Để từng bước hình thành nên những vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, tỉnh Quảng Ninh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp gắn với mục tiêu xây dựng, hoàn thiện nông thôn mới trên địa bàn tỉnh đến năm 2020. Điển hình trong số đó phải kể đến Nghị quyết số 45/2016/NQ-HĐND ngày 7/12/2016 của HĐND tỉnh về ban hành chính sách khuyến khích phát triển sản xuất hàng hóa nông nghiệp tập trung trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2017-2020 và gần đây nhất là Nghị quyết số 194/2019/NQ-HĐND ngày 30/7/2019 của HĐND tỉnh về chính sách khuyến khích đầu tư, liên kết trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp tỉnh Quảng Ninh.

Trong công cuộc xây dựng nông thôn mới ở nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh, việc nuôi trồng, chăn nuôi nhỏ lẻ đã dần được thay thế bởi các vùng sản xuất tập trung. Thông qua việc quy hoạch 17 vùng sản xuất hàng hóa nông nghiệp tập trung, tỉnh đã phát triển đa dạng các loại lâm nghiệp, vùng cây ăn quả, nuôi tôm, chăn nuôi, nhuyễn thể... Các địa phương còn thu hút nhiều doanh nghiệp đầu tư dự án với quy mô lớn, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Điển hình là Dự án chăn nuôi bò của Công ty TNHH Phú Lâm tại xã Quảng Nghĩa (TP Móng Cái) có tổng mức đầu tư hơn 2.200 tỷ đồng, quy mô 40.000 con, trong đó 35.000 con bò thịt và 5.000 con bò giống. Hiện Công ty đã hoàn thiện san lấp mặt bằng một phần khu trung tâm dự án; đang nuôi 500 con bò và nhập trên 4.000 con từ Úc về.

PGĐ Sở NN &PTNT Nguyễn Văn Cường thăm sản phẩm địa phương.

Tại TX Đông Triều, địa phương được tỉnh đánh giá tiên phong trong xây dựng, hình thành nên những vùng sản xuất nông nghiệp tập trung có quy mô lớn. Thực hiện có hiệu quả 08 vùng sản xuất nông nghiệp tập trung với diện tích 7.948 ha (Vùng lúa chất lượng cao 4.500 ha (nếp cái hoa vàng 1.000 ha, trong đó 150 ha đạt tiêu chuẩn VietGAP); na dai 1.000 ha (310ha đạt tiêu chuẩn VietGap); vùng NTTS tập trung 1.500 ha; vùng cây cam canh, bưởi diễn 100 ha (chứng nhận VietGap 15ha); vùng vải, nhãn 900 ha (chứng nhận VietGap 110ha vải); vùng rau an toàn trên 100 ha; đặc biệt vùng liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm Khoai tây Atlantich trên 200ha với Công ty Orion Hàn Quốc. Diện tích gieo trồng bình quân 11.417,7ha/năm, giảm 152 ha (do giảm diện tích đất canh tác sang mục đích khác); năng suất lúa ổn định từ 58-62 tạ/ha/vụ; 100% vùng sản xuất lúa chất lượng cao gieo cấy tập trung 1 loại giống lúa. Diện tích cây vụ đông đạt 1.200 ha. Hệ số sử dụng đất đạt 2,1 lần; thực hiện dồn điền, đổi thửa 30 vùng/15 xã, phường với tổng diện tích 703,5ha, 5.962 hộ, sau khi dồn đổi còn 7.840 thửa/16.751 thửa, giảm 8.911 thửa; điều chỉnh quy hoạch ba loại rừng với tổng diện tích 19.765,8 ha.). Thông qua các vùng sản xuất tập trung, TX Đông Triều đã xây dựng, hình thành và khẳng định được chất lượng các sản phẩm nông nghiệp, trong đó có nhiều sản phẩm nông nghiệp của người nông dân được công nhận nhãn hiệu tập thể và chứng nhận VietGAP như: Na dai, nếp cái hoa vàng, cam canh, vải thiều, hoa và cây cảnh. Thu nhập bình quân của các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung trên địa bàn TX Đông Triều những năm gần Thu nhập bình quân một ha canh tác đạt 155 triệu đồng

Huyện Ba Chẽ cũng đang trở thành một trong những trung tâm nuôi lợn với Dự án mở rộng phát triển chăn nuôi của Công ty CP khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường, quy mô: Trại giống hạt nhân đầu tư 750 con lợn nái; khu nuôi lợn công nghệ cao 5.000 lợn nái, 30.000 lợn thương phẩm; khu chăn nuôi gia cầm 30.000 con; khu chăn nuôi bò 5.000 con và nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi gia súc, gia cầm công suất 200-250 tấn/ngày. Dự án đã được UBND tỉnh chấp nhận địa điểm lập quy hoạch chi tiết xây dựng.

