Đầu năm nay, khi đến thôn Phú Ninh, xã Thanh Vân (Tam Dương), khách phương xa không còn phải loay hoay giữa những con đường ngang, ngõ tắt. Việc tìm kiếm địa chỉ trở nên dễ dàng nhờ hệ thống đánh số nhà và gắn mã địa chỉ số cho từng hộ gia đình. Tuy nhiên, đây chỉ là một trong những bước đổi thay lớn kể từ khi Phú Ninh bắt tay xây dựng và đạt chuẩn thôn thông minh vào năm 2024.

Người dân thôn Phú Ninh, xã Thanh Vân (Tam Dương) sử dụng phương thức quét mã QR để thanh toán khi mua hàng. Ảnh: Nguyễn Lượng

Ông Nguyễn Xuân Kỷ, Trưởng thôn Phú Ninh, không giấu được niềm tự hào khi giới thiệu về hệ thống camera an ninh được kết nối với điện thoại thông minh, giám sát các khu vực đông người như đình, chùa, nhà văn hóa thôn. Theo ông Kỷ, từ khi ứng dụng công nghệ số vào quản lý, không chỉ an ninh trong thôn được đảm bảo mà công tác điều hành cũng thuận lợi hơn rất nhiều.

Nếu trước đây, để tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước hay thông báo các công việc chung như họp hành, vệ sinh môi trường, vận động đóng góp, cán bộ thôn phải “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, thì nay, chỉ cần một tin nhắn trên nhóm Zalo chung của thôn, mọi người dân đều nắm được thông tin một cách nhanh chóng.

Ông Kỷ nhớ lại: “Tháng 9/2024, khi Mặt trận Tổ quốc xã phát động quyên góp ủng hộ đồng bào bị thiệt hại do bão số 3 (Yagi), chúng tôi đã ngay lập tức thông báo và chia sẻ số tài khoản tiếp nhận trên Zalo chung của thôn. Chỉ trong chưa đầy một tuần, hơn 54 triệu đồng đã được quyên góp. Đây không chỉ là lần vận động đạt hiệu quả cao, mà còn là lần nhẹ nhàng nhất khi không cần đến từng nhà để thu tiền như trước.”

Nhờ có nhóm Zalo chung, lãnh đạo thôn Phú Ninh, xã Thanh Vân (Tam Dương) có thể thông tin tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến người dân mọi lúc, mọi nơi. Ảnh: Nguyễn Lượng

Không chỉ giúp thông tin nhanh chóng, minh bạch, công nghệ số còn giúp lãnh đạo thôn lắng nghe, tiếp nhận ý kiến đóng góp và thấu hiểu tâm tư, nguyện vọng của người dân. Công nghệ không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý mà còn góp phần gắn kết cộng đồng, nâng cao chất lượng đời sống.

Không chỉ riêng Phú Ninh, thôn Yên Trình (xã Vũ Di, Vĩnh Tường) cũng đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ nhờ mô hình thôn thông minh. Được công nhận đạt chuẩn vào năm 2024, Yên Trình hiện có hai điểm sinh hoạt công cộng – nhà văn hóa thôn và sân thể thao – đều được lắp đặt mạng wifi miễn phí, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân hội họp, học tập, tra cứu thông tin.

Hệ thống camera an ninh được lắp đặt dọc các tuyến đường trục chính và tại nhà văn hóa, giúp đảm bảo an ninh trật tự. Đặc biệt, hơn 80% người trưởng thành trong thôn sử dụng điện thoại thông minh cho các giao dịch thanh toán. Nhờ sự hướng dẫn tận tình của Tổ công nghệ số cộng đồng, việc sử dụng công nghệ trong đời sống hằng ngày đã trở thành thói quen quen thuộc với người dân.

Chia sẻ về những lợi ích của công nghệ số, chị Đào Thị Thúy Hà, một người dân trong thôn, hào hứng nói: “Chưa kể đến những tiện ích khác, chỉ riêng việc thanh toán đã giúp cuộc sống chúng tôi thuận tiện hơn rất nhiều. Không cần mang theo tiền mặt, từ nộp tiền điện, tiền nước đến mua sắm đều có thể thực hiện nhanh chóng bằng cách quét mã QR hay chuyển khoản. Vừa an toàn, vừa tránh được rủi ro đếm sai tiền hay nhận phải tiền giả.”

Cán bộ xã Vũ Di (Vĩnh Tường) hướng dẫn người dân thực hiện các giao dịch trên môi trường mạng. Ảnh: Nguyễn Lượng

Những mô hình “ngôi làng số” như Phú Ninh, Yên Trình đang dần lan tỏa rộng khắp, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn. Sau nhiều năm triển khai, đến nay toàn tỉnh đã có 34 thôn đạt chuẩn thôn thông minh, hoàn thành 309% kế hoạch đặt ra cho giai đoạn 2021 - 2025.

Ứng dụng công nghệ số vào đời sống nông thôn không chỉ mang lại những thay đổi tích cực, mà còn giúp rút ngắn khoảng cách giữa nông thôn và thành thị. Việc xây dựng thôn thông minh là tiêu chí bắt buộc trong quá trình phát triển nông thôn mới kiểu mẫu, đồng thời là nền tảng để mở rộng mô hình nông thôn hiện đại trong tương lai.

Với quyết tâm hoàn thành các mục tiêu của Chương trình Mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2020 - 2025, Vĩnh Phúc đặt mục tiêu đến năm 2025 sẽ có thêm 11 thôn thông minh, 39 thôn kiểu mẫu, 7 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, 4 xã nông thôn mới kiểu mẫu và 1 xã nông thôn mới thông minh.