Hội thảo tham vấn lấy ý kiến góp ý định hướng thực hiện chương trình Mục tiêu Quốc gia (MTQG) xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2026 – 2030.

Đây là thông điệp mà ông Lê Minh Hoan – Phó Chủ tịch Quốc hội, Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phát biểu tại Hội thảo tham vấn lấy ý kiến góp ý định hướng thực hiện chương trình Mục tiêu Quốc gia (MTQG) xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2026 – 2030 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức sáng 20/2 tại Hà Nội.

Ông Lê Minh Hoan – Phó Chủ tịch Quốc hội, Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phát biểu tại Hội thảo.

Hơn 78% số xã đạt chuẩn NTM, vượt xa các giai đoạn trước

Tại hội thảo, ông Ngô Trường Sơn, Chánh Văn phòng Điều phối NTM Trung ương cho biết, chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới được triển khai với mục đích cụ thể hóa, đưa các Nghị quyết của Đảng về nông nghiệp, nông dân, nông thôn vào cuộc sống, góp phần cải thiện sức sống và diện mạo nông thôn, thực hiện hiệu quả cơ cấu lại ngành nông nghiệp, từng bước nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn. Tiếp tục phát huy những thành quả đã đạt được giai đoạn 2010-2020, chương trình giai đoạn 2021-2025 tiếp tục được triển khai đã có những đóng góp quan trọng làm thay đổi diện mạo nông thôn, thực hiện hiệu quả cơ cấu lại ngành nông nghiệp.

Ông Ngô Trường Sơn, Chánh Văn phòng Điều phối NTM Trung ương cho biết, chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới được triển khai với mục đích cụ thể hóa, đưa các Nghị quyết của Đảng về nông nghiệp, nông dân, nông thôn vào cuộc sống, góp phần cải thiện sức sống và diện mạo nông thôn, thực hiện hiệu quả cơ cấu lại ngành nông nghiệp, từng bước nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn.

Đến tháng 01/2025, cả nước đã có 6.250/8.014 xã (78%) đạt chuẩn NTM (tăng 9,8% so với cuối năm 2021 và đạt 97,5% mục tiêu giai đoạn 2021-2025); trong đó, có 2.275 xã (36,4%) đạt chuẩn NTM nâng cao (tăng 1.172 xã so với cuối năm 2021, đạt 91% mục tiêu giai đoạn 2021-2025) và 550 xã (8,8%) đạt chuẩn NTM kiểu mẫu (tăng 507 xã so với cuối năm 2021, đạt 88% mục tiêu giai đoạn 2021-2025).

Thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn năm 2024 đạt khoảng 56,4 triệu đồng/người/năm (tăng 1,35 lần so với năm 2020). Giá trị sản xuất toàn ngành nông nghiệp đạt mức tăng trưởng 3,3%; môi trường nông thôn được cải thiện theo hướng sáng - xanh - sạch - đẹp, tỷ lệ người dân nông thôn được sử dụng nước sạch đạt 58% (tăng 7% so với cuối năm 2020)

Bên cạnh những kết quả đạt được, chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới vẫn còn một số tồn tại, hạn chế cần tiếp tục khắc phục giải quyết đó là chênh lệch phát triển giữa các vùng miền. Nhiều xã vùng sâu, vùng xa, miền núi vẫn chưa đạt chuẩn, điều kiện hạ tầng còn nhiều khó khăn. Chất lượng đạt chuẩn chưa thực sự bền vững. Cụ thể một số địa phương gặp khó khăn trong việc duy trì, nâng cao chất lượng tiêu chí sau khi đạt chuẩn. Chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp còn hạn chế, chưa tạo được đột phá trong nâng cao năng suất và gia tăng giá trị nông sản. Đặc biệt, vấn đề môi trường, xử lý rác thải và nước thải nông thôn vẫn chưa được giải quyết triệt để...

Tiếp tục thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới theo hướng gắn với đô thị hóa, bảo đảm thực chất, đi vào chiều sâu, hiệu quả, bền vững

Ông Phương Đình Anh, Phó Chánh Văn phòng Điều phối NTM Trung ương cho rằng, kế thừa và phát huy những kết quả đã đạt được sau 15 năm thực hiện, chương trình tiếp tục thiết kế với thành 11 nội dung thành phần và 53 nội dung cụ thể theo Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, trong đó, có một số nội dung sẽ điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với định hướng, chủ trương của Đảng và Nhà nước đến 2030; Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 10 năm giai đoạn 2021-2030 của đất nước; Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm (2026-2030); Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; đề xuất của các bộ, ngành trung ương (được giao chủ trì các nội dung, nội dung thành phần) và các địa phương.

Ưu tiên tiếp tục tập trung chỉ đạo thực hiện một số chương trình chuyên đề hỗ trợ xây dựng nông thôn mới đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt thực hiện trong giai đoạn 2021-2025 (Chương trình OCOP; Chương trình phát triển du lịch nông thôn; Chương trình tăng cường bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm và cấp nước sạch nông thôn; Chương trình chuyển đổi số trong xây dựng NTM, hướng tới nông thôn mới thông minh; Chương trình nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện tiêu chí an ninh, trật tự trong xây dựng nông thôn mới).

