Trước đây, xã Khánh Hòa trồng chủ yếu là giống nhãn Mỹ Đức, có mùi thơm đặc trưng nhưng cơm mỏng, năng suất không cao nên không được nhân rộng. Từ những năm 2000, một số hộ dân ở xã phát hiện và nhân giống nhãn xuồng cơm vàng từ tỉnh Vĩnh Long. Cùng với kỹ thuật trồng, chăm sóc, giống nhãn xuồng cơm thích nghi thổ nhưỡng và phát triển rất tốt. Dần dà cho năng suất cao, hương vị lại đặc trưng. Sau đó, tiếng lành đồn xa, bà con ở xã bắt đầu mạnh dạn đầu tư, chuyển đổi dần diện tích đất nông nghiệp sang trồng nhãn xuồng cơm vàng.

Với đặc tính cơm vàng, thịt dày, vị ngọt thanh nên nhãn xuồng da bò ở xã Khánh Hòa nhận được nhiều sự yêu thích từ khách hàng trong và ngoài tỉnh. Không chỉ thế, thương hiệu nhãn Khánh Hoà vang xa còn nhờ vào việc nông dân ở đây biết áp dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao chất lượng nông sản sạch.

Hiện tại, xã Khánh Hòa có khoảng 136ha trồng nhãn, chủ yếu phân bố ở 2 ấp Khánh An và Khánh Mỹ. Mỗi năm cung ứng ra thị trường khoảng 600 tấn trái. Thời điểm thu hoạch nhãn xuồng cơm vàng Khánh Hòa bắt đầu từ khoảng tháng 5 đến tháng 7 (âm lịch) hàng năm. Được biết, giá nhãn xuồng cơm vàng bán tại vườn 55.000 đồng/kg, còn giá bán lẻ dọc theo tuyến Quốc lộ 91 từ 65.000-70.000 đồng/kg.

Ông Trần Chí Hùng, nông dân ở xã Khánh Hoà cho biết, nhà ông có 8.000m2, 10 năm nay hàng trăm gốc nhãn mùa nào cũng cho trái sum suê. Nhờ chịu khó chăm sóc, nhãn phát triển tốt với sản lượng thu hoạch mỗi vụ dao động từ 600 - 1.000kg/1.000m2, còn giá bán ra cho bạn hàng thì tùy vào thời điểm. Được mùa, có lời ông Hùng đã mở rộng thêm diện tích trồng 2.000m2 để tăng sản lượng cung cấp ra thị trường cho những vụ tiếp sau.

Trước tiềm năng phát triển của cây trồng này, Hợp tác xã (HTX) thương mại dịch vụ du lịch nông nghiệp Khánh Hòa (HTX Khánh Hòa) được thành lập, nâng cấp từ Tổ hợp tác nhãn xuồng Khánh Hòa. HTX có 25 hộ tham gia, với diện tích canh tác 41ha và đang trong giai đoạn mở rộng diện tích, tăng thêm thành viên.

Có thể nói, việc thành lập HTX góp phần tập hợp, liên kết những hộ nông dân trồng nhãn xuồng cơm vàng, nhằm tìm kiếm thị trường tiêu thụ để giúp nông dân trồng nhãn yên tâm canh tác, nâng cao chất lượng, tạo dựng thương hiệu nhãn xuồng Khánh Hòa.

Đặc biệt, tất cả diện tích nhãn xuồng cơm vàng Khánh Hòa đều được canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP, đạt sản phẩm OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) 3 sao. Nhờ có vùng trồng lớn, được đánh giá cao về chất lượng: cơm nhãn ráo, vàng dày, hạt nhỏ, mùi thơm, vị ngọt thanh…, hoàn toàn đủ điều kiện, tiêu chuẩn liên kết tiêu thụ với hệ thống siêu thị, chuỗi cửa hàng nông sản. Không chỉ thế, HTX Khánh Hòa còn nhận được lời mời hợp tác với doanh nghiệp để xuất khẩu nhãn sang các nước như Úc, Hoa Kỳ.

Bài, ảnh: Trân Nguyễn