Người “gieo mầm” làng nón Đồng Văn
Năm 1948, trong kháng chiến chống Pháp, ông Tuy – quê ở Ba Đồn (Quảng Bình) – bị thương nặng tại mặt trận Quảng Trị và được đưa ra xã Đồng Văn để an dưỡng. Trong thời gian này, ông ở tại nhà bà Phan Thị Thiết ở xóm Tiên Kiều và nên duyên cùng con gái bà. Mang trong mình tình yêu nghề và nỗi nhớ quê hương, ông đã trở về quê lấy khung làm nón rồi mang ra Đồng Văn truyền dạy cho gia đình và bà con lối xóm. Cũng từ đây, nghề làm nón bén rễ tại mảnh đất chưa từng biết đến công việc này, phát triển mạnh mẽ và trở thành nguồn sống cho cả xã.
![]() |
| Cựu binh Trần Văn Tuy là “ông tổ” nghề nón ở xã Đồng Văn. |
Theo ông Trần Văn Sinh – con trai ông Tuy, thời điểm đó, cả làng chong đèn thâu đêm làm nón, người truyền người, nhà nhà học nghề. Sáng sớm, phụ nữ gánh nón đi bán ở các chợ gần xa như chợ Lường, chợ Rạng, chợ Dùng. Cứ thế, nón lá Đồng Văn dần khẳng định được vị trí và trở thành biểu tượng của sự cần cù, khéo léo và đoàn kết.
Cụ Trần Đình Mạnh (95 tuổi) – người chứng kiến những ngày đầu lập nghề – kể lại: “Lúc đầu ai cũng bỡ ngỡ, nhưng nhờ ông Tuy chỉ bảo tận tình mà dân làng ai cũng học được. Đặc biệt sau ngày đất nước giải phóng, nghề nón càng phát triển rực rỡ. Chúng tôi làm nón để có tiền nuôi con, dựng nhà, mua sắm vật dụng sinh hoạt”.
Bà Lê Thị Bính – người gắn bó với nghề suốt 50 năm – cho biết, để làm ra một chiếc nón hoàn chỉnh phải trải qua rất nhiều công đoạn tỉ mỉ như chẻ vành, xâu lá, chằm, nức chân, quang dầu… Mỗi chiếc nón ngày đó bán được 5–7 hào, đủ để đổi lấy thịt cá, nuôi con ăn học.
![]() |
| Ông Trần Văn Sinh (con trai cụ Tuy) lần giở lại những tài liệu về cha. |
Tuy nhiên, nghề nón Đồng Văn hiện đang đối mặt với nguy cơ mai một. Nguyên liệu hiếm, thu nhập thấp, cộng thêm sự thay thế của các loại mũ công nghiệp khiến nhiều người bỏ nghề. Hiện tại, chỉ còn một số ít người – chủ yếu lớn tuổi – giữ nghề như một cách gìn giữ ký ức, giữ cái tình với truyền thống. “Tôi vẫn làm vì nhiều người còn đặt hàng, và cũng bởi nghề này đã gắn bó cả đời tôi, là món nợ ân tình với ông Tuy và với quê hương” – bà Bính chia sẻ.
Dẫu trải qua bao thăng trầm, hình ảnh người cựu chiến binh Trần Văn Tuy vẫn sống mãi trong lòng người dân Đồng Văn như một biểu tượng của sự hy sinh thầm lặng, của tình yêu nghề, yêu quê hương sâu đậm. Chính ông đã thắp lên ngọn lửa nghề truyền thống, để lại di sản quý giá không chỉ về kinh tế mà còn về văn hóa cho mảnh đất này.
Tin liên quan
Tin mới hơn
Hạ Thái đưa nghệ thuật sơn mài Việt đến với du khách
07:00 | 22/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bình Nguyên giữ hồn chè trên đất trung du
07:00 | 22/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nón lá Quy Hậu: Hơn một thế kỷ gìn giữ hồn quê qua từng đường kim
09:57 | 21/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nỗi lo thất truyền khèn ma nhí và sáo mũi của người Xa Phó
00:00 | 21/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giỗ tổ làng nghề mộc truyền thống Thượng Mạo: Tri ân tiền nhân, gìn giữ và tiếp nối tinh hoa
12:02 | 20/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề Hòa Mục hướng tới phát triển bền vững
07:00 | 20/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Chè Shan tuyết Bản Mộc, từ gốc chè cổ thụ đến sinh kế của người dân
22:00 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tân Quy: Giữ gìn nghề chè, nâng cao giá trị kinh tế nông thôn
21:51 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Nghệ nhân Ưu tú Lê Trọng Mỹ: Giữ lửa gốm Đông Thành, vun đắp sinh kế nông thôn
21:40 | 18/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội
11:17 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Di sản thủ công 12 quốc gia hội tụ trên sàn diễn thời trang tại Hoàng thành Thăng Long
08:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc
07:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ
07:00 | 14/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026
22:42 | 13/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân
12:36 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề
12:34 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại
11:43 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên
11:21 | 10/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật
19:13 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
853 sản phẩm OCOP và bài toán nâng hạng của Lâm Đồng
21:25 OCOP
Sôi động hội chợ xúc tiến “Sắc màu nông sản thời kỳ 4.0” tại Thái Nguyên
21:24 OCOP
5 sản phẩm đông trùng hạ thảo cùng đạt OCOP năm 2026
21:22 OCOP
Thái Nguyên khai trương điểm trưng bày sản phẩm xã, phường gắn với bán hàng trên nền tảng số
21:19 OCOP
Gần 1 triệu cây chè Shan tuyết cổ thụ - “Mỏ vàng” du lịch chưa được khai thác của Lào Cai
21:18 OCOP





