Hà Nội: 36°C Hà Nội
Đà Nẵng: 36°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 36°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 35°C Thừa Thiên Huế

Tín ngưỡng thờ Mẫu sau vinh danh: Nỗi lo lạc nhịp

TBV - Sự kiện “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ” vừa được UNESCO vinh danh không chỉ là niềm tự hào, mà còn đặt ra yêu cầu nhận diện đúng về giá trị văn hóa tín ngưỡng thờ Mẫu trong cộng đồng. Bởi tín ngưỡng thờ Mẫu được người Việt biết đến qua khái niệm hầu đồng đang nở rộ trong đời sống tâm linh lẫn trên sân khấu, với nhiều biểu hiện sai lệch về di sản.

Hiểu đúng về di sản

Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt được công nhận là do cộng đồng thực hành di sản (cung văn, tín đồ, thanh đồng, đạo quan, thủ nhang đồng đền…), những người trực tiếp thực hành và trao truyền di sản hàng nhiều trăm năm nay. Bản thân tín ngưỡng thờ Mẫu có giá trị nhân văn sâu sắc bởi nó gắn liền với đời sống tinh thần và các phong tục, tập quán của người Việt.

Nhưng theo nhận định của nhiều chuyên gia di sản phi vật thể thì thực hành nghi lễ lên đồng trong thời kỳ kinh tế thị trường bùng phát và có chiều hướng khó kiểm soát, khiến cho một số cá nhân lợi dụng, trục lợi và làm sai lệch giá trị văn hóa, xã hội. Trong thời gian qua, các cơ quan quản lý văn hóa từ trung ương đến địa phương có những trở ngại trong việc quản lý lên đồng.

Do đó, “sức nặng” rất lớn đang đặt lên vai của Bộ Văn hóa - Thể thao & Du lịch và tất cả các cấp. Đặc biệt là các cấp địa phương, vùng sâu, vùng xa. Chúng ta cần phải có nhiều cuộc thảo luận để các nhà quản lý văn hóa hiểu rõ và hiểu đúng về “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ”.


Theo PGS.TS Nguyễn Thị Hiền - Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam, “áp lực” đang không chỉ về phía nhà quản lý mà ở ngay trong chính cộng đồng và cần có sự phối hợp chặt chẽ.

Ở đó, các tổ chức, đơn vị như Trung tâm Nghiên cứu, bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc Việt Nam, Trung tâm Xúc tiến quảng bá di sản văn hóa phi vật thể, Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam và các tổ chức, cơ quan khác cùng với các Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tiếp tục triển khai các hoạt động của các câu lạc bộ văn hóa thờ Mẫu, chầu văn như liên hoan hát văn, tổ chức giao lưu lên đồng giữa các đền các phủ, và với các hình thức shaman giáo khác của các dân tộc ở Việt Nam và các nước.

Khuyến khích những nghệ nhân hát văn cao tuổi truyền dạy những bài hát, điệu hát văn cổ cho thế hệ trẻ. Những người cao tuổi, hiểu biết ở địa phương cùng với các nhà nghiên cứu trung ương tìm hiểu, nghiên cứu và phục hồi một số nghi lễ dân gian vốn có trong lễ hội Phủ Dầy như tục rước nước tại đền Giếng để làm lễ mộc dục; phục hồi đường rước thỉnh kinh ở Phủ Dầy lên các chùa trong khu vực.

