Thực tế từ lâu Nghệ An đã có hàng loạt sản phẩm mang thương hiệu đặc trưng. Các sản phẩm từ các làng xã tuy phẩm cấp chất lượng đã đạt đến tiêu chuẩn chất lượng cao, nhưng chưa mang được thương hiệu tầm Quốc gia. Dẫu vậy, thực khách nội địa rất mến mộ ưa dùng, không những thế mà du khách khi đến Nghệ An vẫn không thể quyên mua các sản phẩm như nhút Thanh Chương, Tương Nam Đàn, lươn đồng, vịt bầu, chè xanh, hương trầm, đồ thổ cẩm…

Cá thu nướng Nghệ An

Có thể nói từ miền xuôi cho đến trung du, rồi ngược lên đến cả những làng bản rẻo cao xa xôi, đâu đâu ta cũng thấy những sản phẩm quý giá và đặc trưng, không thể nào lẫn lộn. Ở miền biển có cá thu Cửa Hội, tôm nõn Diễn Châu, nước mắm Vạn Phần, trung du có nhút có tương, bột sắn dây, cam Vinh, bưởi hồng, gà đồi “chạy bộ’’. Ngược miền biên viễn có cá mát sông Giăng, vịt bầu Quế phong…

Thực hiện chương trình OCOP theo Quyết định 729QĐ/UBND ngày 12/3/2019 của UBND tỉnh Nghệ An, hiện các huyện đã và đang tập trung tuyên truyền về tính hiệu ích khi xây dựng chương trình mỗi xã một sản phẩm. Nhiều địa phương cũng đang lựa chọn các sản phẩm tiêu biểu để trình Hội đồng cấp tỉnh đánh giá phân cấp.

Huyện Nghĩa Đàn đã chọn lựa được 4 sản phẩm: Cam Nghĩa Bình, Dưa lưới Nghĩa An, ổi Nghĩa Lâm và dầu sở Việt An ở Nghĩa Lộc. Thị xã Thái Hòa chọn lựa tinh bột nghệ, mật ong Tây Hiếu, mật mía Nam Cường. Tân Kỳ phát triển sản phẩm dê. thị xã Hoàng Mai có tinh bột nghệ, cá thu. Con Cuông xây dựng làng nghề mây tre đan. Qùy Châu chọn mặt hàng dệt thổ cẩm…

Hiện Nghệ An có 182 sản phẩm nông nghiệp lợi thế, thuộc 6 nhóm sản phẩm, nhưng mới có 49 sản phẩm có đăng ký công bố tiêu chuẩn chất lượng và 32 sản phẩm đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ.
Nhìn chung các sản phẩm phong phú, đa dạng, nhưng phần lớn còn phát triển một cách nhỏ lẻ, chưa có sự đầu tư tập trung, chưa xứng tầm với tiềm năng sẵn có. Thế cho nên triển khai chương trình OCOP gắn liền với mục tiêu xây dựng nông thôn mới là việc làm rất cần thiết, phù hợp với quá trình tái cơ cấu trong sản xuất nông nghiệp, nâng cao giá trị sản phẩm, góp phần phát triển kinh tế nông thôn.

Các sản phẩm cam, ổi, dưa lê, dầu sở của huyện Nghĩa Đàn được lựa chọn tham gia OCOP cấp tỉnh. Ảnh: Hồ Quang

Tuy nhiên, để xây dựng các sản phẩm tiềm năng sớm trở thành thương hiệu đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng cấp quốc gia thì cần có sự chung tay giúp đỡ của chính quyền và các cấp. Phải thực hiện đúng theo QĐ 729 của UBND tỉnh: “Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, ban hành khung pháp lý và chính sách thực hiện, hỗ trợ các khâu: Đào tạo, tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật, ứng dụng khoa học công nghệ, hỗ trợ tín dụng, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và quảng bá sản phẩm, định hướng quy hoạch các vùng sản xuất hàng hóa, dịch vụ, quản lý và giám sát tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm”.

Theo ông Lê Văn Lương, Chi cục trưởng Chi cục phát triển nông thôn Nghệ An thì chương trình OCOP ở địa phương thực sự đã đi vào cuộc sống. Chương trình đã huy động cả hệ thống chính trị từ cấp tỉnh đến phường, xã cùng chung tay vào cuộc. Hiện đã có 48 sản phẩm được UBND tỉnh cấp phép đạt tiêu chuẩn 3 sao trở lên. Trong đó có 15 sản phẩm đạt 4 sao, và 33 sản phẩm đạt
tiêu chuẩn 3 sao.

15 sản phẩm OCOP đạt tiêu chuẩn 4 sao cấp tỉnh thực sự đã có sức lan tỏa đến với mọi miền trên toàn quốc. Đó là: Nước mắm Vạn Phần ở Diễn Châu. Chả cá trích ở thị xã Hoàng Mai. Đậu tương lên men, tảo xoắn, rượu đông trùng hạ thảo, rượu mú từn ở Quỳnh Lưu. Tương Nam Sa Nam Đàn. Trà túi lọc cà gai leo, trà túi lọc dây thìa canh, trà túi lọc giảo cổ lam ở Pù Mát (Con Cuông). Trà linh chi ATC, nấm linh chi ATC ở TP Vinh. Chè xanh, hương trầm Thanh Chương và dệt thổ cẩm ở Hoa Tiến, Qùy Châu.

Mục tiêu của chương trình OCOP Nghệ An: “Tiếp tục cũng cố, nâng cao chất lượng, mở rộng quy mô và thị trường tiêu thụ, hướng đến xuất khẩu các sản phẩm đã đạt sao OCOP. Đến năm 2030 có ít nhất 200 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP. Trong đó có ít nhất 10 sản phẩm đạt hạng 5 sao (có thể xuất khẩu). Phát triển 4- 5 làng nghề du lịch sinh thái cộng đồng, kết hợp bảo tồn các giá trị văn hóa tạo ra sản phẩm dịch vụ du lịch tham gia Chương trình OCOP” theo QĐ 729/ QĐ-UBND của UBND tỉnh.

Bài, ảnh: Quang Hà