Vẫn còn đó những vấn đề trăn trở…

Làng nghề đan cỏ tế xã Phú Túc (huyện Phú Xuyên).

Thành phố Hà Nội hiện có khoảng 1.350 làng nghề và làng có nghề, chiếm khoảng 56% tổng số làng ở khu vực nông thôn. Làng nghề có đóng góp lớn vào phát triển kinh tế trên địa bàn Thủ đô, giải quyết hiệu quả bài toán lao động nông thôn trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng. Tuy nhiên, để làng nghề phát triển bền vững, trong quá trình quy hoạch, phát triển làng nghề cần phải gắn với bảo vệ môi trường.

Khi các làng nghề càng phát triển thì kéo theo tình trạng ô nhiễm càng gia tăng, ảnh hưởng rất lớn đến môi trường sinh thái và đời sống của cư dân làng nghề. Hầu hết các làng nghề mới chỉ tổ chức thu gom mà chưa có hệ thống xử lý nước thải, khí thải, thu gom xử lý chất thải rắn mà thải thẳng ra môi trường.

Nguy cơ ô nhiễm từ các làng nghề ngày càng tăng ảnh hưởng tới cuộc sống của con người. (Ảnh minh họa)

Với thực trạng ô nhiễm như hiện nay, theo đánh giá của các chuyên gia, nguyên nhân là do đặc thù sản xuất, khu vực làng nghề chỉ quan tâm, chú trọng đầu tư vào phát triển sản xuất, nhiều nơi chưa quan tâm thỏa đáng tới vấn đề bảo vệ môi trường và bảo hộ lao động. Nguồn vốn đầu tư để mở rộng sản xuất, kinh doanh hạn chế, thiết bị công nghệ chế biến thô sơ, số cơ sở sản xuất, kinh doanh áp dụng dây chuyền sản xuất hiện đại còn ít.

Mặt khác, các cơ sở sản xuất kinh doanh ở các làng nghề còn manh mún, nhỏ lẻ, phân tán, phát triển tự phát và không có công nghệ xử lý chất thải. Bên cạnh đó, ý thức của chính người dân làm nghề cũng chưa tự giác thực hiện các quy định của pháp luật trong các khâu thu gom, xử lý, quản lý chất thải, bảo vệ môi trường tại các làng nghề…

Xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề

Nhằm giải quyết vấn đề ô nhiễm tại các làng nghề, từ nhiều năm nay, thành phố Hà Nội đã đầu tư nhiều dự án xây dựng nhà máy xử lý nước thải. Hiện Hà Nội cũng đang tiến hành kêu gọi xã hội hóa đầu tư vào lĩnh vực xử lý nước thải và rác thải từ làng nghề. Đây cũng là động thái nhằm giải quyết dứt điểm những khó khăn, vướng mắc theo đúng mục tiêu đặt ra, giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường làng nghề đang rất nóng hiện nay.

Tại huyện Phú Xuyên, nơi có 42 làng có nghề đang hoạt động với trên 900 cơ sở sản xuất, kinh doanh. UBND các xã, thị trấn đã thành lập các tổ tự quản về bảo vệ môi trường và lập phương án bảo vệ môi trường làng nghề. UBND huyện đã phê duyệt phương án bảo vệ môi trường làng nghề; các cơ sở sản xuất, kinh doanh làng nghề đủ hồ sơ, giấy cam kết bảo vệ môi trường, thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường, có biện pháp xử lý bụi, phân loại rác thải.

Cụm công nghiệp làng nghề Đại Thắng (xã Đại Thắng, huyện Phú Xuyên).

Điển hình như Cụm công nghiệp làng nghề Đại Thắng (xã Đại Thắng, huyện Phú Xuyên) đã có hệ thống thu gom nước thải, nước mưa bảo đảm nhu cầu tiêu thoát nước của làng nghề; các điểm tập kết rác thải sinh hoạt đã xây dựng tường bao, mái che đáp ứng yêu cầu kĩ thuật về bảo vệ môi trường. Các cơ sở, hộ gia đình sản xuất, làm nghề trên địa bàn cơ bản thực hiện đảm bảo các biện pháp bảo vệ môi trường như: Giảm thiểu tiếng ồn, ánh sáng, bụi… Các cơ sở đều có công trình thu gom, xử lý chất thải bằng hầm bioga; các chất thải rắn được Công ty môi trường thu gom vận chuyển theo quy định, bảo đảm về vệ sinh môi trường, thực hiện phân loại, lưu giữ, thu gom và chuyển cho đơn vị xử lý chất thải rắn theo quy định.

Ngoài ra, xã Đại Thắng cũng có nghề phụ, chủ yếu là may màn tuyn gia công cho Công ty Dệt 10/10, sản xuất hàng gia dụng, cơ kim khí… nên tỉ lệ chất thải nhựa phát sinh rất ít, đặc biệt không có hoạt động tái chế. Từ nhiều năm qua Hội Liên hiệp Phụ nữ xã đã phát động phong trào đi chợ cùng làn nhựa và tặng làn nhựa cho hội viên phụ nữ đi chợ để hạn chế túi nilon và rác thải phát sinh; thường xuyên duy trì hoạt động thu gom phế liệu, gây quỹ từ thiện, bảo vệ môi trường./.