Mô hình ứng dụng công nghệ chiếu sáng bằng đèn Led trong trồng thâm canh hoa Cúc vụ Đông2024. Ảnh: ST

Theo Trung tâm Khuyến nông Nghệ An, trong 5 năm qua, toàn tỉnh đã thực hiện 84 dạng mô hình khuyến nông. Trong đó, lĩnh vực trồng trọt có 34 mô hình, chăn nuôi 19 mô hình, lâm nghiệp 4 mô hình, thủy sản 17 mô hình và chương trình đặc thù 10 mô hình, với tổng kinh phí thực hiện 13.775 triệu đồng.

Các mô hình đã phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống nông dân. Đặc biệt, nhiều mô hình đã chuyển giao thành công tiến bộ kỹ thuật mới, công nghệ cao và công nghệ số vào sản xuất.

Trong giai đoạn 2021-2025, Trung tâm Khuyến nông đã tổ chức 8 mô hình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật mới trong trồng trọt (phân bón, công nghệ tưới tiết kiệm, nông nghiệp hữu cơ), 4 mô hình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong chăn nuôi gia súc, gia cầm theo hướng trang trại có kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ môi trường, gắn với liên kết chế biến và tiêu thụ.

Trong lĩnh vực thủy sản, tỉnh đã triển khai 3 mô hình ứng dụng công nghệ cao, công nghệ số để nuôi các loài mặn lợ, điển hình như mô hình “Chăn nuôi gà thương phẩm theo tiêu chuẩn VietGAHP, ứng dụng công nghệ Blockchain” năm 2024, hay mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng số hóa theo tiêu chuẩn VietGAP. Bên cạnh đó, mô hình ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm và sản xuất trong nhà màng với một số cây trồng đã chứng minh tính khả thi, phù hợp điều kiện địa phương.

Từ các mô hình trên, Trung tâm Khuyến nông đã tổ chức nhiều hội thảo, tuyên truyền, xây dựng phóng sự trên truyền hình, đăng tải trên báo chí và tập san khuyến nông để nhân rộng. Nhờ đó, đã tạo nên phong trào ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ cao và công nghệ số trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn toàn tỉnh.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác xây dựng mô hình khuyến nông Nghệ An vẫn còn không ít hạn chế. Một số mô hình còn nhỏ lẻ, chưa tạo được đột phá; mô hình ứng dụng công nghệ cao, sản xuất hữu cơ chưa nhiều; tỷ lệ nhân rộng còn thấp, lan tỏa chậm.

Mô hình chăn nuôi gà thương phẩm theo tiêu chuẩn VietGAHP, ứng dụng công nghệ Blockchain. Ảnh: ST

Bước vào giai đoạn 2026-2030, Nghệ An dự báo sẽ phải đối mặt với nhiều thách thứ. Biến đổi khí hậu và thiên tai diễn biến phức tạp, khó lường, tác động trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, đòi hỏi nghiên cứu và áp dụng kỹ thuật, giống, quy trình mới để thích ứng. Yêu cầu thị trường ngày càng khắt khe, đặc biệt là các tiêu chuẩn an toàn như VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, khiến việc sản xuất phải đạt trình độ cao hơn và kiểm soát chặt chẽ hơn. Lao động nông nghiệp già hóa, tính bảo thủ cao, khả năng tiếp thu hạn chế, gây khó khăn cho việc chuyển giao công nghệ mới. Giá cả vật tư nông nghiệp biến động theo chiều hướng tăng, trong khi sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, khó áp dụng cơ giới hóa, làm tăng chi phí và giảm khả năng cạnh tranh. Sự phát triển mạnh của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), tạo ra yêu cầu mới cho cán bộ khuyến nông trong việc tiếp cận, ứng dụng và chuyển giao công nghệ số cho nông dân.

Để thích ứng, Trung tâm Khuyến nông Nghệ An xác định một số định hướng ưu tiên: Xây dựng các mô hình trọng tâm, trọng điểm, gắn với đề án phát triển cây trồng, vật nuôi chủ lực, hình thành vùng nguyên liệu hàng hóa quy mô lớn, thuận lợi cho liên kết tiêu thụ. Phát triển nông nghiệp xanh, bền vững, tập trung vào nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp hữu cơ và gắn kết với du lịch sinh thái. Đảm bảo an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, áp dụng thực hành sản xuất tốt (GAP), nâng cao uy tín nông sản địa phương. Phát triển mô hình với cây con bản địa, đặc sản vùng miền, đặc biệt là vùng núi, tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần xóa đói giảm nghèo bền vững. Đẩy mạnh truyền thông, tập huấn, đào tạo, kết hợp nhân rộng mô hình bằng nhiều hình thức như hội thảo, truyền thanh, truyền hình, tài liệu hướng dẫn. Ứng dụng công nghệ số vào sản xuất nông nghiệp, trong đó ưu tiên mô hình sử dụng Blockchain, IoT, drone, AI… không chỉ trong sản xuất mà cả trong công tác truyền thông, nhân rộng mô hình.

Với định hướng này, Nghệ An kỳ vọng giai đoạn 2026-2030 sẽ xây dựng được các mô hình khuyến nông quy mô, có tính lan tỏa mạnh, đáp ứng yêu cầu hội nhập, góp phần đưa nông nghiệp tỉnh phát triển xanh, bền vững và hiện đại./.