Năm 2013, Chà Nưa bắt tay xây dựng Nông thôn mới (NTM) xuất phát điểm được cho là thấp với 5 tiêu chí. Song, với nỗ lực của Đảng ủy, chính quyền và người dân nơi đây. Cho đến nay, Chà Nưa đã cơ bản đạt 18/18 tiêu chí (Tiêu chí số 7: Cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn, không phải thực hiện do điều kiện địa lý xã giáp với Trung tâm xã Chà Cang (5 km) nên việc trao đổi hàng hóa của người dân được thực hiện tại chợ xã Chà Cang và chợ tạm khu trung tâm xã.), dự kiến trong tháng 12/2018 các đơn vị của tỉnh sẽ đánh giá thẩm định.

Chúng tôi được đi trải nghiệm vào chiều cuối thu trên con đường trải nhựa đen bóng và êm ả nhìn từ xa như một dải lụa mềm mại. Dễ nhận thấy nhất chính là hàng hoa Ban được trồng hai bên đường đã hé nụ đang chờ ngày nở rộ. Đi vào các bản là những con đường bê tông thoáng, rộng, sạch sẽ và đặc biệt là không có rác thải sinh hoạt, những ngôi nhà sàn mới dựng được mọc lên khá nhiều và có sân cho các cháu vui chơi sau những ngày học tập mệt mỏi. Chúng tôi đi tham quan quanh các bản, nhưng đi đến đâu chúng tôi cũng bắt gặp các lò đốt rác nhỏ phân theo nhóm hộ, chúng tôi đặt câu hỏi vì sao xã Chà Nưa không xây dựng lò đốt rác tập trung như các địa phương khác mà lại xây nhiều lò nhỏ như vậy?

Trụ sở làm việc của xã được đầu tư xây dựng, vừa được đưa vào sử dụng.

Đem thắc mắc đó đến ông Khoàng Văn Van - Huyện ủy viên; Bí Thư đảng ủy xã Chà Nưa, ông Van chia sẻ: Tiêu chí số 17 là môi trường, trong đó địa phương phải xây dựng lò đốt rác tập trung ở một chỗ, do vậy ban chỉ đạo và ban quản lý xây dựng NTM của xã rất băn khoăn, vì địa bàn xã rộng từ bản này sang bản khác cách nhau hàng cây số, vậy nếu làm lò đốt tập trung một chỗ thì chắc chắn sẽ không có hiệu quả vả lại rất tốn kém. Từ suy nghĩ đó, Đảng ủy; chính quyền xã Chà Nưa đã vào cuộc và vận động bà con làm lò đốt rác nhỏ lẻ theo từng hộ gia đình và tùy từng địa điểm, có thể 5-6 hộ cùng chung 1 lò cũng có thể 9-10 hộ cùng 1 lò, tùy theo điều kiện đi lại và phân bố về chỗ ở, từ đó mới xử lý triệt để đến tận các ngóc ngách của làng, bản. Trước khi vận động bà con làm, chúng tôi đã huy động tất cả lãnh đạo xã xung phong làm trước, cán bộ đã hướng dẫn bà con từ cách xây dựng lò, thậm chí làm đi làm lại nhiều lần cách đốt rác để bà con học tập làm theo.

Những ngôi nhà khang trang được mọc lên khá nhiều
trên địa bàn xã Chà Nưa.

Ông Van khẳng định, sau 3 năm triển khai thực hiện mô hình lò đốt rác theo nhóm hộ, có thể đánh giá rằng mô hình này đã mang lại hiệu quả thiết thực, môi trường được cải thiện rõ rệt, đường vào thôn, bản nay không còn rác thải, nhận thức về vệ sinh môi trường của người dân được nâng cao hơn nhiều so với trước, hiệu quả mang lại được cho là bền vững và đặc biệt lại không tốn kém về kinh phí vừa hiệu quả cho các nhóm hộ ở xa trung tâm. Theo lịch, cứ vào thứ 6 ngày cuối tháng, Đảng và Chính quyền xã từ bí thư trở xuống đi chỉnh trang hàng cây ban ven đường, đi vào bản vận động bà con vệ sinh đường làng, nhà cửa sạch sẽ và bà con đã không còn nuôi gia súc dưới gầm sàn.

Ông Khoàng Văn Van - Huyện ủy viên; Bí Thư đảng ủy xã Chà Nưa.