Các thủ nhang, thanh đồng, cung văn phối hợp với các Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, các đơn vị, công ty du lịch, kết nối với các phủ, các điện thờ giới thiệu cho khách thăm quan, khách hành hương về giá trị và bản sắc văn hóa Việt trong diễn xướng lên đồng, hát văn, lễ hội dân gian…

Đừng bỏ quên hát văn

Không chỉ nỗi lo trong biến tướng của “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ” hậu vinh danh mà việc bảo tồn một trong những “hồn cốt” của tín ngưỡng là hát văn cũng đang đặt ra nhiều băn khoăn.
Theo nhà nghiên cứu âm nhạc Hồ Thị Hồng Dung - Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam: “Dòng chảy thời gian quả là khắc nghiệt, sau một thời gian bị kìm nén từ những năm 50 tới những năm 80 của thế kỷ XX, khi được phục hồi, âm nhạc hát văn của tín ngưỡng Tứ phủ đã có những thay đổi mạnh mẽ. Sự tác động của kinh tế và đời sống xã hội, nhạc pop và nhạc phương Tây đã làm thay đổi thẩm mỹ âm nhạc của cung văn cũng như con nhang đệ tử”.

Bà Dung cho rằng: Cung văn hiện nay phần lớn chỉ học đàn và hát, thậm chí qua băng cassette mà không được đào tạo theo lối truyền thống biết khoa cúng, ngạch sớ, chữ Hán-Nôm và ít người hát được trọn vẹn một bản văn thờ.

Chất lượng cung văn hiện nay cũng là một vấn đề mà một số cung văn lão thành có ý kiến. Ngoài ra, từ những năm 1990, hầu hết các dàn nhạc hát văn đều sử dụng loa, amply, micro.

Âm thanh được khuếch đại và nhờ vậy người cung văn không phải hát to, không tốn hơi. Tuy nhiên, những thiết bị kém chất lượng này lại đôi khi làm méo mó âm thanh.

Theo kinh nghiệm của các nước châu Á khác như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, những hình thức nghệ thuật cổ của họ được giới thiệu một cách nguyên bản, càng cổ thì càng được trân trọng. Làm thế nào để gìn giữ được bản sắc của hát văn mà không bị hoà trộn với các hình thức ca hát nghệ thuật dân tộc khác”.

Hoàng Minh

Tin liên quan

Tin mới hơn

Bộ tem “Cây chè” giới thiệu văn hóa thưởng trà của người Việt

Bộ tem “Cây chè” giới thiệu văn hóa thưởng trà của người Việt

LNV - Ngày 21/05, Bộ Thông tin và Truyền thông cùng Tổng công ty Bưu điện Việt Nam đã phát hành bộ tem “Cây chè” nhằm giới thiệu, quảng bá văn hóa thưởng trà của người Việt đến với bạn bè quốc tế.
Trường tiểu học Phú Châu không ngừng đổi mới và phát triển

Trường tiểu học Phú Châu không ngừng đổi mới và phát triển

LNV - Trường Tiểu học xã Phú Châu huyện Ba Vì (Hà Nội) thành lập năm 1989. Trải qua 35 năm xây dựng và phát triển nhà trường đã không ngừng lớn mạnh và đổi mới về mọi mặt.
Bình Định: Kiểm kê di sản văn hóa truyền thống của đồng bào Ba Na, Chăm Hroi, Hrê

Bình Định: Kiểm kê di sản văn hóa truyền thống của đồng bào Ba Na, Chăm Hroi, Hrê

LNV - Nhằm nhận diện và xác định giá trị di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào dân tộc thiểu số Bana, Chăm Hroi, Hrê hiện đang cư trú tại các huyện An Lão, Hoài Ân, Tây Sơn, Vĩnh Thạnh, Vân Canh, UBND tỉnh Bình Định tiến hành kiểm kê di sản văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số tiêu biểu (Ba Na, Chăm Hroi, Hrê) giai đoạn 2024- 2025.
Trình Quốc hội Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035

Trình Quốc hội Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035

LNV - Kỳ trung hạn 2026-2030 sẽ tập trung giải quyết các vấn đề hạn chế, thách thức đặt ra trong thời gian qua. Giai đoạn thứ 2 theo kỳ trung hạn 2031-2035 sẽ tiếp tục phát triển văn hóa trở thành sức mạnh nội sinh của nền kinh tế Việt Nam.
Bộ GDĐT công bố lịch thi tốt nghiệp THPT năm 2024