Nhiều tập đoàn, doanh nghiệp phân phối lớn cũng đã quan tâm và đầu tư vào nông nghiệp trên địa bàn Quảng Ninh theo hình thức tập trung, như: Công ty TNHH Đầu tư phát triển nông nghiệp VinEco - Tập đoàn Vingrop; Tập đoàn BIM; Tập đoàn Thủy sản Việt Úc; Công ty TNHH Phú Lâm...

Không chỉ có ở các địa phương nói trên, đến nay nhiều huyện/thị khác của tỉnh cũng đang tận dụng, phát huy hiệu quả vùng sản xuất nông nghiệp tập trung để phát triển những sản phẩm nông nghiệp, bù đắp cho những lĩnh vực bị ảnh hưởng do dịch Covid-19. Xuất phát từ những vùng sản xuất nông nghiệp tập trung trên địa bàn toàn tỉnh, đến nay đã góp phần phát triển ổn định cho trên 400 sản phẩm OCOP, cung cấp kịp thời cho nhu cầu tiêu thụ ngày càng cao của nhân dân, đặc biệt là trong mỗi dịp tổ chức Hội chợ OCOP hằng năm.

Việc hình thành các vùng sản xuất tập trung, đưa công nghệ, kỹ thuật mới và sản xuất theo chuỗi liên kết “4 nhà”: Nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp và nhà nông, tạo nông sản có chất lượng, mang lại hiệu quả kinh tế cao... là những kết quả đạt được của ngành Nông nghiệp Quảng Ninh trên con đường xây dựng nông thôn mới.

Nhiều mô hình liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đã hình thành, giúp tăng năng suất, chất lượng cây trồng vật nuôi, tăng giá trị sản phẩm và từng bước nâng cao thu nhập cho nông dân. Đây cũng là tiền đề quan trọng giúp các DN tạo ra vùng nguyên liệu lớn, mở rộng sản xuất, đưa nông sản đến với thị trường thế giới. Tỉnh đã cụ thể hóa các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước qua việc khuyến khích liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, phát triển HTX,…đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đời sống, đồng thời cụ thể hóa Nghị định số 98/2018/NĐ-CP của Chính phủ về khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp mà các bên đối tác đều được hưởng lợi, trực tiếp là nông dân. Thông qua đó, tạo kết nối chuỗi giá trị sản xuất và tiêu thụ nông sản bền vững, ứng dụng rộng rãi khoa học kỹ thuật nông nghiệp thời kỳ cách mạng công nghiệp 4.0 để giành những vụ mùa bội thu, tạo sản phẩm hàng hóa chất lượng cung ứng thị trường.

Khi tham gia liên kết trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, Nhà nước hỗ trợ xây dựng hệ thống hạ tầng, tập huấn kỹ thuật, vốn cho nông dân, DN, tăng năng suất, chất lượng và sản phẩm nông sản của nông dân, đời sống được cải thiện, nâng cao thu nhập cho nông dân, tỉnh xây dựng các đề án nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm nông nghiệp trong bối cảnh hội nhập quốc tế, phát triển nông nghiệp…; đồng thời, thực hiện chủ trương phát triển ngành công nghiệp chế biến nông sản, giải quyết việc tiêu thụ các sản phẩm nông sản theo hướng chế biến sâu, bền vững.

Với những lợi thế sẵn có, thời gian tới, tỉnh Quảng Ninh tiếp tục chỉ đạo đẩy mạnh thực hiện liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp như hỗ trợ tư vấn liên kết; đào tạo, tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật; đào tạo nghề; hỗ trợ về giống, vật tư, bao bì, nhãn mác sản phẩm; chuyển giao, ứng dụng khoa học kỹ thuật mới theo mô hình ứng dụng công nghệ cao; tạo vùng nguyên liệu, lấy nông nghiệp phục vụ công nghiệp chế biến theo hướng xuất khẩu, đưa việc áp dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất và chế biến là hướng đi phù hợp, nâng cao khả năng cạnh tranh bằng sản phẩm chất lượng cao, đẩy mạnh phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa chuyên canh tập trung. Tập trung ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, bảo đảm phát triển bền vững, vệ sinh an toàn thực phẩm, nhất là đối với lĩnh vực có thế mạnh như trồng trọt, chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản… Tiếp tục mở rộng các chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản; phối hợp tổ chức các hội chợ, triển lãm, chương trình xúc tiến đầu tư quảng bá sản phẩm nông nghiệp; hỗ trợ nông dân, HTX, doanh nghiệp tham gia các chương trình xúc tiến, quảng bá sản phẩm, tăng cường kiểm tra, giám sát, chứng nhận chất lượng nông sản…

Với cách làm sáng tạo, hiệu quả, được sự đồng lòng chung sức của nhân dân, công cuộc phát triển sản xuất nông nghiệp được đẩy mạnh sẽ góp phần đưa chương trình Nông thôn mới Quảng Ninh về đích sớm hơn so với kê hoạch.

Bài và ảnh: Nguyễn Văn Công
Phó Giám đóc Sở Nông nghiệp và PTNT