Chuyên gia quốc tế khảo sát, nghiên cứu hệ thống văn bia Champa tại Gia Lai

Ngày 1/4/2026, đoàn chuyên gia quốc tế đến từ Viện Viễn Đông Bác Cổ (EFEO) phối hợp cùng Trường Đại học Khoa học (Đại học Huế) đã có chuyến khảo sát, tìm hiểu và chụp ảnh tư liệu các hiện vật Chăm đang lưu giữ tại Bảo tàng Pleiku (tỉnh Gia Lai).Tham gia đoàn có các chuyên gia quốc tế và giảng viên Khoa Lịch sử (Trường Đại học Khoa học - Đại học Huế), cùng triển khai các hoạt động thực địa và trao đổi học thuật.

Hoạt động nằm trong chương trình làm việc của đoàn diễn ra từ ngày 24/3 đến 5/4, tập trung nghiên cứu hệ thống văn bia Champa tại khu vực miền Trung, đồng thời ứng dụng công nghệ quang trắc ảnh (photogrammetry) trong công tác tư liệu hóa di sản.

Đoàn tập trung nghiên cứu hệ thống văn bia Champa tại Gia Lai.

Tại buổi làm việc, các bên đã trao đổi về kế hoạch khảo sát cũng như định hướng hợp tác trong thời gian tới. Thông qua sự phối hợp này, hoạt động nghiên cứu không chỉ góp phần thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực khoa học mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa Champa tại Việt Nam.

Đoàn tiến hành khảo sát bia Chăm cổ Tư Lương (phường An Bình, tỉnh Gia Lai).

Trước đó, đoàn đã tiến hành khảo sát bia Chăm cổ Tư Lương (phường An Bình, tỉnh Gia Lai). Đây là văn bia sử dụng ngôn ngữ Phạn - Chăm cổ, có niên đại thế kỷ XV (khoảng năm 1438), được xem là hiện vật Chăm chứa nhiều ký tự cổ nhất còn sót lại trên địa bàn Tây Nguyên, với tuổi đời gần 600 năm.

Đáng chú ý, đầu năm 2018, Giáo sư Arlo Griffiths (EFEO) đã giải mã các ký tự trên bia Chăm Tư Lương, qua đó cung cấp nguồn tư liệu quan trọng, góp phần làm sáng tỏ lịch sử Tây Nguyên, lịch sử Việt Nam và Vương quốc Champa. Năm 2022, bia Chăm Tư Lương được xếp hạng là di tích lịch sử cấp tỉnh./.