I. Một số văn bản chỉ đạo điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong tháng 4/2018

- Bảo đảm an toàn giao thông dịp Lễ 30/4 và 1/5

Tại Công điện 434/CĐ-TTg ngày 6/4/2018 về việc phục vụ nhu cầu đi lại của nhân dân và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong dịp nghỉ Lễ 30/4 và 1/5/2018, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tăng cường thực hiện các giải pháp nâng cao năng lực, bảo đảm an toàn và chất lượng dịch vụ vận tải hành khách, đáp ứng nhu cầu vận tải tăng cao trong dịp nghỉ Lễ, nhất là trên các tuyến kết nối tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, các địa điểm du lịch, khu vui chơi giải trí và đầu mối giao thông lớn; yêu cầu các đơn vị vận tải tuân thủ quy tắc giao thông, phòng ngừa tai nạn trên đường đèo dốc, đường ngang đường sắt; tai nạn đường thủy, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là vi phạm về tốc độ, chở quá số người quy định, tăng giá vé trái quy định; tăng cường bảo đảm an ninh, trật tự tại các cảng hàng không, nhà ga, bến xe và các điểm du lịch, lễ hội lớn.

Đẩy mạnh công tác tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm có nguy cơ cao dẫn đến tai nạn giao thông như: Vi phạm quy định về tốc độ, nồng độ cồn, làn đường, phần đường, tránh vượt, đi ngược chiều; không đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn khi đi mô tô, xe máy, xe đạp điện; không có thiết bị cứu sinh cho hành khách trên phương tiện thủy; có phương án phòng ngừa, ngăn chặn và kiên quyết xử lý nghiêm minh hành vi đua xe trái phép...

- Khắc phục tình trạng các lô hàng thủy sản bị nước ngoài trả về

Tại Chỉ thị 09/CT-TTg ngày 9/4/2018 về các nhiệm vụ, giải pháp khắc phục tình trạng các lô hàng thủy sản Việt Nam bị nước ngoài cảnh báo, trả về, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý chặt chẽ việc cấp phép lưu hành thuốc thú y, chất xử lý, cải tạo môi trường nuôi trồng thủy sản; thường xuyên tổ chức rà soát, loại bỏ các sản phẩm kém chất lượng, không an toàn ra khỏi Danh mục các sản phẩm được phép lưu hành; chỉ đạo đẩy mạnh nghiên cứu, cải tiến công nghệ sản xuất giống thủy sản để chủ động nguồn giống bảo đảm chất lượng; vận động, hướng dẫn người nuôi, doanh nghiệp áp dụng biện pháp nuôi trồng thủy sản theo hướng bền vững...

- Tăng cường quản lý hoạt động liên quan tới Bitcoin, tiền ảo

Tại Chỉ thị 10/CT-TTg ngày 11/4/2018, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán không được thực hiện các giao dịch liên quan đến tiền ảo trái pháp luật; chỉ đạo các tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán tăng cường rà soát, báo cáo kịp thời các giao dịch đáng ngờ liên quan tới tiền ảo theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phối hợp với Bộ Công an trong việc phát hiện, xử lý các hành vi sử dụng tiền ảo làm tiền tệ, phương tiện thanh toán trái pháp luật.

- Nhiều chính sách phát triển ngành nghề nông thôn

Theo Nghị định 52/2018/NĐ-CP ngày 12/04/2018 về phát triển ngành nghề nông thôn, nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi và hỗ trợ cho các cơ sở ngành nghề nông thôn hoạt động xúc tiến thương mại theo quy định hiện hành của Chương trình xúc tiến thương mại quốc gia; làng nghề, làng nghề truyền thống được hưởng các chính sách khuyến khích phát triển ngành nghề nông thôn; hỗ trợ kinh phí đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho các làng nghề. Nội dung hỗ trợ đầu tư, cải tạo, nâng cấp và hoàn thiện cơ sở hạ tầng làng nghề: Đường giao thông, điện, nước sạch; hệ thống tiêu, thoát nước; xây dựng trung tâm, điểm bán hàng và giới thiệu sản phẩm làng nghề; ưu tiên hỗ trợ làng nghề có nguy cơ mai một, thất truyền; làng nghề của đồng bào dân tộc thiểu số; làng nghề có thị trường tiêu thụ tốt...