Tiếp tục thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới theo hướng gắn với đô thị hóa, bảo đảm thực chất, đi vào chiều sâu, hiệu quả, bền vững, lấy cư dân nông thôn làm chủ thể, đem lại sự chuyển biến tích cực rõ nét hơn về nếp sống tới từng thôn, bản, ấp, hộ gia đình và cuộc sống trực tiếp của mỗi người dân sinh sống ở nông thôn. Thực hiện xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu và xây dựng nông thôn mới cấp thôn, bản. Xây dựng nông thôn hiện đại, phồn vinh, hạnh phúc, dân chủ, văn minh; có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ; môi trường xanh, sạch, đẹp, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững; đời sống văn hoá lành mạnh, phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc; an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội được bảo đảm.

Định hướng phát triển nông thôn bền vững giai đoạn 2020 – 2030: Đảm bảo thu nhập cho người dân

Tiến sỹ Trần Công Thắng giữ chức Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược PTNNNT phát biểu tại hội thảo.

Một số ý kiến tham luận được đưa ra tại Hội thảo, Theo Tiến sỹ Trần Công Thắng giữ chức Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược PTNNNT: Định hướng phát triển nông thôn bền vững giai đoạn 2020 – 2030: đảm bảo thu nhập cho người dân, có chính sách đưa việc làm về nông thôn, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp nông thôn, hình thành cụm công nghiệp – dịch vụ - nông nghiệp, xây dựng xã hội nông thôn văn minh hiện đại. Cơ sở hạ tầng đồng bộ, gìn giữ và phát huy văn hóa đặc sắc của nông thôn, đảm bảo môi trường cảnh quan, đảm bảo an sinh cho người dân nông thôn bằng cách nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đào tạo nghề. Gắn nông thôn mới với phát triển nông nghiệp và công nghiệp. Đồng thời, xây dựng NTM theo 3 vùng, với các xã khu vực ven đô, phi nông nghiệp chiếm đa số, dịch vụ, thương mại và có sở sở hạ tầng tốt, phát triển đô thị hóa xanh; vùng 2, phát triển nông nghiệp hàng hóa lớn cần phát triển các vùng chuyên canh, vùng 3, nông thôn truyền thống phát triển du lịch, làng nghề, sản phẩm địa phương, du lịch gắn với văn hóa.

Ông Cao Đức Phát - Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp &PTNT, nguyên Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương đã cho rằng, việc xây dựng NTM trong giai đoạn tới cần đảm bảo sự bền vững, hiện đại, nâng cao đời sống người dân và thu hẹp khoảng cách giữa khu vực nông thôn và đô thị.

Ông Cao Đức Phát - Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp &PTNT, nguyên Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương đã cho rằng, việc xây dựng NTM trong giai đoạn tới cần đảm bảo sự bền vững, hiện đại, nâng cao đời sống người dân và thu hẹp khoảng cách giữa khu vực nông thôn và đô thị. Xây dựng Chương trình xây dựng nông thôn hiện đại phù hợp với tinh thần Đại hội XIII và Nghị quyết 19 của BCHTW khóa XIII, phát huy thành tựu, khắc phục tồn tại của giai đoạn 2010 – 2024 có tính tới bối cảnh mới. Đẩy mạnh phát triển kinh tế nông thôn theo hướng chuyển đổi số xanh, chuyển đổi số đủ sức tạo việc làm và nâng cao nhanh thu nhập tại chỗ cho dân cư nông thôn, ngang bằng với thu nhập ở khu vực đô thị. Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Quyết liệt bảo vệ và cải thiện môi trường, nâng cao khả năng thích ứng và chống chịu trước diễn biến biến đổi khí hậu. Tiếp tục nâng cấp cơ sở hạ tầng, dịch vụ nông thôn đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và đời sống hiện đại gắn với đô thị hóa.

Bên cạnh đó, ông Phát đề xuất cách tiếp cận và giải pháp đó là ưu tiên hỗ trợ các xã chưa đạt tiêu chí, phát triển vùng ven đô gắn với đô thị hóa, xây dựng nông thôn hiện đại ở vùng thuần nông. Cần phối hợp với CTMTQG xây dựng NTM với hai CTMTQG giảm nghèo bền vững và PTKT- XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Xây dựng bộ khung tiêu chí mới, hoàn thiện cơ chế chính sách theo cách tiếp cận mới.

Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Nguyễn Xuân Cường chỉ ra một số cần khắc phục trong giai đoạn tới, đó là xây dựng đồng bộ các giải pháp.

Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Nguyễn Xuân Cường chỉ ra một số cần khắc phục trong giai đoạn tới, đó là xây dựng đồng bộ các giải pháp. Cần rà soát kỹ điểm tồn tại, chương trình OCOP phát triển nhiều về số lượng nhưng chất lượng chưa bằng lòng…Sức sống của nông thôn mới, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số phải cụ thể hóa, công tác chỉ đạo vẫn còn chồng chéo, nên nghiên cứu Bộ tiêu chí theo từng giai đoạn...

Ông Trần Thanh Nam – Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn –Thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021- 2025.

Tiếp thu các ý kiến đóng góp của các đại biểu tại Hội thảo, ông Trần Thanh Nam – Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn –Thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021- 2025 cho hay, trong giai đoạn 2026 – 2030 sẽ khác giai đoạn trước với những đòi hỏi cao hơn, nâng tầm giá trị của các sản phẩm nông nghiệp hơn, làm sao nông thôn mới sẽ là đòn bẩy thúc đẩy các chương trình khác. Bộ sẽ định hướng khung Chương trình và tiếp tục xin ý kiến của các chuyên gia, nhà quản lý để góp phần hoàn thiện chương trình.