Thứ ba, 14-09-2021 | 11:13GMT+7

Người nghệ sĩ, người thầy có "giọng ca vàng"

LNV - Quốc Hưng (sinh năm 1970) là nghệ sĩ cổ điển - Anh là nghệ sỹ tài hoa sở hữu giọng basso profundo (nam trầm) xếp loại đẳng cấp hàng đầu Việt Nam. Giới Nghệ Sĩ Hàn Lâm nước ta đánh giá chất giọng bass hiếm có của Quốc Hưng “cả triệu người may ra mới có một”- Anh hiện là Tiến sĩ – Trưởng khoa thanh nhạc Học viện âm nhạc quốc gia Việt Nam. Anh được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân năm 2019.
"Giọng hát vàng"

Ngay hôm thi tuyển sinh viên vào Học Viện Âm Nhạc QGVN- chàng trai Quốc Hưng chỉ mới cất giọng lên- NSND Trần Hiếu (thành viên Hội Đồng Tuyển Sinh Học Viện) đã đứng phắt dậy: “Người kế tục của tôi là đây rồi” và Ông nhận ngay cậu thí sinh ấy làm học trò của mình, cùng với nhận xét mang tính tiên liệu khá chính xác :“Trong tiếng hát Quốc Hưng, tôi như nghe rõ cả tiếng nhịp tim đập, nghe rõ cả hơi thở của những nghệ sĩ lớn: Quý Dương, Diệu Thúy, Trần Hiếu, Trung Kiên…” 
 

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc trao tặng danh hiệu NSND cho NS Quốc Hưng

Anh sinh ra và lớn lên tại làng Dục Tú, quê hương nhà văn Nguyễn Huy Tưởng bên dòng Ngũ Huyện Khê quanh năm tươi mát. Quê hương đã nuôi lớn anh bằng hạt lúa củ khoai. Ngay từ  thuở ấu thơ cậu bé Nguyễn Quốc Hưng đã lịm ngọt trong tiếng hát, lời ru, điệu chèo, nhịp trống của mẹ của dì. Những hạt vàng nếp cái vùng Dục Tú -Đông Anh dẻo thơm như tấm lòng thơm thảo của làng quê Việt cổ đã thấm vào anh một chất giọng: Có ngọt có bùi, ấm như nắng, trầm như gió. Có lúc vút cao như tiếng sáo diều ven đê thuở cắt cỏ, chăn trâu. Với chút năng khiếu trời cho và nghị lực vươn lên, anh đã góp phần làm rạng danh cho nền âm nhạc Việt Nam nói chung, quê hương nói riêng.

Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường Quốc Hưng đã thắp lên niềm mơ ước: Sau này sẽ trở thành ca sĩ, mang tiếng hát của mình phục vụ nhân dân. Được sự vun đắp của gia đình, khi vừa tốt nghiệp phổ thông trung học, Hưng nộp hồ sơ thi tuyển vào trường Văn hóa-Nghệ thuật. “Đã từng theo học chèo trong 3 năm rồi công tác tại đoàn chèo Hà Nội “Khi còn là nghệ sĩ chèo, tôi với dáng người mảnh mai chuyên được giao đóng vai hoàng tử cùng với anh Quốc Chiêm”, NSND Quốc Hưng tiết lộ.
 

Thầy trò: Trần Hiếu và Quốc Hưng

Nhà báo Đào Dục Tú quê Đông Anh kể: “Quốc Hưng là một người con của quê hương Dục Tú, Đông Anh. Sống mộc mạc chân quê lắm. Ngày ngày đạp xe đi biểu diễn ở đoàn chèo Hà Nội.  Nhiều đêm mưa to, gió lớn  nhìn qua cửa sổ thấy chú ấy đi diễn về, khoác cái áo mưa trong sấm chớp đì đùng…”.

