, khu vực dịch vụ tăng 8,18%.

Kết quả này cho thấy nền kinh tế đã có độ phục hồi nhất định và duy trì được nhịp tăng trưởng tương đối ổn định, phản ánh những nỗ lực lớn trong điều hành kinh tế và tinh thần vượt khó khăn của cả đất nước.

Kết quả tăng trưởng nhìn từ phía cung và phía cầu

Nhìn từ phía cung, Cục Thống kê lý giải, tăng trưởng có điểm sáng nhưng vẫn thiếu sự đồng đều, động lực vẫn tập trung vào một số ngành chủ lực, trong khi nhiều khu vực chưa phục hồi tương xứng.

Nông, lâm nghiệp và thủy sản đóng vai trò là trụ đỡ ổn định của nền kinh tế; công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là “đầu tàu” của nền kinh tế khi đạt tăng trưởng 9,73%, đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng chung. Diễn biến này phản ánh sự phục hồi của đơn hàng xuất khẩu và năng lực sản xuất, đặc biệt ở các ngành điện tử, dệt may, sản xuất kim loại.

Ngành khai khoáng tiếp tục duy trì tăng trưởng dương kể từ quý IV/2025 đạt 5,42%. Ở khu vực dịch vụ, bán buôn và bán lẻ; sửa chữa ô-tô, mô-tô, xe máy tăng 9,62% cho thấy sức cầu nội địa phục hồi tích cực.

Bên cạnh đó, một số ngành dịch vụ có hàm lượng tri thức như chuyên môn khoa học, công nghệ, giáo dục cũng ghi nhận tăng trưởng ổn định, bước đầu phản ánh sự chuyển dịch cơ cấu theo hướng chất lượng cao hơn.

Tuy nhiên, một số ngành quan trọng vẫn chưa có sự bứt phá như kỳ vọng như: Xây dựng tăng 8,36%, vận tải kho bãi tăng 8,95%; Dịch vụ lưu trú và ăn uống tăng 7,49%; Sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí tăng 6,54%; Thông tin và truyền thông tăng 7,65%; Hoạt động kinh doanh bất động sản tăng 4,71%; Hoạt động hành chính và dịch vụ hỗ trợ tăng 7,06%.

Nhìn từ phía cầu, Cục Thống kê cho rằng, tiêu dùng nội địa tiếp tục là điểm sáng với mức tăng 8,45%, đóng vai trò trụ đỡ quan trọng trong bối cảnh bên ngoài biến động. Trong đó, tiêu dùng cuối cùng của nhà nước tăng 11,66% phản ánh xu hướng mở rộng chi ngân sách nhằm phục vụ các nhiệm vụ chính trị-hành chính quan trọng, nhất là công tác tổ chức Đại hội và bầu cử các cấp, cũng như các khoản chi hỗ trợ, ổn định bộ máy cán bộ sau quá trình sáp nhập đơn vị hành chính.

Bên cạnh yếu tố thời điểm, mức tăng này còn cho thấy vai trò dẫn dắt của khu vực công trong việc kích thích tổng cầu và duy trì nhịp độ vận hành của nền kinh tế. Tiêu dùng cuối cùng của hộ gia đình tăng 7,95% chủ yếu được thúc đẩy bởi nhu cầu mua sắm tăng cao trong mùa lễ, Tết kéo dài.

Đáng chú ý, cơ cấu tiêu dùng đang có sự chuyển dịch rõ nét theo hướng hiện đại và bền vững hơn, khi người dân gia tăng chi tiêu cho các sản phẩm thân thiện với môi trường như xe điện, thiết bị tiết kiệm năng lượng, đồng thời ưu tiên các dịch vụ mang tính trải nghiệm như du lịch, nghỉ dưỡng, giải trí. Tích lũy tài sản tăng 7,18% phản ánh nỗ lực thúc đẩy giải ngân và mở rộng sản xuất. Dù vậy, hiệu quả đầu tư và tốc độ lan tỏa còn hạn chế, chưa tạo được cú hích đủ mạnh cho các ngành liên quan khác. Khu vực ngoại thương tiếp tục là động lực quan trọng khi hoạt động xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh mẽ với tốc độ tăng xuất khẩu đạt 19,1%, song nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu đạt 27%. Điều này phản ánh nhu cầu đầu vào sản xuất đang phục hồi, nhưng đồng thời cũng cho thấy giá trị gia tăng trong nước còn hạn chế và phụ thuộc lớn vào nhập khẩu.