Bộ GDĐT công bố lịch thi tốt nghiệp THPT năm 2024

LNV - Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành văn bản số 1277/BGDĐT-QLCL ngày 22/3/2024 về việc hướng dẫn tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2024.
Cây vải cổ thụ 1000 năm tuổi vẫn thu hoạch hàng tấn quả mỗi năm

Cây vải cổ thụ 1000 năm tuổi vẫn thu hoạch hàng tấn quả mỗi năm

LNV - Cây vải do trạng nguyên Từ Đạc trồng ở Phúc Kiến (Trung Quốc) có tuổi đời gần 1000 năm đến nay vẫn tươi tốt, ước tính thu hoạch hơn một tấn quả mỗi năm.

Tin khác

Lễ hội Vía Bà Chúa xứ núi Sam 2024

Lễ hội Vía Bà Chúa xứ núi Sam 2024

LNV - Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam năm 2024 diễn ra từ ngày 22/5 đến 3/6 (nhằm ngày 15/4 - 27/4 âm lịch), mang ý nghĩa đặc biệt khi kết hợp kỷ niệm 10 năm lễ hội được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (2014 - 2024).
Nhà giáo tâm huyết với phương pháp giáo dục qua thơ

Nhà giáo tâm huyết với phương pháp giáo dục qua thơ

LNV - Hơn 30 năm làm công tác giáo dục, nhà giáo Tiến sĩ Ngô Thị Lý, giảng viên Trường bồi dưỡng cán bộ giáo dục Hà Nội là người dành nhiều thời gian, tâm huyết để nghiên cứu" Học tập và làm theo tấm gương tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh" sao cho thiết thực, hiệu quả nhất.
Độc đáo nghệ thuật vẽ sáp ong tạo hoa văn trên vải của đồng bào H’mong

Độc đáo nghệ thuật vẽ sáp ong tạo hoa văn trên vải của đồng bào H’mong

LNV – Trang phục truyền thống của đồng bào dân tộc H’Mong mang nét văn hóa đặc sặc khi may từ vải lanh kết hợp hoa văn trang trí được vẽ sáp ong, nhuộm chàm kết hợp với thêu và ghép vải.
Trường mầm non thị trấn 2 Nga Sơn “Xây dựng trường học hạnh phúc, lấy trẻ em làm trung tâm”

Trường mầm non thị trấn 2 Nga Sơn “Xây dựng trường học hạnh phúc, lấy trẻ em làm trung tâm”

LNV - Những năm qua, dưới sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, sự chỉ đạo sát sao từ phòng GD&ĐT huyện Nga Sơn (tỉnh Thanh Hóa) cùng sự nỗ lực cố gắng phấn đấu của tập thể cán bộ giáo viên, nhân viên trong nhà trường. Năm học 2023 - 2024, trường mầm non thị trấn 2, huyện Nga Sơn đã hoàn thành chỉ tiêu huy động, chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ được ổn định và dần được nâng lên.
Trà đàm "Lan tỏa trà Việt đến với người Việt"

Trà đàm "Lan tỏa trà Việt đến với người Việt"

LNV - Nhân kỷ niệm Ngày Chè thế giới 21/05/2024, tối ngày 21/5, Cộng đồng Yêu trà Việt phối hợp cùng Hiệp Hội Chè Việt Nam và Phiên chợ quê - Tinh hoa trà Việt, tổ chức sự kiện chào mừng Ngày Chè thế giới, cùng buổi tọa đàm “Lan tỏa Trà Việt đến Người Việt” tại phố sách Hà Nội 19/12.
Lực lượng Cảnh sát giao thông Công an Hải Phòng bảo đảm tốt trật tự an toàn giao thông

Lực lượng Cảnh sát giao thông Công an Hải Phòng bảo đảm tốt trật tự an toàn giao thông

