Kinh tế rừng là trụ cột của sinh kế bền vững

Theo Chủ tịch UBND xã Nam Xuân Ninh Văn Đông, trước đây rừng chủ yếu mang lại giá trị gián tiếp, người dân vẫn quen với mô hình sản xuất nhỏ lẻ nên thu nhập thấp và thiếu ổn định. Mức thu nhập bình quân mới đạt khoảng 33 triệu đồng/người/năm, đời sống còn nhiều khó khăn, trong khi tác động của thiên tai và biến đổi khí hậu ngày càng lớn.

Từ thực tế đó, Nam Xuân xác định lấy kinh tế rừng bền vững làm nền tảng. Đảng ủy và UBND xã tập trung khoanh nuôi tái sinh, phát triển rừng gỗ lớn, mở rộng diện tích cây dược liệu bản địa; đồng thời giao khoán rừng dài hạn cho cộng đồng để người dân hưởng lợi trực tiếp từ khai thác hợp pháp và dịch vụ môi trường rừng. Các mô hình trồng xen, trồng dưới tán rừng cũng được triển khai nhằm tăng nguồn thu cho hộ gia đình.

Cùng với đó, xã thúc đẩy hình thành các tổ nhóm, HTX lâm nghiệp cộng đồng để chuyển sản xuất từ tự phát sang có tổ chức, liên kết đầu ra và nâng giá trị sản phẩm lâm nghiệp.

Song song với kinh tế rừng, Nam Xuân chú trọng nâng cao giá trị nông nghiệp và sản phẩm truyền thống thông qua chương trình OCOP. Xã đã có sản phẩm OCOP 3 sao và đang tiếp tục hoàn thiện các sản phẩm mới dựa trên lợi thế tre nứa, lâm sản phụ và nông sản bản địa.

Mục tiêu của địa phương là biến những sản phẩm giản đơn như đũa tre, hàng thủ công, dược liệu hay nông sản truyền thống thành hàng hóa chế biến có thương hiệu, từ đó nâng giá trị và tạo thêm thu nhập. Xã đang hỗ trợ người dân kỹ thuật sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, thiết kế bao bì, kết nối thị trường và ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá sản phẩm.

Nam Xuân đang trở thành điểm đến mới mẻ đối với du khách yêu thích trải nghiệm thiên nhiên và văn hóa bản địa.

Động lực mới của kinh tế xanh

Với cảnh quan rừng tự nhiên phong phú, bản sắc văn hóa Thái – Mường đặc trưng và hệ thống điểm du lịch cộng đồng đang khởi sắc, Nam Xuân có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch xanh. Trong 10 tháng của năm 2025, xã đã đón khoảng 1.500 lượt khách, đạt 70% kế hoạch.

Du lịch cộng đồng không chỉ mở ra nguồn thu mới mà còn thúc đẩy người dân bảo tồn văn hóa, giữ gìn môi trường và tham gia cung cấp dịch vụ như lưu trú, ẩm thực, hướng dẫn viên, trình diễn văn hóa. Mỗi hoạt động dù nhỏ nhưng được tổ chức bài bản đều tạo ra thu nhập cho hàng trăm lao động tại chỗ.

Để kinh tế xanh thực sự đi vào đời sống, Nam Xuân đặc biệt chú trọng yếu tố con người. Xã tăng cường đào tạo nghề lâm nghiệp, du lịch cộng đồng, kỹ năng thị trường và kỹ năng số cho thanh niên, phụ nữ; triển khai mạnh các chương trình khuyến nông, khuyến lâm và xây dựng mô hình sinh kế mới.

Cùng với việc số hóa 100% hồ sơ hành chính và vận hành tốt Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, người dân dễ dàng tiếp cận chính sách, thủ tục hỗ trợ sản xuất, vay vốn và triển khai dự án kinh tế nhỏ.

Với chiến lược rõ ràng và bước đi cụ thể, cấp ủy và chính quyền Nam Xuân đang tạo nền tảng vững chắc để người dân tham gia vào phát triển kinh tế xanh. Từ mô hình rừng gỗ lớn, dược liệu, sản phẩm OCOP đến du lịch sinh thái – văn hóa, xã đang xây dựng những “mạch kinh tế xanh” lan tỏa tới từng bản, từng hộ.

Nếu tiếp tục được hỗ trợ bằng cơ chế phù hợp và nguồn lực đồng bộ, Nam Xuân có cơ sở để trở thành điểm sáng về phát triển rừng bền vững gắn với du lịch cộng đồng và nâng cao thu nhập cho người dân trong những năm tới.