Lãnh đạo xã Chuyên Mỹ thăm làng nghề khảm trai. Ảnh: Minh Lộc

Chuyên Mỹ từ lâu được biết đến là vùng đất giàu truyền thống nghề thủ công với các làng nghề khảm trai, sơn mài, mộc dân dụng, may con lê, da giày… Đặc biệt, làng nghề khảm trai sơn mài của địa phương đã được Hội đồng Thủ công thế giới công nhận là thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới. Đây không chỉ là niềm tự hào mà còn mở ra cơ hội lớn để nâng tầm thương hiệu, mở rộng thị trường quốc tế.

Song song với phát triển tiểu thủ công nghiệp, nông nghiệp vẫn giữ vai trò trụ cột quan trọng trong cơ cấu kinh tế. Năm 2025, tổng giá trị sản xuất ngành nông, lâm, thủy sản của xã ước đạt trên 767 tỷ đồng, tăng 4,2% so với cùng kỳ. Diện tích gieo trồng vụ xuân và vụ mùa đạt trên 1.460ha; tỷ lệ cấy máy đạt khoảng 25%, từng bước nâng cao năng suất, giảm chi phí sản xuất. Muốn tăng trưởng hai con số, nông nghiệp không thể sản xuất theo lối cũ mà phải chuyển sang kinh tế nông nghiệp số, tuần hoàn và đa giá trị. Từ nhận thức đó, Chuyên Mỹ đã hình thành nhiều mô hình hiệu quả.

Tiêu biểu là 7,5ha sen gắn xây dựng thương hiệu và du lịch trải nghiệm, cho thu nhập 100–120 triệu đồng/ha. Mô hình lúa hàng hóa 160ha liên kết bao tiêu tại các hợp tác xã: Phú Nghĩa, Phú Chuyên; 55ha lúa VietGAP được cấp mã số vùng trồng, tạo điều kiện truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường.

Điểm sáng nổi bật là mô hình rau khí canh công nghệ cao của Công ty CP Nông nghiệp V-Garden do Anh hùng Lao động Nguyễn Đắc Hải làm chủ. Trên diện tích 5.500m² nhà lưới, hệ thống trụ khí canh thẳng đứng, tưới tự động, điều chỉnh nhiệt độ, ánh sáng theo công nghệ Israel giúp cây trồng không tiếp xúc đất, hạn chế sâu bệnh và rủi ro thời tiết. Ông Nguyễn Đắc Hải cho biết, trang trại đã đầu tư hơn 10 tỷ đồng cho khu trồng rau khí canh, mỗi ngày thu 2–3 tạ rau, dự kiến nâng lên 5–6 tạ/ngày và dịp Tết Nguyên đán 2026 có thể đạt 1 tấn/ngày. Giá bán xà lách 50.000 đồng/kg, rau cải 30.000 đồng/kg, tương xứng với chất lượng. Trang trại tạo việc làm ổn định cho gần 20 lao động địa phương.

Mô hình rau khí canh công nghệ cao của Công ty CP Nông nghiệp V-Garden xã Chuyên Mỹ. Ảnh: Minh Lộc

Cùng với trồng trọt, lĩnh vực chăn nuôi duy trì đàn gia súc, gia cầm trên 216.000 con; diện tích nuôi trồng thủy sản khoảng 592ha, sản lượng ước đạt trên 4.000 tấn. Phong trào sản xuất, kinh doanh giỏi lan tỏa mạnh mẽ, số hộ đạt danh hiệu tăng từ 120 hộ năm 2020 lên 180 hộ năm 2024; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 0%.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, xã Chuyên Mỹ xác định phải có quyết tâm chính trị cao, hành động quyết liệt và đồng bộ. Trước hết, địa phương tiếp tục mở rộng diện tích cấy máy, nhân rộng các mô hình nông nghiệp công nghệ cao, liên kết chuỗi bao tiêu sản phẩm; đẩy mạnh chuyển đổi số với truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, nhật ký điện tử trong sản xuất; từng bước cơ giới hóa đồng bộ từ làm đất, gieo cấy đến thu hoạch.

Song song, xã tập trung cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ điểm nghẽn, tạo môi trường đầu tư minh bạch cho hộ sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp. Hạ tầng số được hoàn thiện để kết nối chính quyền với doanh nghiệp và người dân, thúc đẩy thương mại điện tử, quảng bá sản phẩm làng nghề và nông sản.

Phát triển kinh tế gắn với bảo tồn giá trị truyền thống là định hướng xuyên suốt. Nghề khảm trai, sơn mài được xác định là “thương hiệu lõi”, tiếp tục được đầu tư nâng tầm, gắn với không gian du lịch làng nghề, trung tâm trưng bày sản phẩm OCOP, mô hình kinh tế xanh, tuần hoàn.

Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Thị Thùy Hương cho biết, địa phương sẽ khai thác tối đa lợi thế điểm đến du lịch, kết nối tour trải nghiệm làng nghề với nông nghiệp công nghệ cao như V-Garden, hình thành chuỗi giá trị đa dạng, bền vững.

Làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ đã được Hội đồng Thủ công thế giới công nhận là thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới. Ảnh: Minh Lộc

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ Nguyễn Hữu Chi nhấn mạnh, phát triển nhanh nhưng phải bền vững, hiện đại nhưng không được đánh mất bản sắc truyền thống. Xã tiếp tục chỉ đạo mở rộng diện tích cấy máy, nhân rộng các mô hình nông nghiệp công nghệ cao gắn với liên kết chuỗi bao tiêu sản phẩm; từng bước cơ giới hóa đồng bộ từ khâu làm đất, gieo cấy đến thu hoạch. Đặc biệt, việc áp dụng chuyển đổi số như truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, sử dụng nhật ký điện tử trong toàn bộ quá trình sản xuất sẽ được đẩy mạnh, qua đó giảm chi phí, nâng cao chất lượng, tăng sức cạnh tranh của sản phẩm và cải thiện thu nhập cho người dân.

Song song với đó là cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn, tạo môi trường minh bạch, thuận lợi để hộ sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp yên tâm đầu tư vào nông nghiệp, làng nghề và dịch vụ. Hạ tầng số tiếp tục được hoàn thiện để kết nối chính quyền với doanh nghiệp và người dân, bảo đảm thông tin thông suốt, điều hành linh hoạt, hiệu quả.

Về lâu dài, Chuyên Mỹ kiên định định hướng phát triển kinh tế làng nghề theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp nhưng vẫn giữ gìn và phát huy giá trị truyền thống, đặc biệt là nghề khảm trai, sơn mài độc đáo đã được ghi danh trong mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo trên thế giới. Địa phương sẽ hình thành các không gian phát triển mới như du lịch làng nghề gắn với du lịch nông nghiệp, trung tâm trưng bày sản phẩm OCOP, mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh.

Từ thực tiễn chỉ đạo, điều hành, đồng chí Nguyễn Hữu Chi khẳng định: Bài học lớn nhất là phải giữ vững sự đoàn kết, thống nhất trong Thường trực, Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ; nói ít, làm nhiều; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ sản phẩm và rõ hiệu quả; xây dựng kế hoạch trước mắt và lâu dài gắn với rà soát, điều chỉnh quy hoạch phù hợp thực tiễn; huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị và nhân dân trong giải quyết các điểm nghẽn về úng ngập, an toàn thực phẩm, trật tự đô thị, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường. Khi cả hệ thống chính trị đồng lòng, người dân đồng thuận, thì mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ là quyết tâm chính trị, mà sẽ trở thành kết quả thực chất, bền vững...