Là một vùng đất sở hữu đặc quyền thiên nhiên đủ 4 mùa trong một ngày, với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu thuận lợi, Đà Lạt là nơi sinh sống lý tưởng cho atiso. Cây atiso Đà Lạt phát triển nhanh, chứa nhiều dinh dưỡng và cho hàm lượng dược tính cao, đặc biệt hoa atiso có hàm lượng Cynarine (một hợp chất có công dụng đặc biệt đối với bảo vệ gan và tăng cường sức khỏe) luôn đạt mức cao nhất Việt Nam. Bông Atiso cung cấp khoảng 9.3% carbonhydrate, 1.5% chất xơ, rất ít chất béo, protein, hàm lượng calo ít, nhưng rất giàu vitamin và chất khoáng như kali, phốt pho, canxi, natri, lưu huỳnh, magie và nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe. Với đặc tính mát, vị ngọt ngọt hơi nhậm đắng, lành tính, nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe nên từ lâu người dân địa phương đã dùng hoa atiso nấu cùng các nguyên liệu khác để tẩm bổ sức khỏe và chế biến thành trà uống hàng ngày.

Món ăn chế biến từ hoa atiso

Theo kinh nghiệm, thời điểm thu hoạch nụ hoa thích hợp nhất là lúc hoa vừa nhú độ lớn vừa đủ để non ăn ngon miệng, nếu hái quá muộn khi nụ lớn quá thì sẽ bị cứng như gỗ và ăn đắng. Vào mùa thu, khi các lá đài mềm tươi có màu đỏ đậm, người dân hái trong khoảng 15-20 ngày, không để quá lâu vì khi đó sẽ giảm bớt dưỡng chất. Hoa Atiso có 2 loại: Loại thứ nhất bông nhọn, cánh dài chĩa ra bên ngoài, màu tím, vị đắng, cánh mỏng, thường được dùng làm trà hoặc phơi khô. Loại thứ hai bông to tròn trịa, các cánh còn úp vào tạo thành búp, cánh màu xanh khi bông còn non vừa chín tới gốc lá có màu tím nhẹ, khi nấu ra nước ngọt, ít đắng, ăn mát và hương vị thơm đặc biệt. Loại bông tròn thường dùng để chế biến tươi thành các món ăn ngon như canh thịt heo hầm atiso

Trà hoa atiso

và nhiều món ăn bổ dưỡng, giúp kích thích tiêu hóa, lợi gan, trợ tim, điều hòa khí huyết, bổ máu... Các sản phẩm được chế biến từ hoa Atiso rất đa dạng: dùng làm trà, làm cao, làm nguyên liệu chế biến món ăn. Rễ, thân và lá cây Atiso cũng được sử dụng làm dược liệu, sấy khô để làm trà túi lọc hay các loại trà có hương vị thơm ngon, có tác dụng thanh lọc thải độc.

Thực tế cho thấy atiso là loại cây đem lại giá trị kinh tế cao, giúp người nông dân không chỉ xóa đói, giảm nghèo mà còn đang giúp nhiều gia đình có thu nhập khá, vươn lên làm giàu. Ngày nay, nhiều trang trại trồng atiso ở Đà Lạt đã ứng dụng công nghệ, áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP từ khâu gieo trồng, chăm bón đến thu hái để cây atiso sinh trưởng tốt, đạt chất lượng và cho dược tính cao. Atiso đã trở thành nông sản đặc trưng của xứ sở ngàn hoa. Cùng với sự phát triển của du lịch, nhiều trang trại hoa atiso, thung lũng hoa atiso đã được quy hoạch phát triển, thu hút đông đảo du khách đến chiêm ngưỡng cảnh đẹp, thưởng thức các món ăn đặc biệt từ hoa atiso và mua các sản phẩm từ atiso làm quà tặng thiết thực và ý nghĩa cho bạn bè, người thân.

Lam Lam