NSND Quốc Hưng nhớ lại: “Đến giờ tôi vẫn nhớ cái ngày định mệnh ấy”. Một buổi tối Quốc Hưng đến Cung văn hóa Hữu nghị Việt Xô, tìm vào lớp học của nghệ sĩ Quý Dương xin thọ giáo, chỉ với mong ước tiếp thu lối hát hiện đại để hát chèo hay hơn. Nghe giọng Quốc Hưng, NSND Quý Dương ngỡ ngàng thốt lên: “Chao ôi, một giọng hát vàng, một giọng bass quý giá quá, cả triệu người may ra có một!” Thầy Quý Dương nhận xét. Nên thầy có viết một lá thư tay cho cô Diệu Thúy để xin thi. Cô Diệu Thúy yêu cầu tôi phải thi như nhiều học sinh khác. Và hôm đó cũng là ngày cuối cùng tuyển sinh khóa học nên anh là thí sinh đặc biệt được “đặc cách” không phải làm thủ tục hồ sơ đăng ký dự thi như nhiều thí sinh khác”.

NSND- Tiến sỹ  Quốc Hưng

Sau khi  Quốc Hưng thi đỗ vào Khoa Thanh nhạc Nhạc Viện Hà Nội anh được NSND Trần Hiếu giảng dạy và dìu dắt. Mất hơn một năm để có thể bỏ lối hát luyến láy, vốn là đặc trưng của chèo nhưng lại không phù hợp với dòng nhạc cổ điển.

“Ngày ấy tôi nghèo lắm”, Quốc Hưng tâm sự. “Đã có lúc do hoàn cảnh gia đình khó khăn, tôi định bỏ học giữa chừng để làm công việc khác kiếm sống. Thầy Trần Hiếu đã thuyết phục bằng được tôi trở lại trường, theo đuổi âm nhạc. Tôi biết ơn thầy đã hết lòng yêu thương, giúp đỡ tôi. Thầy coi tôi như con, yêu thương lắm. Trò nghèo, thiếu đồ ăn, được thày san sẻ, mặc dù thầy cũng không khá hơn là mấy. Thầy sợ tôi đói, ngất xỉu, không đủ sức khỏe theo học nên đã dành dụm tiền để mua đồ ăn cho tôi. Trời mùa đông lạnh quá, tôi trốn học. Thầy Hiếu đến tận ký túc xá gọi: Hưng ơi, dậy đi học!. Đó là những kỷ niệm về thầy mà tôi sẽ không bao giờ quên được”.

Ngay từ khi còn là sinh viên Nhạc viện Hà Nội, Quốc Hưng đã tham gia nhiều cuộc thi và giành được nhiều giải thưởng cao quý về ca hát ở trong và ngoài nước. Nhưng không hài lòng với những gì đã đạt được, anh luôn phấn đấu, nỗ lực không ngừng để phát huy hơn nữa khả năng của mình.
 

NSND , Tiến sỹ Quốc Hưng (giữa),NS đàn tỳ bà Thu Quyên vợ  NSND Quốc Hưng bên phải, tác giả bên trái cùng người nhà gia đình NS.
 

10 năm ròng rã trên giảng đường, qua trung cấp, đại học… rồi tiếp đó là những tháng năm sau đại học, làm tiến sĩ, Quốc Hưng dần bước lên đỉnh cao của nghệ thuật thanh nhạc, của tri thức âm nhạc. Anh được giữ lại trường làm công tác giảng dạy: ba công việc song hành trong con người anh, trong cuộc đời nghệ thuật của anh: Người thầy giảng dạy, người trò tiếp tục nghiêm túc học sau đại học, người nghệ sĩ biểu diễn. Điều đáng nói cả ba công việc này anh đều hoàn thành tốt.

Là người thầy, anh đào tạo được nhiều trò giỏi, nhiều ca sĩ xuất sắc và được tín nhiệm trao cho vị trí thầy Trung Kiên từng đảm nhận năm xưa để rồi từ đây bước sang con đường quản lý: Trưởng khoa Thanh nhạc. Là người trò cần mẫn, nghiêm túc, anh hoàn thành chương trình sau đại học, chàng diễn viên chèo năm xưa chuyên đóng các vai kíp hai cho NSND Quốc Chiêm trở thành một Tiến sĩ âm nhạc của dòng nhạc bác học, cổ điển.

Biểu diễn , giảng dạy và hoạt động xã hội luôn hỗ trợ nhau

Hiện nghệ sĩ nhân dân, tiến sỹ Quốc Hưng đang đảm nhiệm chức trách Trưởng khoa Thanh nhạc - Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Bên cạnh sứ mệnh người thầy dạy hát trong ngôi trường đào tạo âm nhạc bậc nhất Việt Nam hiện nay, giọng hát Quốc Hưng còn tỏa sáng trong nhiều vở nhạc kịch thuộc diện đình đám của Nhạc kịch Việt Nam những năm qua.