Ông Van chia sẻ thêm, từ trước đến nay xã Chà Nưa luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm, nhờ đó nhiều hộ đã quay lưng lại với cái nghèo cái đói, mọi người ai cũng mong muốn được thoát nghèo, thậm chí có nhiều hộ còn làm đơn xin ra khỏi hộ nghèo. Theo thống kê, năm 2017 vừa qua đã có 36 hộ làm đơn xin thoát nghèo, sang năm 2018 cho đến thời điểm này xã cũng đã có khoảng gần 30 hộ đã thoát được nghèo. Mục tiêu cuối cùng của xây dựng Nông thôn mới chính là nâng cao đời sống, vật chất tinh thần cho người dân, chúng tôi cũng luôn ra ngoài học hỏi, tìm tòi nhưng cái mới, cái hay, cái đẹp đưa về cho bà con. Nhờ có Nông thôn mới mà quê hương làng bản mới được sạch sẽ, ý thức người dân được nâng lên, cuộc sống được ấm no, bà con đã có cái ăn cái mặc, đói nghèo ít đi. Ngoài vật chất và tinh thần, bộ mặt của xã cũng có sự thay đổi đường vào bản, làng sạch sẽ có đường bê tông, đặc biệt là người dân nhận thức rằng xây dựng Nông thôn mới là chính xây dựng cho mình và chính mình được thụ hưởng. Không dừng lại ở đó, người dân Chà Nưa đang rất khao khát thời gian tới họ sẽ xây dựng được “tiêu chí” bản
Mường đáng sống.

Lò đốt rác theo nhóm hộ làm cho môi trường
xã Chà Nưa Xanh - Sạch -Đẹp…

Theo số liệu, các tiêu chí thực hiện cũng đã cơ bản hoàn thành trong đó: Tiêu chí về môi trường, hiện nay nguồn nước sinh hoạt của nhân dân chủ yếu là nước khe, giếng; xã có 8 công trình nước sinh hoạt đang hoạt động. Bên cạnh đó, tỷ lệ hộ được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh là 595 hộ, đạt 100%. Ngoài ra, tình hình mai táng của người dân: Xã chưa có nghĩa trang tập trung, hiện có 7 nghĩa trang theo quy hoạch, trong đó có 02 bản sử dụng chung 1 nghĩa trang. Hiện nay các bản đang thực hiện mai táng theo phong tục tập quán của địa phương và của dân tộc mình. Công tác thu gom xử lý chất thải rắn và nước thải khu dân cư: Xã đang vận động nhân dân thành lập từng nhóm hộ xây lò đốt rác quy mô nhỏ, hiện đã thực hiện được 106 lò cơ bản đáp ứng yêu cầu xử lý chất thải rắn; về nước thải sinh hoạt hiện nay do dân cư trên địa bàn ít, nước thải sinh hoạt khu dân cư không đáng kể, không gây áp lực về môi trường. Có hương ước về bảo vệ môi trường ở các bản. Số hộ có nhà tiêu, nhà tắm và bể chứa nước sinh hoạt hợp vệ sinh là 491 hộ, đạt tỷ lệ 82,52%.

Về trường học, giai đoạn 2013-2018, xã Chà Nưa được UBND huyện đầu tư xây dựng kiến cố 4 phòng học; đã vận động Nhân dân đóng góp ngày công lao động tại 3 trường do ảnh hưởng của mưa lũ gây ra là 1.300 ngày công, đóng góp tiền vào xây dựng cơ sở vật chất của 3 trường là 285,383 triệu đồng. Trên địa bàn xã có 03 trường học gồm, 01 trường Mầm Non, 01 Trường Tiểu học và 01 Trường trung học cơ sở, cả 3 trường trên đều đạt chuẩn Quốc gia về cơ sở vật chất, trong đó trường PTDTBT Tiểu học Chà Nưa đạt chuẩn Quốc gia mức độ 2.

Đường đến điểm trường được bê tông, giúp các em
đến trường thuận tiện

Đối với tiêu chí giao thông, xã đã tích cực huy động các nguồn lực từ ngân sách Nhà nước, vận động Nhân dân hiến đất để mở rộng đường giao trục bản…Trong giai đoạn 2013-2018, xã Chà Nưa được UBND huyện đầu tư xây dựng 7 tuyến đường nội bộ các bản với tổng chiều dài 5,13 km, kinh phí thực hiện 9.162 triệu đồng. Trục đường chính của xã có chiều dài là 18,1 km trong đó đã được cứng nhựa hóa 100% theo quy chuẩn GTNTA. Đường trục bản Có 10 tuyến đường với tổng chiều dài là 11,5 km; trong đó 9,41 km được cứng hóa và đi lại thuận tiện quanh năm; đạt tỷ lệ 81,91%... Ngoài các tuyến đường trên thì UBND xã còn chỉ đaọ nhân dân mở các con đường vào các cánh rừng để tuần tra bảo vệ rừng với 9 tuyến tổng chiều dài là 35 km có thể đi lại bằng xe máy.

Từ trước đến nay, Chà Nưa xác định xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, phải phát huy hết vai trò chủ thể của người dân trong việc thực hiện, kiểm tra, giám sát các nội dung thực hiện của Chương trình; đồng thời người dân phải là đối tượng thụ hưởng chính. Nâng cao chất lượng và hoàn thiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới xã Chà Nưa theo phương châm “Dễ làm trước, khó làm sau”.

Bài và ảnh Thanh Tuấn