Trên các trục đường làng, từng dãy chậu quất, bưởi cảnh xanh tốt, trĩu quả nối tiếp nhau tạo nên bức tranh rực rỡ của mùa vụ cuối năm. Ảnh minh họa.

Phát huy lợi thế là vùng trồng cây cảnh truyền thống, nông dân Văn Giang không ngừng tìm tòi, đổi mới mẫu mã, tạo ra nhiều dòng sản phẩm độc đáo, qua đó tiếp tục khẳng định thương hiệu cây cảnh Văn Giang trên thị trường Tết. Tại thôn Phi Liệt, khu vườn rộng hơn 1.000 m² của gia đình ông Đinh Văn Tỉnh nhộn nhịp ngay từ sáng sớm. Thương lái từ nhiều địa phương tìm đến tận vườn tham quan, lựa chọn và đặt mua sản phẩm. Hàng trăm cây quất, bưởi được trồng trong lộc bình, dáng cân đối, quả phân bố đều, màu sắc bắt đầu chuyển sang vàng – dấu hiệu cho thấy cây đang bước vào giai đoạn đẹp nhất để phục vụ Tết.

Ông Tỉnh cho biết, trồng cây trong bình hút lộc đòi hỏi kỹ thuật cao hơn nhiều so với trồng dưới đất. Lượng đất ít khiến cây dễ suy, vì vậy khâu xử lý đất, cắt rễ, tạo tán và chăm sóc sau khi vào bình phải được thực hiện hết sức cẩn trọng. Mỗi dáng cây đều được chỉnh sửa thủ công, bảo đảm hài hòa giữa yếu tố thẩm mỹ và sinh trưởng tự nhiên, đồng thời đúng thời điểm ra hoa, kết quả phục vụ thị trường Tết.

Năm nay, gia đình ông Tỉnh đưa ra thị trường hơn 300 cây quất và bưởi trồng trong bình hút lộc. Hơn một nửa số sản phẩm đã được thương lái đặt mua từ đầu tháng 10 âm lịch, với giá dao động từ 5 – 8 triệu đồng/cây, tăng khoảng 10% so với năm trước. Bên cạnh đó, ông còn đầu tư các dòng bưởi cảnh dáng tháp, dáng thông với phôi cây được tuyển chọn kỹ lưỡng. Những cây bưởi có vanh gốc từ 100 – 120 cm được bán với giá từ 30 – 50 triệu đồng/cây; các cây gốc cổ thụ, vanh gốc trên 250 cm có giá trên 60 triệu đồng/cây. Theo ông Tỉnh, người chơi cây cảnh hiện nay không chỉ quan tâm đến số lượng quả mà đặc biệt chú trọng dáng, thế và giá trị nghệ thuật, vì vậy sản phẩm phải được đầu tư bài bản ngay từ khâu tạo hình.

Nghề trồng cây cảnh ở Văn Giang đang từng bước chuyển từ cung ứng sản phẩm truyền thống sang phát triển các dòng cây cảnh có giá trị nghệ thuật và phong thủy cao. Ảnh minh họa.

Không chỉ ở thôn Phi Liệt, nhiều hộ nông dân tại các thôn Công Luận 1, Công Luận 2 cũng tích cực đổi mới sản phẩm để đón đầu thị trường Tết. Gắn bó với nghề cây cảnh hơn 16 năm, bà Nguyễn Thị Hương, thôn Công Luận 2 cho biết, năm nay gia đình mạnh dạn đưa ra thị trường dòng quất trồng trên gỗ lũa. Cây được đặt trên các khối gỗ tự nhiên, thân và rễ lộ rõ, tạo hình lạ mắt, mang đậm tính nghệ thuật. Bên cạnh các dòng quất chum, quất khay, quất chậu truyền thống, sản phẩm quất gỗ lũa nhanh chóng thu hút sự quan tâm của khách hàng, với giá bán từ 25 triệu đồng/cây trở lên, tùy theo thế dáng.

Ngoài ra, các nhà vườn còn đầu tư những cây bưởi cảnh gốc cổ thụ được thu mua từ các tỉnh miền núi phía Bắc, sau đó chăm sóc, tạo dáng lại theo thị hiếu người chơi. Sự kết hợp giữa dáng cây cổ kính và kỹ thuật tạo hình hiện đại đã mang đến những sản phẩm khác biệt so với các dòng bưởi ghép phổ biến trên thị trường.

Thực tiễn cho thấy, nghề trồng cây cảnh ở Văn Giang đang từng bước chuyển từ cung ứng sản phẩm truyền thống sang phát triển các dòng cây cảnh có giá trị nghệ thuật và phong thủy cao. Quất mini, quất bonsai, quất chum, quất gỗ lũa, bưởi dáng tháp, dáng thông… không chỉ làm phong phú thị trường Tết mà còn mở rộng biên độ giá trị gia tăng cho người nông dân.

Đồng hành với hội viên trong phát triển kinh tế, Hội Nông dân xã Văn Giang giữ vai trò quan trọng trong hỗ trợ vốn, kỹ thuật và kết nối thị trường. Theo ông Lê Văn Tấn, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã, hiện Hội đang quản lý 23 tổ tiết kiệm và vay vốn, nhận ủy thác với Ngân hàng Chính sách xã hội hơn 53 tỷ đồng, hỗ trợ 845 hội viên vay phát triển kinh tế. Bên cạnh đó, Hội còn triển khai nguồn Quỹ Hỗ trợ nông dân Trung ương 1,7 tỷ đồng cho 30 hộ vay đầu tư sản xuất; thường xuyên tổ chức tập huấn kỹ thuật, khuyến khích hội viên cải tiến mẫu mã, xây dựng mô hình tổ hợp tác và hỗ trợ quảng bá sản phẩm.

Nhờ sự chủ động đổi mới và hỗ trợ kịp thời, nhiều hộ trồng cây cảnh ở Văn Giang đạt thu nhập từ 300 – 400 triệu đồng mỗi năm; những hộ đầu tư lớn, chăm sóc công phu có thể đạt doanh thu hàng tỷ đồng. Nghề trồng cây cảnh không chỉ mang lại sinh kế bền vững mà còn góp phần gìn giữ giá trị văn hóa làng nghề, nơi người nông dân vừa là người sản xuất, vừa là nghệ nhân, chung tay xây dựng nông thôn mới ngày càng văn minh, hiện đại.