Bát Tràng - Làng nghề "xanh" với công nghệ sạch
![]() |
| Một xưởng sản xuất tại làng nghề Bát Tràng |
Làng nghề ô nhiễm từ khói bụi
Làng nghề gốm sứ Bát Tràng là một làng nghề truyền thống có từ lâu đời, nổi bật với các sản phẩm gốm sứ cao cấp đáp ứng nhu cầu trong và ngoài nước. Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, Bát Tràng có thời kì rơi vào khủng hoảng vì ô nhiễm môi trường làm ảnh hưởng đến thương hiệu, hình ảnh, chất lượng làng nghề.
Trước đây, người dân Bát Tràng thường dùng lò than để nung gốm. Mỗi mẻ nung liên tục trong 3-5 ngày liền, vì thế lượng khí thải phát tán ra môi trường là rất lớn. Trung bình mỗi mẻ nung gốm bằng than thải ra khoảng 2,5 tấn chất thải rắn.
Bên cạnh đó là mỗi ngày có hàng chục chiếc xe tải, xe cải tiến chở nguyên vật liệu, gây ra tình trạng khói bụi ô nhiễm. Ngoài ra, trong quá trình sản xuất gốm sứ những hóa chất dùng để nâng cao chất lượng, bảo quản sản phẩm, để làm chất liệu men, sơn vẽ… đã gây hại trực tiếp tới môi trường không khí ở làng nghề.
Không những thế, bụi đất, bụi than và phế phẩm, gốm sứ vỡ hỏng được chất đống bên đường, tạo thành đống bùn nhão lầy lội, bẩn thỉu mỗi khi mưa trút xuống.
Khi đó, để hạn chế sự ảnh hưởng của khói bụi người dân mới chỉ áp dụng các biện pháp đơn giản như phun nước, bịt khẩu trang, đội mũ kín... trong khi điều cần có là quy trình sản xuất cần được cải tiến để giảm thiểu ô nhiễm – vấn đề mà bất cứ làng nghề truyền thống nào cũng đau đầu giải quyết.
Ông Trần Đức Tân, nghệ nhân làng gốm Bát Tràng chia sẻ, trước đây, người dân làng nghề sử dụng lò nung truyền thống như lò ếch, lò bát đàn, lò bầu… với nguyên liệu nung đốt là củi và than; mỗi mẻ gốm phải nung liên tục từ 6-8 ngày. "Người lao động phải làm việc hết sức nặng nhọc trong môi trường khói bụi, nóng bức. Không những thế, thời điểm đó, đi đến đầu làng Bát Tràng là đã thấy lấm lem bụi than, rất mất mỹ quan, kèm theo đó là mùi khói lò nồng nặc", ông Tân nói.
Trước hiện trạng ô nhiễm môi trường không khí, ô nhiễm môi trường nước, ô nhiễm môi trường đất... Bát Tràng đã quyết tâm thực hiện những giải pháp đề ra để cải thiện tình trạng ô nhiễm môi trường.
Đổi thay nhờ công nghệ sạch
![]() |
| Người dân thăm quan, mua sắm các sản phẩm gốm của làng nghề Bát Tràng. Ảnh: VGP/Thùy Linh |
Song song với việc mở rộng không gian sản xuất, duy trì sự sinh tồn của làng nghề là việc cải tiến kỹ thuật mà trước hết là cải tiến lò nung gốm. Trong đó, nổi bật nhất là thay thế lò hộp bằng lò con thoi (lò gas).
Hiện nay, gần 100% cơ sở sản xuất ở Bát Tràng sử dụng lò nung gas và điện. Với kiểu lò nung mới này, mỗi mẻ gốm đưa vào nung chỉ hết 15-20 giờ, áp dụng tự động hóa, vận hành dễ dàng, kiểm soát nhiệt từ xa.
"Sản phẩm ra lò đạt trên 90% là loại 1, tiết kiệm được 30% tỷ lệ tiêu hao năng lượng tính trên một đơn vị sản phẩm và lợi nhuận cũng tăng lên gấp 2-3 lần so với công nghệ cũ. Đặc biệt, đã loại bỏ được 100% chất thải rắn, khói bụi, giảm 60% sức lao động trong môi trường độc hại", ông Hà Văn Lâm, Trưởng Ban đại diện nhân dân làng nghề gốm Bát Tràng cho hay.
Theo bà Hà Thị Vinh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và làng nghề Hà Nội, so với các loại hình lò truyền thống, việc xây cất một chiếc lò gas sẽ có giá thành cao hơn rất nhiều lần nhưng mang lại hiệu quả kinh tế, chất lượng sản phẩm, giảm sức người, giảm thời gian và đặc biệt là cải tiến được môi trường rõ rệt. "Giờ đây, mọi người có thể hít thở, tận hưởng không khí trong lành tại Bát Tràng mà không phải lo khói bụi nữa", bà Vinh nói.
