Ung thư đại trực tràng là ung thư gây tử vong cao thứ 4 trên thế giới sau ung thư phổi, ung thư dạ dày và ung thư gan.

Ung thư đại trực tràng là bệnh lý ung thư đường tiêu hóa đứng thứ 2 ở nữ giới với khoảng hơn 6.000 ca mắc mỗi năm ở Việt Nam. Hiện nay, bệnh đang có xu hướng gia tăng. Dự báo đến năm 2020 số phụ nữ được phát hiện ung thư đại trực tràng sẽ tăng lên hơn 11.000 ca.

Mặc dù tỷ lệ mắc bệnh đang gia tăng nhưng không phải ai cũng biết cách phát hiện sớm bệnh. Nếu ung thư đại trực tràng được phát hiện sớm ở giai đoạn đầu, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể lên tới 90%.

Những triệu chứng không điển hình của ung thư đại trực tràng

Bệnh ung thư đại trực tràng có biểu hiện ở mọi bộ phận liên quan đến đường tiêu hóa. Một số dấu hiệu thường gặp như hơi thở hôi, hay ợ hơi, ợ chua, đau tức vùng bụng trước hoặc sau khi ăn. Ngoài ra, ung thư đại trực tràng ở nữ giới còn có thể gây ra các triệu chứng không điển hình sau:

- Ăn không tiêu, chướng bụng: Đây là các triệu chứng thường gặp khi bị rối loạn tiêu hóa. Nguyên nhân có thể là do chị em ăn những thực phẩm không phù hợp, thực phẩm nhiều chất béo, ăn vặt quá nhiều… Tuy nhiên, đây cũng là dấu hiệu cảnh báo ung thư đại trực tràng, do vị trí này xuất hiện khối u khiến cơ quan tiêu hóa bị suy giảm chức năng, không thể tiêu hóa được hết thức ăn ở dạ dày nên gây ra tình trạng đầy hơi, chướng bụng, ăn không tiêu.

- Thường xuyên buồn nôn và nôn: Một số bệnh ở đường tiêu hóa hoặc ăn phải thức ăn không phù hợp cũng khiến bạn có cảm giác buồn nôn và nôn. Thế nhưng đây cũng là triệu chứng cảnh báo ung thư đại trực tràng ít người biết.

- Cơ thể mệt mỏi: Nếu mệt mỏi ngay cả khi nghỉ ngơi thì bạn cần hết sức cảnh giác vì đó có thể là dấu hiệu của ung thư đại trực tràng. Tình trạng mệt mỏi nặng hơn đặc biệt ở giai đoạn cuối do các khối u di căn, chèn ép và ảnh hưởng đến nhiều bộ phận cơ thể.

- Xuất hiện máu trong phân: Nhiều người khi gặp tình trạng này nhầm lẫn với bệnh trĩ. Tuy nhiên, nếu máu đỏ sậm hoặc đen thì đó có thể là triệu chứng cảnh báo ung thư đại trực tràng. Lượng máu khi bị ung thư có thể nhiều hoặc ít tùy vào giai đoạn bệnh cụ thể.

- Sụt cân không rõ nguyên nhân: Nếu chị em thấy cân nặng đột ngột thay đổi mặc dù không áp dụng bất cứ biện pháp giảm cân nào thì cần phải hết sức lưu ý. Bởi đây là triệu chứng phổ biến khi mắc ung thư. Sự xuất hiện và phát triển của khối u khiến cơ thể không được cung cấp đầy đủ dinh dưỡng, ăn uống kém gây ra tình trạng giảm cân.

Phòng ngừa ung thư đại trực tràng

Để phòng ngừa ung thư đại trực tràng, chúng ta nên có chế độ ăn uống, sinh hoạt lành mạnh. Theo các bác sĩ, người trẻ tuổi có thể làm giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng bằng việc điều chỉnh lối sống.

Duy trì trọng lượng khỏe mạnh bằng cách tăng cường vận động, chế độ ăn uống lành mạnh bao gồm các loại rau và trái cây, ngũ cốc, tránh thực phẩm nhiều đường, dầu mỡ, thịt chế biến sẵn.

Bạn nên tránh xa và hạn chế tối đa các chất kích thích gây hại như rượu bia thuốc lá...

Tìm hiểu về bệnh sử của gia đình, chẳng hạn như trong gia đình có người từng bị chẩn đoán ung thư đại tràng, trực tràng, ung thư vú, buồng trứng; hoặc tiền sử gia đình có hội chứng đa polyp tuyến có tính gia đình (FAP) hoặc hội chứng Lynch, bị viêm loét đại tràng hoặc bệnh Crohn cũng có thể làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng. Nếu có, nên tham khảo ý kiến bác sĩ về độ tuổi bắt đầu tầm soát ung thư đại trực tràng.

Khi gặp bất kỳ triệu chứng nào khác thường như thấy máu trong phân, hoặc sự thay đổi về hình dạng, màu sắc bất thường của phân, thay đổi thói quen đại tiện… cần đi khám sớm vì đó có thể là dấu hiệu ung thư đại trực tràng.

Tầm soát phát hiện sớm

Ung thư đại trực tràng mặc dù nguy hiểm nhưng có thể phòng và phát hiện sớm dễ dàng. Nếu chúng ta thường xuyên tầm soát bệnh bằng phương pháp nội soi có thể phát hiện polyp và loại bỏ hoàn toàn trước khi chúng có cơ hội trở thành ung thư. Các xét nghiệm khác như xét nghiệm tìm máu trong phân, chất chỉ điểm ung thư… cũng có thể giúp phát hiện bệnh sớm và tăng cơ hội điều trị thành công.

Theo chuyên gia, những người từ trên 50 tuổi được khuyến khích nên tầm soát ung thư đại trực tràng định kỳ. Tuy nhiên, hiện nay, tỷ lệ ung thư đại trực tràng đang có xu hướng “trẻ hóa” dần. Nhiều người bị chẩn đoán bệnh nằm trong nhóm tuổi 30 - 40. Con số người mắc bệnh dưới 50 tuổi không chỉ tăng nhanh ở Việt Nam, mà còn gia tăng ở các nước khác trên thế giới. Do vậy người dân nên xem xét tầm soát sớm hơn.

Minh Nhật/Dân trí