Năm 2019, 3 mô hình sản xuất hành tím an toàn theo hướng hữu cơ với quy mô 45,6 ha được triển khai tại xã Lạc Hòa, Vĩnh Hải và Vĩnh Hiệp (TX. Vĩnh Châu) từ nguồn kinh phí của Dự án "Chuỗi giá trị hành tím Vĩnh châu" từ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020.

Qua kết quả điều tra, đa số nông dân trồng hành tím không sử dụng phân hữu cơ trồng hành tím, phân bón và thuốc BVTV sử dụng theo tập quán, ít tuân thủ theo nguyên tắc 4 đúng nên tạo điều kiện cho sâu kháng thuốc BVTV và hầu hết cho rằng đối tượng sâu xanh da láng rất khó quản lý.

Ông Nguyễn Thành Phước, Chi cục trưởng Chi cục TT & BVTV tỉnh Sóc Trăng, cho biết, việc nông dân sử dụng nhiều phân hóa học trong canh tác hành tím, đặc biệt là phân đạm dẫn đến sâu bệnh phát triển mạnh, dẫn đến sử dụng nhiều thuốc BVTV để phòng trừ, trong thời gian tồn trữ hành dễ bị hư và thối nên làm giảm chất lượng củ hành tím.

Ông Nguyễn Thành Phước (thứ 2 từ phải sang), kiểm tra mô hình trồng hành tím an toàn theo hướng hữu cơ tại TX. Vĩnh Châu.

Đối với mô hình thực hiện thì Ruộng trình diễn sử sụng phân hữu cơ (phân gà) bón lót liều lượng 100 kg/1.000 m2, việc quản lý sâu bệnh thực hiện theo nguyên tắc 4 đúng và đảm bảo thời gian cách ly, trong đó ưu tiên sử dụng các sản phẩm sinh học để phòng trừ các đối tượng sâu hại.

Theo ông Phước: “Qua kết quả mô hình nhận thấy việc sử dụng phân hữu cơ trong canh tác hành tím và giảm lượng phân hóa học giúp cây hành phát triển và sinh trưởng tốt hơn, ống hành và cổ hành to hơn, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt hơn. Do đó ruộng sử dụng thuốc BVTV giảm 3-4 lần và năng suất cao hơn so với ruộng đối chứng là 1,1 tấn/1.000 m2.

Đối với mô hình ứng dụng kết quả ruộng trình diễn số lần phun thuốc hóa học giảm 3-4 lần so với ruộng theo tập quán nông dân và năng suất tăng từ 0,8-1 tấn/1.000 m2. Trong đó, ruộng sử dụng phân hữu cơ thì củ to, tròn đều và màu sắc có màu tím đẹp hơn so với ruộng đối chứng nông dân”, ông Phước nói.

Bên cạnh đó, để thực hiện mô hình sản xuất hành tím an toàn thì mẫu đất, nước cũng được kiểm tra đánh giá các chỉ tiêu theo đúng tiêu chuẩn về hàm lượng kim loại, vi khuẩn có trong đất nước.

Mẫu sản phẩm cuối cùng trước khi thu hoạch cũng được phân tích về lượng tồn dư thuốc BVTV trong sản phẩm. Kết quả các mẫu sản phẩm thực hiện trong mô hình đều đạt yêu cầu, đảm bảo tiêu chuẩn về chất lượng an toàn thực phẩm, góp phần hình thành vùng sản xuất hành tím an toàn và hiệu quả.

Ông Phước cho biết, ngoài lợi ích về kỹ thuật như năng suất tăng lên, chất lượng củ hành tím cao hơn (màu sắc đẹp hơn, củ hành to, đều hơn). Mô hình đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội tạo điều kiện cho nông dân trồng hành tím có điều kiện tăng cường tiếp cận khoa học kỹ thuật; tác động làm thay đổi nhận thức của nông dân trong việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất; giúp nông dân tiếp cận và ứng dụng các chế phẩm sinh học.

“Việc sử dụng chế phẩm sinh học đem lại những lợi ích thiết thực không những cho người sản xuất, người tiêu dùng mà còn góp phần giảm nguy cơ tác động tiêu cực của việc sử dụng hóa học trong sản xuất của người dân đối với môi trường sống của cả cộng đồng”, ông Phước nhấn mạnh.

Mô hình sản xuất hành tím an toàn theo hướng hữu cơ được các ngành, các cấp và nông dân đánh giá rất cao do hiệu quả mang lại như năng suất cao và chất lượng củ hành tăng lên, giá bán cao hơn so với hành tím trồng theo tập quán của nông dân. Đây là mô hình phát triển trong tương lai nhằm góp phần nâng cao giá trị củ hành tím và thu nhập của người dân tại địa phương.

Trước đó, năm 2018, TX. Vĩnh Châu cũng trồng 100 ha diện tích hành tím an toàn, theo hướng sinh học, tại các xã Vĩnh Hải, Vĩnh Phước, Lạc Hòa và Phường 2, thuộc nguồn vốn của Đề án Phát triển sản xuất theo quy trình GAP các mặt hàng nông, thủy sản xuất khẩu giai đoạn 2015-2020 và Dự án "Chuỗi giá trị hành tím Vĩnh Châu" của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020.

Năng suất bình quân 19,2 tấn/ha, sản lượng 2.110 tấn. Năng suất bình quân của mô hình cao hơn so với bên ngoài làm theo tập quán nông dân từ 2-3 tấn/ha. Giá bán dao động từ 7.500 - 15.000 đồng/kg tùy theo chất lượng hành. Tình hình tiêu thụ chậm, thị trường không đa dạng chủ yếu phụ thuộc vào thương lái.

Trọng Linh
Theo Báo Nông nghiệp VN