- Lấy ý kiến cử tri về thành lập, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính

Theo Nghị định 54/2018/NĐ-CP ngày 16/04/2018 hướng dẫn việc lấy ý kiến cử tri về thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính, mọi cử tri ở đơn vị hành chính cấp xã chịu ảnh hưởng trực tiếp của việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính đều được ghi tên vào danh sách cử tri và được phát phiếu lấy ý kiến cử tri; mỗi cử tri chỉ được ghi tên vào một danh sách cử tri ở nơi mình đăng ký thường trú.

- Vi phạm hành chính trong lĩnh vực phân bón sẽ bị phạt đến 200 triệu đồng

Chính phủ ban hành Nghị định 55/2018/NĐ-CP ngày 16/4/2018 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phân bón. Theo đó, mức phạt tiền tối đa cho một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực phân bón đối với cá nhân là 100 triệu đồng, đối với tổ chức là 200 triệu đồng.

- Quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt

Nghị định 56/2018/NĐ-CP ngày 16/04/2018 quy định về quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt.

Nghị định này quy định về quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt, bao gồm: Đặt tên tuyến, tên ga đường sắt; tháo dỡ tuyến, đoạn tuyến, ga đường sắt; phạm vi bảo vệ công trình, hành lang an toàn giao thông đường sắt; quản lý, sử dụng, khai thác đất dành cho đường sắt; trách nhiệm quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt.

- Nhiều chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn

Theo Nghị định số 57/2018/NĐ-CP ngày 17/04/2018 về cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn sẽ được hưởng nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích của Nhà nước.

- Hỗ trợ tới 90% phí bảo hiểm nông nghiệp cho hộ nghèo

Theo Nghị định số 58/2018/NĐ-CP ngày 18/4/2018 về bảo hiểm nông nghiệp, cá nhân sản xuất nông nghiệp thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo được Nhà nước hỗ trợ tối đa 90% phí bảo hiểm nông nghiệp.

- Quy trình giải quyết thủ tục hành chính một cửa, một cửa liên thông

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 61/2018/NĐ-CP quy định về việc thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính cho tổ chức, cá nhân.

Tổ chức, cá nhân có thể nộp hồ sơ, nhận kết quả giải quyết thủ tục hành chính thông qua các cách thức theo quy định tại văn bản quy phạm pháp luật quy định về thủ tục hành chính gồm: 1- Trực tiếp tại Bộ phận Một cửa; 2- Thông qua dịch vụ bưu chính công ích theo quy định của Thủ tướng Chính phủ, qua thuê dịch vụ của doanh nghiệp, cá nhân hoặc qua ủy quyền theo quy định của pháp luật; 3- Trực tuyến tại Cổng Dịch vụ công cấp bộ, cấp tỉnh.

- Hướng dẫn cấp bù chênh lệch lãi suất cho vay nhà ở xã hội

Ngày 2/4/2018, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 18/2018/QĐ-TTg hướng dẫn cấp bù chênh lệch lãi suất thực hiện chính sách cho vay nhà ở xã hội theo Nghị định số 100/2015/NĐ-CP ngày 20/10/2015 của Chính phủ về phát triển và quản lý nhà ở xã hội.

- Lãi suất cho vay mua nhà ở xã hội 4,8%/năm

Theo Quyết định 370/QĐ-TTg ngày 3/4/2018 về lãi suất cho vay ưu đãi nhà ở xã hội tại Ngân hàng Chính sách xã hội theo quy định tại Nghị định số 100/2015/NĐ-CP của Chính phủ, lãi suất cho vay ưu đãi tại Ngân hàng Chính sách xã hội đối với các đối tượng mua, thuê mua nhà ở xã hội; xây dựng mới hoặc cải tạo sửa chữa nhà để ở theo Nghị định 100/2015/NĐ-CP ngày 20/10/2015 của Chính phủ về phát triển và quản lý nhà ở xã hội trong năm 2018 là 4,8%/năm (0,4%/tháng). Lãi suất nợ quá hạn được tính bằng 130% lãi suất khi cho vay.