Để sản xuất sạch hơn, từ thực tiễn của địa phương, làng nghề Bát Tràng đã làm chủ được lò nung gas khí hóa lỏng nhưng để tiết kiệm năng lượng và giảm chi phí, bà Hà Thị Vinh cho rằng, cần thiết kế lò gas mới, chọn vật liệu chịu lửa đúng loại, trang thiết bị đúng chỉ số kỹ thuật, phù hợp nhu cầu sử dụng của sản phẩm nung đốt.
Thời gian tới, có thể khuyến khích áp dụng điện mặt trời cho việc sấy và hòa lưới điện, phục vụ những lò điện sản phẩm có nhiệt độ dưới 1.200 độ C cũng là điều kiện tốt cho làng nghề góp phần thay thế năng lượng khí gas hóa lỏng, giảm chi phí sản xuất, cải thiện môi trường làng nghề; có chính sách khuyến khích người sản xuất đầu tư thiết bị, tạo ra năng lượng mới bảo đảm môi trường xanh...
Tin liên quan
Bình Liêu – Đánh thức tiềm năng làng nghề từ bản sắc văn hóa vùng biên
11:21 | 10/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hiệp hội làng nghề TP Hải Phòng: tăng cường kết nối, mở rộng thị trường cho làng nghề
20:54 | 09/08/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề Hà Tĩnh trước yêu cầu bảo tồn di sản và khẳng định vị thế trong nền kinh tế hiện đại
10:38 | 24/07/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin mới hơn
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường
19:07 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Gần 60 quốc gia sẽ góp mặt tại Festival làng nghề toàn cầu ở Hà Nội
11:17 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Thái Nguyên: Đồng Phúc đánh thức tiềm năng vùng chè Shan tuyết Bằng Phúc
07:00 | 15/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng nghề chè Shan tuyết Bản Mộc Vững bước từ những gốc chè cổ thụ
07:00 | 14/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Khai mạc Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026
22:42 | 13/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tin khác
Thành phố Bắc Ninh: Thành lập Hội đồng thẩm định, xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và nghệ nhân
12:36 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng – “Bóng vàng son”: Lan tỏa giá trị di sản, kết nối làng nghề với phố nghề
12:34 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Tinh hoa mỹ nghệ Sơn Đồng - “bóng vàng son”: Kết nối làng nghề với phố nghề, lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại
11:43 | 12/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
32 năm gắn bó với nghề nuôi ong lấy mật
19:13 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Làng trầu vị thủy trăm tuổi tìm hướng phát triển bền vững
19:05 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Hải Phòng: Mỹ Đồng nghề đúc truyền thống vươn ra thị trường quốc tế
19:00 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Giải bài toán ô nhiễm để làng nghề phát triển bền vững
18:56 | 07/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
“Tinh hoa hội tụ” -Tôn vinh bàn tay nghệ nhân và lan tỏa di sản nghề thủ công truyền thống tại phố cổ Hà Nội
16:32 | 04/11/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Sơn mài Hạ Thái: Giữ sắc sơn ta, nối dài nghệ thuật Việt
20:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Âm hưởng Đọi Tam: Tiếng trống ngân vang qua những miền ký ức
20:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Làng Từ Vân (Hà Nội): Giữ sắc cờ tổ quốc qua từng đường kim
14:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Hà Nội tiếp sức làng nghề "chen chân" vào thị trường toàn cầu
07:00 | 30/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
VỀ MIỀN DI TÍCH, ĐÓN LỘC PHÙ SA CÙNG LỄ HỘI RƯƠI VĨNH THUẬN 2026
19:49 | 29/10/2026 Làng nghề, nghệ nhân
Từ ban thờ Tổ đến bàn tay người thợ: Chuyện nghề bạc Định Công
19:24 | 29/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Làng lụa Vạn Phúc: Dệt tiếp giấc mơ từ khung cửi xưa
19:23 | 29/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Trà sen Tây Hồ và nét đẹp của văn hóa Việt
10:55 OCOP
Hương cốm nếp tan Quỳnh Nhai: Gìn giữ nghề truyền thống
10:55 OCOP
Khơi thông nguồn lực di sản cho công nghiệp văn hóa
10:30 Tin tức
Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh
09:39 OCOP
Bát Tràng: Khi đất hóa thành nghệ thuật
09:38 OCOP





