Hội viên phụ nữ xã Đồng Xuân chăm sóc đường hoa, tạo cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp.

Diện mạo mới

Khi bắt đầu thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia (MTQG) xây dựng NTM vào năm 2011, Thanh Ba là huyện có xuất phát điểm không cao với thu nhập bình quân đầu người đạt 15,7 triệu đồng/người/năm và bình quân các xã đạt 3,3 tiêu chí. Đến nay, sau 12 năm triển khai thực hiện với sự vào cuộc tích cực, đồng bộ của các cấp ủy, chính quyền, cả hệ thống chính trị và xã hội, huyện Thanh Ba đã đạt nhiều kết quả khả quan, thu nhập bình quân đầu người tăng 2,9 lần so với năm 2011. Đối với các tiêu chí huyện nông thôn mới, Thanh Ba đã đạt 7/9 tiêu chí, còn 2/9 tiêu chí với 4/36 chỉ tiêu đang quyết liệt chỉ đạo hoàn thiện, đó là các tiêu chí về y tế - văn hoá - giáo dục và môi trường, trong đó môi trường là một trong những tiêu chí khó thực hiện bởi liên quan đến tập quán sinh hoạt lâu đời và ý thức của người dân.

Vì vậy, hơn 10 năm thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM, nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác bảo vệ môi trường, huyện Thanh Ba đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo cả hệ thống chính trị và nhân dân trên địa bàn tích cực thực hiện có hiệu quả công tác bảo vệ, nâng cao chất lượng môi trường, làm thay đổi nhận thức, hành động của các cấp, các ngành, các tổ chức, doanh nghiệp và nhân dân cùng tham gia bảo vệ môi trường bằng những việc làm cụ thể, thiết thực.

Điển hình là sự vào cuộc của các tổ chức chính trị - xã hội từ huyện đến cơ sở thực hiện công tác bảo vệ môi trường, trong đó các cấp Hội Nông dân đã tuyên truyền, vận động cán bộ, hội viên, nông dân tham gia thu gom vỏ thuốc bảo vệ thực vật (BVTV), phân loại rác thải tại nguồn và xử lý rác hữu cơ tại gia đình; triển khai mô hình xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp như trấu, rơm rạ làm phân hữu cơ tại các xã Đỗ Xuyên, Hanh Cù, Đại An. Đến nay, 18/18 xã đã thực hiện việc phân loại chất thải rắn tại nguồn với 16.266 hộ/32.480 hộ, đạt tỉ lệ hơn 50% và chuyển giao cho các đơn vị chức năng thu gom, xử lý.

Theo đồng chí Nguyễn Viết Đại - Chủ tịch Hội Nông dân huyện Thanh Ba, xác định nông dân giữ vai trò chủ thể trong xây dựng NTM, các cấp Hội Nông dân trong toàn huyện đã tích cực, chủ động tham mưu với các cấp ủy, chính quyền và trực tiếp tham gia tích cực vào phong trào xây dựng NTM trên tất cả các lĩnh vực, đặc biệt là tiêu chí môi trường. Hàng năm, Hội đều đưa chỉ tiêu xây dựng mô hình Hội Nông dân tham gia bảo vệ môi trường thành một trong những chỉ tiêu chính để đánh giá, xếp loại cơ sở Hội. Hội Nông dân các xã, thị trấn trong huyện đã tổ chức cho các chi, tổ hội đăng ký các chỉ tiêu: Không có người vi phạm bảo vệ môi trường, không có hộ sản xuất, kinh doanh sản phẩm nông nghiệp không an toàn…

Đặc biệt, Hội đã phát động mô hình “Hội Nông dân thu gom, xử lý rác thải nguy hại trên đồng ruộng”, thu gom vỏ bao bì thuốc BVTV sau sử dụng, tạo phong trào tham gia hưởng ứng, duy trì thu gom vỏ bao bì thuốc BVTV sau sử dụng vào bể chứa hoặc tập kết tại nơi quy định, phục vụ việc vận chuyển, xử lý theo quy trình bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Mới đây, với sự hỗ trợ của Hội Nông dân tỉnh, Hội Nông dân huyện đã tổ chức hội nghị truyền thông “Tuyên truyền, vận động nông dân xử lý rác thải” thực hiện Dự án “Tuyên truyền, vận động nông dân xử lý rác thải tại Việt Nam, góp phần vào nỗ lực giảm phát thải khí nhà kính của cộng đồng quốc tế” cho gần 60 hội viên nông dân các xã Ninh Dân, Hanh Cù, giúp thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường, phát triển bền vững.

Với chủ đề chung tay bảo vệ môi trường, xây dựng NTM, Hội Liên hiệp phụ nữ huyện phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức nhiều hoạt động bảo vệ môi trường gắn với nâng cao nhận thức của cộng đồng trong xây dựng NTM. Đến nay, 100% cơ sở hội duy trì tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ, hội viên, phụ nữ kiến thức về bảo vệ, giữ gìn vệ sinh môi trường, thực hiện có hiệu quả Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”. Đặc biệt, mô hình đoạn đường tự quản được các cấp hội duy trì thường xuyên và nhân rộng. Đến nay, toàn huyện có 256 đoạn đường phụ nữ tự quản, trong đó có 198 đoạn đường xanh, sạch, đẹp, 27 đoạn đường nở hoa, diện tích đất cây xanh sử dụng công cộng tại điểm dân cư nông thôn toàn huyện đạt 2,6m2/người.