LNV - Trong 5 ngày từ 27/4 đến hết ngày 01/5/2024 Hải Phòng đã đón 621.000 lượt khách du lịch đến thành phố, (tăng 38% so với cùng kỳ năm 2023), lượng khách du lịch đến với thành phố đã tăng cao ngay từ những ngày đầu mùa du lịch là tín hiệu khả quan để Hải Phòng phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ đặt ra trong năm 2024 là thu hút 9,2 triệu lượt khách đến với thành phố.
Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng thăm và làm việc với cộng đồng người Việt Nam tại Thái Lan

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng thăm và làm việc với cộng đồng người Việt Nam tại Thái Lan

Ngày 16-5, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN) - Bộ Ngoại giao thông tin, từ ngày 14 đến 16-5, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng dẫn đầu đoàn công tác làm việc tại thủ đô Bangkok và tỉnh Kanchanaburi (Thái Lan).
Phát huy tối đa nguồn lực của kiều bào đóng góp cho các địa phương

Phát huy tối đa nguồn lực của kiều bào đóng góp cho các địa phương

Từ ngày 8-11.5.2024, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài Lê Thị Thu Hằng đến thăm các tỉnh/thành Cần Thơ, Đồng Tháp, An Giang, làm việc về công tác đối ngoại của địa phương, công tác người Việt Nam ở nước ngoài và hỗ trợ cộng đồng người gốc Việt tại một số địa bàn.
Trường mầm non thị trấn 2 Nga Sơn  “Xây dựng trường mầm non hạnh phúc, lấy trẻ em làm trung tâm”

Trường mầm non thị trấn 2 Nga Sơn “Xây dựng trường mầm non hạnh phúc, lấy trẻ em làm trung tâm”

LNV - Những năm qua, dưới sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, sự chỉ đạo sát sao từ phòng GD&ĐT huyện Nga Sơn cùng sự nỗ lực cố gắng phấn đấu của tập thể cán bộ giáo viên, nhân viên trong nhà trường. Năm học 2023 - 2024, trường mầm non thị trấn 2 (Nga Sơn, Thanh Hóa) đã hoàn thành chỉ tiêu huy động, chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ được ổn định và dần được nâng lên. Cơ sở vật chất, trang thiết bị được đầu tư khang trang đầy đủ để phục vụ cho trẻ. Trường chú trọng xây dựng môi trường giáo dục theo hướng mở giúp trẻ có cơ hội vừa học, vừa chơi, được tham gia vào các hoạt động khác nhau; từ đó giúp trẻ tự tin, hứng thú, khám phá, sáng tạo và trải nghiệm.
Thanh Hóa: Tăng cường ngăn chặn tình trạng học sinh, sinh viên sử dụng chất gây nghiện

Thanh Hóa: Tăng cường ngăn chặn tình trạng học sinh, sinh viên sử dụng chất gây nghiện

LNV - Ngày 17/5, UBND tỉnh Thanh Hóa Ban hành công văn số 6627/UBND-KSTTHCNC về việc tăng cường ngăn chặn tình trạng học sinh, sinh viên sử dụng chất gây nghiện.
Khai mạc Lễ hội sen Đồng Tháp lần thứ 2 năm 2024

Khai mạc Lễ hội sen Đồng Tháp lần thứ 2 năm 2024

LNV - Tối 16-5, UBND tỉnh Đồng Tháp khai mạc Lễ hội sen lần thứ 2-2024 với chương trình văn nghệ đặc sắc, đông đảo du khách đến tham quan chụp ảnh và mua sắm hàng trăm sản phẩm OCOP.
Nút rối tháng tư

Nút rối tháng tư

Tạp chí Làng nghề Việt Nam trân trọng giới thiệu một tới độc giả bài thơ "Nút rối tháng tư" của nhà thơ Thu Sang
Độc đáo nghề làm thúng chai Phú Mỹ