Động lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quý I/2026

Diễn biến kinh tế quý I vẫn dựa chủ yếu vào các động lực truyền thống gồm sản xuất - xuất khẩu, đầu tư và tiêu dùng nội địa. Trong khi các động lực mới như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, cải cách thể chế đã có cải thiện nhưng chưa đủ lớn để trở thành động lực tăng trưởng thật sự trong ngắn hạn.

Sản xuất và xuất khẩu tiếp tục là trụ cột cho tăng trưởng, khẳng định năng lực cung ứng bền bỉ của Việt Nam. Đặc biệt ngành công nghiệp chế biến, chế tạo duy trì đà tăng trưởng tốt, cho thấy sự phục hồi của hoạt động sản xuất và năng lực cung ứng trong nước. Bên cạnh đó, hoạt động xuất khẩu vẫn diễn ra sôi động, tạo điểm tựa vững chắc cho hoạt động sản xuất trong nước.

Tiêu dùng nội địa có xu hướng cải thiện, đóng vai trò ổn định tổng cầu. Động lực tiêu dùng trong quý I được thúc đẩy đáng kể bởi hiệu ứng mùa vụ từ kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài, qua đó tạo cú hích cho tổng cầu nội địa trong những tháng đầu năm. Trong đó, tiêu dùng của hộ gia đình giữ vai trò nền tảng và có đóng góp chủ đạo. Diễn biến này được phản ánh qua mức tăng khá của tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng, ước tăng khoảng 10,9% và du lịch quốc tế đến Việt Nam tăng cao (quý I đạt gần 6,8 triệu lượt, tăng 12,4% so với cùng kỳ). Sự phục hồi tích cực của tiêu dùng nội địa và du lịch đã góp phần bù đắp hiệu quả cho những biến động bất lợi từ thị trường bên ngoài.

Khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo, kinh tế số được đẩy mạnh hơn, đi sâu vào các ngành công nghiệp và dịch vụ có hàm lượng công nghệ cao. Tuy nhiên, động lực này mới chỉ đóng vai trò hỗ trợ, chưa đóng vai trò dẫn dắt.

Mặc dù có kết quả tích cực, nhưng so với yêu cầu mục tiêu đề ra đạt 9,1%, tăng trưởng quý I/2026 vẫn thấp hơn, Cục Thống kê đã nêu ra nhóm nguyên nhân cốt lõi gồm có:

Thứ nhất, biến động địa chính trị tại Trung Đông đã làm gia tăng rủi ro đối với thị trường năng lượng toàn cầu, đẩy giá dầu và các nhiên liệu đầu vào tăng cao, qua đó làm tăng chi phí sản xuất của doanh nghiệp. Tác động này thể hiện rõ nét ở các ngành có cường độ sử dụng năng lượng lớn như vận tải, logistics, công nghiệp chế biến, đồng thời lan tỏa gián tiếp sang các lĩnh vực xây dựng, thương mại và dịch vụ. Chi phí đầu vào tăng trong khi sức cầu chưa phục hồi hoàn toàn đã làm thu hẹp biên lợi nhuận, khiến doanh nghiệp thận trọng hơn trong mở rộng sản xuất, đầu tư.

Thứ hai, các điểm nghẽn nội tại chưa được xử lý triệt để làm suy giảm khả năng hấp thụ và chuyển hóa các động lực tăng trưởng; nội lực của nền kinh tế vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế thể hiện ở năng suất lao động chưa cao, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp còn yếu, mức độ tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu còn khiêm tốn; môi trường kinh doanh, thể chế chính sách chưa thật sự bứt phá làm điểm tựa cho hoạt động sản xuất, đầu tư, kinh doanh;

Thứ ba, sức mua nội địa phục hồi chậm hơn dự tính, dù quý I có kỳ nghỉ Tết Nguyên đán nhưng tổng mức hàng hóa và doanh thu dịch vụ chỉ tăng 10,9% theo giá hiện hành và khoảng 7% theo giá so sánh, thấp hơn kỳ vọng để đẩy GDP quý I lên 9,1%. Người dân có xu hướng thắt chặt chi tiêu do lo ngại lạm phát từ giá năng lượng và thực phẩm.

Do đó, Cục Thống kê cho rằng, để đạt được mục tiêu tăng trưởng trong cả năm, cần có các giải pháp đồng bộ và quyết liệt hơn nhằm vừa giảm áp lực chi phí đầu vào, vừa tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, qua đó củng cố niềm tin và tạo dư địa cho khu vực doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh trong thời gian tới.