- Đến năm 2020 có 15.000 HTX nông nghiệp hoạt động hiệu quả

Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định 461/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển 15.000 hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nông nghiệp hoạt động có hiệu quả đến năm 2020 (Đề án).

Theo đó, sẽ tiến hành củng cố nâng cao hiệu quả các hợp tác xã nông nghiệp và xử lý dứt điểm việc giải thể, chuyển đổi sang loại hình khác đối với các hợp tác xã đã ngừng hoạt động. Đồng thời, lựa chọn các ngành hàng chủ lực của quốc gia và địa phương để thúc đẩy việc thành lập hợp tác xã chuyên ngành nhằm tổ chức lại sản xuất trong từng ngành hàng: Lĩnh vực trồng trọt tập trung vào sản xuất lúa gạo chất lượng cao ở Đồng bằng sông Cửu Long và các khu vực có điều kiện khác; cây công nghiệp ở 25 tỉnh trồng mía đường, 10 tỉnh trồng cà phê, 28 tỉnh trồng chè và một số tỉnh trồng điều, hồ tiêu; 40 tỉnh có diện tích trồng cây ăn quả lớn; cây rau ở những vùng chuyên canh. Phát triển hợp tác xã chăn nuôi đại gia súc (thịt, sữa) ở các tỉnh có đầu đàn gia súc lớn, hợp tác xã chăn nuôi lợn, gia cầm (thịt, trứng) ở các tỉnh có đầu đàn lớn, hợp tác xã nuôi trồng thủy sản ở các vùng sản xuất tập trung; đánh bắt thủy sản ở 28 tỉnh có hoạt động khai thác; lâm nghiệp ở các tỉnh có rừng; diêm nghiệp ở 21 tỉnh có hoạt động sản xuất muối.

Cùng với đó là phát triển hợp tác xã với sản phẩm đặc trưng làng, xã theo lợi thế của các vùng miền.

- Tiêu chí xác định doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao

Quyết định 19/2018/QĐ-TTg ngày 19/4/2018 quy định tiêu chí, thẩm quyền, trình tự, thủ tục công nhận doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

- Xử lý nghiêm trường hợp vi phạm đạo đức nhà giáo

Tại Công văn 522/TTg-TH ngày 20/04/2018, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương rà soát đề án tuyển sinh của các cơ sở đào tạo để kịp thời phát hiện tổ hợp tuyển sinh không phù hợp với ngành đào tạo; thanh tra, kiểm tra và giám sát chặt chẽ quá trình tuyển sinh và đào tạo của các trường; xử lý nghiêm theo quy định và cho dừng tuyển sinh đối với cơ sở đào tạo cố tình đưa ra nhiều tổ hợp xét tuyển không khoa học, không phù hợp, chỉ nhằm mục đích tăng số lượng học sinh, ảnh hưởng đến chất lượng, yêu cầu đào tạo. Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát công tác tuyển dụng, sử dụng và quản lý đội ngũ giáo viên của các địa phương; kiến nghị với các cấp có thẩm quyền và cơ quan chức năng xử lý nghiêm các địa phương tuyển dụng, sử dụng giáo viên không đúng quy định hiện hành của pháp luật; phối hợp với Bộ Nội vụ và các địa phương tính toán, có lộ trình cụ thể và giải pháp phù hợp trong việc cắt giảm biên chế giáo viên, tránh khủng hoảng thừa hoặc thiếu, tránh tiêu cực trong tuyển dụng, sử dụng giáo viên. Kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm đạo đức, phẩm chất nhà giáo, ảnh hưởng đến hình ảnh đội ngũ nhà giáo đối với xã hội; khẩn trương hoàn thiện các quy định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục các cấp học với các tiêu chuẩn/tiêu chí cụ thể, trong đó có tiêu chí về đạo đức nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục…

- Thanh tra việc quản lý, sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Quốc

Tại Công văn 3257/VPCP-V.I ngày 9/4/2018, Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình chỉ đạo thanh tra việc quản lý, sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Phú Quốc.