Cùng với các hội, đoàn thể, các xã đã phát động, duy trì thường xuyên phong trào ra quân vệ sinh môi trường hoặc lồng ghép vào các đợt ra quân cao điểm như Ngày môi trường thế giới, Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn, Tuần lễ quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường; thực hiện nạo vét kênh mương, khơi thông cống rãnh, không còn hiện tượng vứt rác thải bữa bãi, gây mất mỹ quan, ô nhiễm môi trường. Khối lượng chất thải nhựa phát sinh trên địa bàn huyện được thu gom, tái sử dụng, tái chế, xử lý theo quy định khoảng 130 tấn/tháng, đạt tỉ lệ 75,5%. Đối với công tác thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt, huyện đã đầu tư trang, thiết bị, phương tiện thu gom rác thải gồm 262 xe rác đẩy tay, 840 thùng đựng rác, hai xe chở rác chuyên dụng, tỉ lệ hộ thu gom rác thải sinh hoạt đạt gần 76%...

Hội Nông dân huyện kiểm tra, hướng dẫn hội viên xây dựng mô hình nuôi sâu canxi, góp phần thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường.

Tiếp tục hoàn thiện, nâng cao tiêu chí môi trường

Trải qua hơn 10 năm triển khai thực hiện xây dựng NTM, huyện Thanh Ba đã đạt nhiều kết quả khả quan, bộ mặt NTM từng bước đổi mới, cảnh quan môi trường sáng, xanh, sạch, đẹp, không có điểm nóng về ô nhiễm môi trường. Sự khởi sắc hiện hữu trên những con đường bích họa, những tuyến đường hoa khoe sắc, chất lượng cuộc sống của người dân được nâng lên, cơ sở hạ tầng khang trang, thôn làng, ngõ xóm phong quang, sạch đẹp. Những thành quả đó là minh chứng rõ nét nhất cho sự vào cuộc tích cực của cấp ủy, chính quyền, cả hệ thống chính trị, nhất là phát huy vai trò chủ thể của người dân khi thực hiện tiêu chí về môi trường - một trong những tiêu chí “động”, cần sự duy trì liên tục bằng những mô hình hay, cách làm hiệu quả, thiết thực, phù hợp với thực tế địa phương.

Đồng chí Nguyễn Chí Thành, Chủ tịch UBND huyện Thanh Ba khẳng định: Những tín hiệu lạc quan trong công tác bảo vệ môi trường ở huyện được xem là một trong những thành quả đáng ghi nhận nhất từ Chương trình MTQG xây dựng NTM với phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng nhằm mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống cho chính người dân. Tuy nhiên, công tác môi trường luôn là một bài toán khá nan giải vì đây là tiêu chí “động”, có thể bị tác động từ nhiều phía và khó có thể duy trì bền vững nếu không có lộ trình thực hiện dài hơi.

Để yếu tố môi trường không trở thành “rào cản” trên con đường xây dựng NTM, thời gian tới, huyện Thanh Ba tiếp tục tăng cường công tác quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường; tập trung huy động, lồng ghép có hiệu quả các nguồn lực đầu tư xây dựng các công trình nước sạch, vệ sinh môi trường, xử lý rác thải phục vụ sinh hoạt, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân. Phát huy vai trò giám sát của cộng đồng trong triển khai đầu tư xây dựng, giúp người dân thấy được sự quan tâm đầu tư của Nhà nước, sự cần thiết trong bảo vệ môi trường và tự nguyện tham gia, chung tay xây dựng môi trường xanh, sạch, đẹp.

Cùng với đó, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và nhân dân về tầm quan trọng của công tác bảo vệ môi trường, đề cao vai trò của các hội đoàn thể thông qua các mô hình hoạt động cụ thể như “Ngày chủ nhật xanh”; “Mô hình 5 không 3 sạch”; “Tháng thanh niên”, mô hình thu gom, phân loại rác thải nhằm tạo sự lan tỏa, nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ môi trường.

Đặc biệt, huyện sẽ tập trung chỉ đạo hoàn thiện hai chỉ tiêu về công trình xử lý nước thải sinh hoạt tập trung và khu công nghiệp, cụm công nghiệp, làng nghề thực hiện đúng các quy định về bảo vệ môi trường. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, có chế tài xử phạt đối với các hành vi vi phạm như xả thải, vứt rác bừa bãi, không đúng nơi quy định, gây ô nhiễm môi trường. Đồng thời, nắm bắt tâm tư nguyện vọng, ý kiến kiến nghị của cử tri, nhất là các ý kiến liên quan đến môi trường để chỉ đạo kiểm tra, giải quyết kịp thời, tạo niềm tin, sự đồng thuận của nhân dân trong bảo vệ môi trường, tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp và tiền đề vững chắc để nâng cao sức khỏe, chất lượng cuộc sống người dân, đem lại diện mạo khởi sắc cho toàn huyện, góp phần hoàn thành mục tiêu xây dựng Thanh Ba trở thành huyện NTM trong năm 2023.