Người thầy Mo và hành trình giữ lửa văn hóa Mường
Sinh năm 1970, từ khi mới 15 tuổi, ông Minh đã bắt đầu mê mẩn những hiện vật cổ của người Mường. Dù cuộc sống còn nghèo khó, ông vẫn dành dụm từng đồng để đổi lấy chiếc nồi đồng, thanh kiếm cổ hay tấm vải dệt truyền đời. “Tôi đi khắp bốn Mường Bi, Vang, Thàng, Động của Hòa Bình xưa, chỉ mong góp nhặt lại những mảnh ký ức đang bị thời gian phủ bụi,” ông kể.
Sau gần 40 năm miệt mài, trong ngôi nhà sàn cổ của ông hiện lưu giữ gần 1.000 hiện vật quý: đồ đá, nồi đồng, dao kiếm, dàn chiêng, bộ lịch Khao Roi di sản gắn liền với tri thức dân gian Mường. Nhiều kỷ vật được xem là “độc bản”: ấm nước của bà Hà Thị Tẻo hoa khôi xứ Mường, kiếm của vua Khải Định, bộ chiêng Mường 40 chiếc có từ thời Trần, hay hạt thóc hóa thạch tìm thấy trong hang đá Trại dấu tích người tiền sử vùng Mường Vang.
“Những vật này không chỉ có giá trị vật chất, mà chứa cả linh hồn của người Mường. Mỗi vật đều kể một câu chuyện – về con người, tín ngưỡng, và cách chúng tôi ứng xử với thiên nhiên,” ông Minh nói, ánh mắt ánh lên niềm tự hào.
![]() |
| Nhờ sự cống hiến bền bỉ, năm 2022, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân – người đầu tiên của tỉnh Hòa Bình (cũ) được vinh danh ở loại hình “Tập quán xã hội và tín ngưỡng”. Ảnh:ST |
Không chỉ sưu tầm cổ vật, ông Minh còn là người kế nghiệp và lan tỏa nghề thầy Mo – loại hình di sản phi vật thể đặc trưng của người Mường. Từ cha ông truyền lại, ông hiểu rằng “Mo không chỉ là lời hát, mà là linh hồn của văn hóa Mường.”
Ông sáng lập Câu lạc bộ Mo Mường huyện Lạc Sơn (cũ), quy tụ gần 50 nghệ nhân tâm huyết. Ở đó, ông không chỉ thực hành nghi lễ, mà còn truyền dạy cách đọc, hiểu và cảm mo cho thế hệ trẻ. Cùng học trò, ông sưu tầm, hệ thống hóa hàng trăm bài mo cổ, biểu diễn tại các lễ hội và sự kiện văn hóa. “Mo Mường là sợi dây nối con người hôm nay với cội nguồn xưa,” ông chia sẻ.
Giữa không gian ngôi nhà sàn cổ mà ông phục dựng, từng góc đều thấm đẫm hơi thở văn hóa Mường: từ bếp lửa, cối xay lúa đến khung dệt, vật dụng sinh hoạt giản dị. Mới đây, ông cùng gia đình tổ chức lễ đắp bếp theo nghi lễ cổ – một nghi thức thiêng biểu trưng cho sự gắn kết con người với đất, với lửa, với tổ tiên.
Không dừng ở việc bảo tồn, ông Minh còn mang văn hóa Mường đến trường học, trò chuyện cùng học sinh, giới thiệu dân ca, nhạc cụ, bộ lịch Khao Roi và các bài hát sắc bùa. Ông nói: “Giữ gìn bản sắc không chỉ là trưng bày, mà phải gieo mầm văn hóa trong lòng con trẻ – để các em tự hào và biết giữ cái đẹp của dân tộc mình.”
Với gần 40 năm cống hiến, Nghệ nhân Nhân dân Bùi Văn Minh được xem như “kho báu sống” của văn hóa Mường. Ông lặng lẽ nhưng bền bỉ truyền ngọn lửa di sản qua từng nhịp chiêng, câu mo, ánh lửa bếp quê – như một biểu tượng đẹp về tình yêu quê hương và sức sống bất diệt của văn hóa dân tộc.
Tin liên quan
Nỗ lực lưu giữ và lan tỏa giá trị văn hóa của gốm Mường
09:28 | 30/09/2024 Văn hóa - Xã hội
Tin mới hơn
Diễn đàn Đầu tư và Kinh doanh quốc tế: Thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng đầu tư, kinh doanh, tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu
22:12 | 18/11/2026 Tin tức
Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân
22:00 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Quản trị rủi ro số và kết nối thị trường quốc tế: Giải pháp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
21:52 | 18/11/2026 Tin tức
Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn
21:40 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
TP. HCM tổ chức lễ kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam
14:27 | 18/11/2026 Tin tức
Trạm dừng nghỉ Đức Anh trên Quốc lộ 32 phục vụ hành khách chu đáo
09:12 | 17/11/2026 Khởi nghiệp
Tin khác
TP. HCM khởi động chương trình đưa nghệ thuật truyền thống vào trường học
19:09 | 16/11/2026 Tin tức
Tôn vinh 150 thương hiệu “Hàng Việt Nam được người tiêu dùng yêu thích” 2026
18:44 | 16/11/2026 Tin tức
Khơi thông nguồn lực di sản cho công nghiệp văn hóa
10:30 | 16/11/2026 Tin tức
Di sản thủ công 12 quốc gia hội tụ trên sàn diễn thời trang tại Hoàng thành Thăng Long
08:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026
22:42 | 13/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hà Nội kết nối nhà phân phối, mở rộng đầu ra cho sản phẩm OCOP
16:11 | 13/11/2026 Tin tức
XÃ ĐẠI THANH: SÔI NỔI NGÀY HỘI ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC GẮN VỚI NGÀY VĂN HÓA VIỆT NAM NĂM 2026
15:36 | 13/11/2026 Tin tức
YA HỘI MỞ THÊM DƯ ĐỊA PHÁT TRIỂN TỪ NHÀ MÁY GẠCH TUYNEL HƠN 70 TỶ ĐỒNG
13:11 | 13/11/2026 Tin tức
Khuyến khích đổi mới công nghệ: Hà Nội chọn 10 cơ sở CNNT hỗ trợ máy móc hiện đại
18:37 | 12/11/2026 Khuyến công
AgroViet 2026: Kết nối giao thương, kiến tạo tương lai xanh cho nông nghiệp Việt
12:20 | 12/11/2026 Tin tức
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại
11:43 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 Tinh hoa làng nghề hội tụ bên Hồ Gươm
07:00 | 12/11/2026 Tin tức
Liên kết kích cầu, tăng sức hút cho du lịch Cố đô
16:12 | 11/11/2026 Du lịch làng nghề
Gia Lai: Xã Gào triển khai công tác chuẩn bị tổ chức giải chạy Gào City Trail
16:09 | 11/11/2026 Tin tức
Nâng cao thu nhập, phát triển nguồn nhân lực nông thôn
16:04 | 11/11/2026 Nông thôn mới
Diễn đàn Đầu tư và Kinh doanh quốc tế: Thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng đầu tư, kinh doanh, tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu
22:12 Tin tức
Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân
22:00 Làng nghề, nghệ nhân
Quản trị rủi ro số và kết nối thị trường quốc tế: Giải pháp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
21:52 Tin tức
Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn
21:51 Làng nghề, nghệ nhân
Lâm Đồng siết kiểm tra, chặn hàng giả mạo đặc sản và logo OCOP
21:50 OCOP




