Đến dự buổi sinh hoạt chuyên đề, gồm có: ông Nguyễn Minh Tuyên, Bí Thư Đảng ủy phường Yên Hòa; bà Nguyễn Thị Hoàng Hà, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường; Ông Đinh Trọng, Phó Chủ tịch UBND phường; Bà Hoàng Thị Phượng, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường; ông Nguyễn Thanh Liêm, Chủ tịch Hội khuyến học Phường; Nhà giáo Đặng Thu Hương, Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng Trường THCS Yên Hòa cùng các thầy cô giáo và trên 90 em học sinh đại diện cho các lớp trong nhà trường.

Ông Nguyễn Thanh Liêm, Chủ tịch Hội khuyến học phường Yên Hòa

Ông Nguyễn Thanh Liêm, Chủ tịch Hội khuyến học phường Yên Hòa lên trao đổi, chia sẻ và nói chuyện với các em học sinh trường THCS Yên Hòa về “Làng khoa bảng - Đất tứ danh hương”. Đây là vùng đất Yên Hòa xưa, phường Yên Hòa ngày nay, với 2 thôn cổ là Hạ Yên Quyết và Thượng Yên Quyết. Yên Hòa là vùng đất với những trang sử gắn liền với truyền thống hiếu học bao bao đời nay, nằm trong cái nôi của nền văn hóa Thăng Long. Yên Hòa (hay còn gọi là làng Cót) là một trong 20 làng khoa bảng Việt Nam và là một trong 5 làng khoa bảng của vùng đất Thăng Long. Đến nay những người con của Yên Hòa vẫn luôn gìn giữ hương thơm đó để học tập và rèn luyện.

Ông Nguyễn Minh Tuyên, Bí Thư Đảng ủy phường Yên Hòa tặng hoa chúc mừng ông Nguyễn Thanh Liêm, Chủ tịch Hội khuyến học phường Yên Hòa

Yên Hòa là làng khoa bảng, vùng đất tứ danh hương nổi tiếng với truyền thống hiếu học, có nhiều dòng họ lớn, danh gia vọng tộc của vùng đất Thăng Long - Hà Nội nghìn năm văn hiến. Thấu hiểu lời dạy của cha ông “Hiền tài là nguyên khí quốc gia” cùng với việc kiến tạo xây dựng làng xóm quê hương, an cư lạc nghiệp, người Yên Hòa sớm biết chăm lo học hành mở mang dân trí. Các cụ tổ tiên của các làng xã, dòng họ đều chăm lo khuyến khích con cháu học hành đua tài đua sức trên con đường khoa cử, coi đây là công việc trọng đại của làng xã.

Lãnh đạo phường Yên Hòa chụp ảnh lưu niệm với lãnh đạo trường THCS Yên Hòa

Việc học hành đã được mọi người quan tâm và xã hội hóa, được quy định nghiêm ngặt trong các dòng họ. Bởi vậy ngay từ buổi đầu dựng nước, các triều đại Lý, Trần đã quan tâm đến việc học và tuyển chọn người tài qua các kỳ thi cử để gánh vác việc nước. Làng Hạ Yên Quyết thời đó có cụ Hoàng Quán Chi đỗ Thái học sinh khoa Quý Dậu niên hiệu Quang Thái 6 (năm 1393) đời Thuận Tông, đỗ Đệ nhất giáp, cụ mở đầu cho nền khoa cử vùng đất Yên Quyết xưa, đến triều đại nhà Hồ, chỉ tồn tại 7 năm cũng tổ chức hai kỳ thi tuyển, ngay khoa thi đầu tiên, khoa thi Thái học sinh năm Canh Thìn, niên hiệu Thái Nguyên ( năm 1400) đời Hồ Quý Ly, làng Hạ Yên Quyết có cụ Nguyễn Quang Minh đỗ thái học sinh cùng khoa với các danh nho nổi tiếng như cụ Nguyễn Trãi, Lý Tử Tuấn, Vũ Mộng Nguyên.

Quê hương Yên Hòa với hai làng cổ xưa là Thượng Yên Quyết và Hạ Yên Quyết cũng phát triển một cách huy hoàng vào thời Lê - Mạc. Làng Hạ Yên Quyết mở đầu là cụ Nguyễn Như Uyên đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân ( Hoàng Giáp ) khoa thi năm Kỷ Sửu (Quang Thuận 10) đời Lê Thánh Tông năm 1469. Kể từ đó kế tiếp nhau trong các dòng họ và thi đua giữa hai làng Thượng và Hạ Yên Quyết, các sĩ tử yên Quyết thi nhau lều chõng để đua tài, đua sức trong các khoa thi của các triều Lê Sơ, triều Mạc và triều Lê Trung Hưng.

Một dòng họ khoa bảng có năm đời kế tiếp nhau đỗ đại khoa, bảng vàng bia đá như dòng họ cụ Nguyễn Như Uyên, trong số 10 cụ đỗ đại khoa của làng…Tên tuổi các Tiến sĩ làng Hạ Yên Quyết, Thượng Yên Quyết qua các triều đại xưa đã làm rạng rỡ quê hương. Hai làng đã trở thành một trong 20 làng khoa bảng của nước Việt Nam thời phong kiến và 5 làng khoa bảng tiêu biểu của đất kinh kỳ Thăng Long nghìn năm văn hiến.

Kế tục truyền thống cha ông, ngày nay trong khung cảnh đổi mới và hội nhập phát triển, Yên Hòa nay đã phát huy truyền thống văn hóa lâu đời của quê hường. Các dòng họ đã nêu cao tinh thần hiếu học. Đã có 58 người con xứng danh của cha ông đỗ đạt, có học hàm, học vị GS, PGS, TS cùng 380 Viện sĩ GS, PGS, TS, hơn 2000 Thạc sĩ trên địa bàn dân cư. Điển hình như nữ GS, TS toán học Hoàng Xuân Sính, Tiến sĩ toán lý Hoàng Sước, Tiến sĩ vật lý vũ trụ Hoàng Xuân Sáng.

Từ lâu danh hiệu “Làng khoa bảng” “đất danh hương” đã trở thành niềm tự hào của mỗi người dân Yên Hòa. Truyền thống hiếu học, khoa bảng là điểm tựa cho công tác khuyến học - khuyến tài Yên Hòa hôm nay.

Khung cảnh buổi sinh hoạt chuyên đề “Làng khoa bảng - Đất tứ danh hương”

Kế tục truyền thống cha ông, ngày nay trong khung cảnh đổi mới và hội nhập phát triển, Yên Hòa đã và đang phát huy truyền thống văn hóa lâu đời của quê hương. Các dòng họ đã nêu cao trách nhiệm luôn tổ chức chặt chẽ, từ các cụ trong hội đồng gia tộc, đến các chi, các cành, đến từng gia đình mọi người đều chung một ý nguyện mong sao con cháu phát huy được truyền thống gia đình, gia tộc, dòng họ, quê hương. Hàng năm các dòng họ thưởng cho hơn 4000 học sinh giỏi, những phần thưởng xứng đáng để động viên con cháu.

Bài, ảnh: Văn Bình