NSND Quốc Hưng bày tỏ rằng việc biểu diễn và giảng dạy là hai hoạt động tương hỗ lẫn nhau. Biểu diễn giúp anh có nhiều kinh nghiệm thực tế để truyền lại cho sinh viên của mình. Còn giảng dạy lại là cách anh giữ phong độ âm nhạc đồng thời cho anh những kỹ năng sống để tiếng hát của anh gần gũi hơn với người nghe.

NSND Quốc Hưng cho biết những tác phẩm trong Những bản tình ca đỏ đều là những “bài học” mà anh đã dạy các thế hệ học sinh, sinh viên trong khoa thanh nhạc của Học viện Âm nhạc quốc gia VN, nên hơn ai hết Quốc Hưng hiểu rất sâu về những tác phẩm này. Album, DVD “Những bản tình ca đỏ” vừa cho ra mắt được anh thể hiện bằng chiều sâu của âm nhạc chứ không phải bằng kỹ thuật opera. Những nghệ sĩ phối khí giỏi như Trần Mạnh Hùng, Sơn Thạch, Hồ Hoài Anh, Lưu Hà An góp sức đưa những hơi thở mới về hoà âm phối khí vào những tác phẩm đã đi cùng năm tháng

“Tôi đặt toàn bộ tình cảm và tâm huyết vào trong từng câu chữ và hơi thở. Với sản phẩm âm nhạc mới này tôi ít sử dụng giọng trầm và hát theo lối hát nhẹ nhàng để người nghe cảm thấy dễ chịu hơn, đi vào lòng người hơn”, NSND Quốc Hưng tâm sự.

Và anh còn là nghệ sĩ biểu diễn, anh cũng rất xuất sắc với nhiều vai diễn trong các nhạc kịch lớn của thế giới (như nhạc kịch Viên đạn thần của Weber), của nước nhà như vai Lý Công Uẩn trong vở thanh xướng kịch Hoa Lư - Thăng Long.... Rồi những chương trình biểu diễn lớn trong và ngoài nước, rồi những giải thưởng âm nhạc trong nước và quốc tế như Giải nhất opera (năm 2000), Cúp bạc tại Liên hoan Âm nhạc quốc tế Bình Nhưỡng (năm 2000), Cúp vàng - Liên hoan Âm nhạc quốc tế Bình Nhưỡng (năm 2004)… Giọng hát Quốc Hưng được kể như một giọng hát vàng, vô cùng quý hiếm, với âm vực rộng, vô cùng đắc địa ở khu vực trầm lớn, được thế giới trân trọng và đánh giá cao.

Với những cống hiến của mình, năm 2019, Quốc Hưng vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu NSND.

Trong thời điểm dịch dã đang lan tràn nhiều nơi, anh đã cùng một số đồng nghiệp đem tiếng hát của mình động viên tinh thần người dân ở những vùng xa, vùng sâu, vùng tâm dịch…  Ngoài ra, anh còn ủng hộ nhu yếu phẩm giúp đỡ người dân khó khăn, trẻ em, người già…

Vừa qua, Đông Anh quê hương anh- một trong những vùng đỏ của tâm dịch Hà Nội, anh đã ủng hộ những thiết bị y tế, đồ dùng thiết yếu, nhu yếu phẩm cho quê hương.  Đây cũng là cách để anh tỏ lòng tri ân đến mảnh đất đã sinh ra và nuôi lớn anh trong thời thơ ấu, nơi có người mẹ già đã từng tần tảo nhặt từ củ khoai, mót từ gié lúa nuôi anh ăn học, nơi có dòng Ngũ Huyện Khê đã tắm mát tâm hồn anh, nơi ngôi làng Dục Tú với những bà con lối xóm đôn hậu, thủy chung. Sự đóng góp của anh với mong muốn chung tay cùng nhân dân Đông Anh, Hà Nội  đẩy lùi dịch bệnh Covid-19, đồng thời góp phần cùng cả nước chung tay diệt giặc Covid.
Bài, ảnh: Thu Sang