Phó Thủ tướng lưu ý, cần tập trung làm rõ trách nhiệm quản lý đất đai; việc san lấp, phân lô, xây dựng hạ tầng và nhà ở trên đất nông nghiệp; việc giải quyết tách thửa và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các thửa đất nông nghiệp được tách.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu UBND tỉnh Kiên Giang kiểm tra và xử lý các công trình vi phạm trên đất nông nghiệp tại huyện Phú Quốc theo đúng quy định của pháp luật, báo cáo kết quả lên Thủ tướng Chính phủ trước ngày 1/7/2018.

II- Một số chính sách mới của Chính phủ có hiệu lực từ tháng 5/2018

- Quy định chế bản, in, gia công sau in cho tổ chức, cá nhân nước ngoài

Có hiệu lực từ 01/05/2018, Nghị định 25/2018/NĐ-CP ngày 28/2/2018 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 60/2014/NĐ-CP ngày 19/6/2014 của Chính phủ quy định về hoạt động in.

Trong đó, sửa đổi, bổ sung quy định chế bản, in, gia công sau in cho tổ chức, cá nhân nước ngoài.

- Quy định thành lập và hoạt động của Hội đồng định giá tài sản

Nghị định 30/2018/NĐ-CP ngày 07/03/2018 quy định chi tiết việc thành lập và hoạt động của Hội đồng định giá tài sản; trình tự, thủ tục định giá tài sản trong tố tụng hình sự có hiệu lực từ 01/05/2018.

- Đầu tư cho doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo

Có hiệu lực từ 01/05/2018, Nghị định 38/2018/NĐ-CP ngày 08/03/2018 quy định chi tiết về đầu tư cho doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo.

Nghị định này hướng dẫn về đầu tư cho doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo; việc thành lập, tổ chức quản lý và hoạt động của quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo và cơ chế sử dụng ngân sách địa phương đầu tư cho doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo.

- Quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp

Nghị định 40/2018/NĐ-CP ngày 12/03/2018 về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp có hiệu lực từ 02/05/2018.

- Vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán phạt đến 100 triệu đồng

Theo Nghị định 41/2018/NĐ-CP ngày 12/03/2018 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập có hiệu lực từ 01/05/2018, mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập là 50 triệu đồng đối với cá nhân và 100 triệu đồng đối với tổ chức.

- Gian lận trong kinh doanh bảo hiểm sẽ bị phạt đến 100 triệu đồng

Có hiệu lực từ 10/05/2018, Nghị định 48/2018/NĐ-CP ngày 21/03/2018 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 98/2013/NĐ-CP ngày 28/8/2013 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, kinh doanh xổ số.

Trong đó, phạt tiền từ 90 - 100 triệu đồng đối với một trong các hành vi vi phạm về gian lận trong kinh doanh bảo hiểm mà số tiền chiếm đoạt dưới 20 triệu đồng hoặc gây thiệt hại dưới 50 triệu đồng hoặc chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, cụ thể như sau: a- Thông đồng với người thụ hưởng quyền lợi bảo hiểm để giải quyết bồi thường bảo hiểm, trả tiền bảo hiểm trái pháp luật; b- Giả mạo tài liệu, cố ý làm sai lệch thông tin để từ chối bồi thường, trả tiền bảo hiểm khi sự kiện bảo hiểm đã xảy ra; c- Giả mạo tài liệu, cố ý làm sai lệch thông tin trong hồ sơ yêu cầu bồi thường, trả tiền bảo hiểm; d- Tự gây thiệt hại về tài sản, sức khỏe của mình để hưởng quyền lợi bảo hiểm trừ trường hợp luật quy định khác.

- Quy định về kiểm định chất lượng giáo dục nghề nghiệp

Nghị định 49/2018/NĐ-CP ngày 30/03/2018 quy định về kiểm định chất lượng giáo dục nghề nghiệp có hiệu lực từ ngày 15/05/2018.

- Chức năng và cơ cấu tổ chức của Thanh tra Chính phủ

Nghị định 50/2018/NĐ-CP ngày 09/04/2018 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra Chính phủ có hiệu lực từ 29/05/2018.

Theo đó, thanh tra Chính phủ là cơ quan ngang bộ của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng trong phạm vi cả nước; thực hiện hoạt động thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật./.

Thái Bình