Độc đáo nghề làm thúng chai Phú Mỹ

LNV - Gần 20 năm qua, vợ chồng ông Trương Văn Trung, ở huyện Tuy An vẫn tận tâm với nghề làm thúng chai truyền thống. Mỗi năm gia đình ông làm nhiều thúng chai để bán cho ngư dân, các cơ sở du lịch và các công ty xuất khẩu ra nước ngoài.
Miền đất tổ

Miền đất tổ

LNV - Tạp chí Làng nghề Việt Nam trân trọng giới thiệu một tới độc giả bài thơ "Miền đất tổ"
Thăm nghĩa trang liệt sĩ

Thăm nghĩa trang liệt sĩ

Tạp chí Làng nghề Việt Nam trân trọng giới thiệu một tới độc giả bài thơ "Thăm nghĩa trang liệt sĩ"
Xem thêm
qc-vinamilk-100-thanh-trung
Mới nhất Đọc nhiều
Hoà Bình: Huyện Yên Thủy có 21 sản phẩm OCOP

Hoà Bình: Huyện Yên Thủy có 21 sản phẩm OCOP

LNV - Đến hết năm 2023, huyện Yên Thủy đã hỗ trợ chuẩn hóa được 21 sản phẩm OCOP, trong đó có 4 sản phẩm 4 sao, 17 sản phẩm 3 sao.
Thanh Hoá: Gìn giữ nghề thêu của đồng bào dân tộc Dao ở Thạch An

Thanh Hoá: Gìn giữ nghề thêu của đồng bào dân tộc Dao ở Thạch An

LNV - Nghề thêu của đồng bào dân tộc Dao, thôn Thạch An, xã Cẩm Liên (Cẩm Thủy) được lưu truyền qua bao thế hệ. Những sản phẩm do các bà, các mẹ làm ra không chỉ thể hiện sự khéo léo, tinh tế, sáng tạo của người phụ nữ mà còn thể hiện nếp sống, tín ngưỡng của dân tộc Dao.
Quảng bình: Bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu

Quảng bình: Bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu

LNV - Chiều ngày 28/5, Hội đồng bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu tỉnh Quảng Bình đã tiến hành tổ chức họp đánh giá, bình chọn các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh năm 2024. Có 52 sản phẩm đạt tiêu chí.
Bộ tem “Cây chè” giới thiệu văn hóa thưởng trà của người Việt

Bộ tem “Cây chè” giới thiệu văn hóa thưởng trà của người Việt

LNV - Ngày 21/05, Bộ Thông tin và Truyền thông cùng Tổng công ty Bưu điện Việt Nam đã phát hành bộ tem “Cây chè” nhằm giới thiệu, quảng bá văn hóa thưởng trà của người Việt đến với bạn bè quốc tế.
Quảng Ninh: Nâng cấp sản phẩm OCOP để chiếm lĩnh thị trường

Quảng Ninh: Nâng cấp sản phẩm OCOP để chiếm lĩnh thị trường

LNV - Là một trong những địa phương đi đầu phát triển Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), thời gian qua các sản phẩm OCOP của Quảng Ninh đã khẳng định được thương hiệu và chỗ đứng trên thị trường. Hiện nay, nhiều chủ thể OCOP tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất để làm mới sản phẩm.
qc-vinamilk-dinh-duong-vang
vf
ban-qlda-dau-tu-xay-dung-huyen-quan-son
the-92-coffee
cong-ty-tnhh-xay-dung-va-thuong-mai-duy-thang
cong-ty-tnhh-xay-dung-manh-truong-son
cong-ty-co-phan-tan-phong
dang-uy-ubnd-mttq-huyen-yen-thanh-nghe-an
cong-ty-tnhh-mtv-tan-anh
chao-mung-70-nam-chien-thang-dbp-49-nam-ngay-giai-phong-mien-nam-138-nam-ngay-qtld
Giao diện di động