Nghề chạm khắc bạc ở thôn Séo Pờ Hồ được duy trì đã đem lại nguồn thu nhập khá cho các hộ dân trong thôn.

BIẾN ĐỘNG GIÁ BẠC VÀ MỘT “VÒNG XOÁY” KHÓ KHĂN

Nếu như trước đây, nghề thợ bạc mang lại cuộc sống ấm no cho khoảng 20 hộ dân tại Séo Pờ Hồm thì nay, không khí làm việc tại các xưởng thủ công đã trở nên trầm lắng hơn hẳn. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ việc giá bạc nguyên liệu tăng cao gấp 3 lần so với thời điểm cách đây hơn một năm.

Sự biến động này đã tạo ra một “vòng xoáy” khó khăn cho những người thợ. Với giá bạc tăng vọt, các hộ gia đình không đủ tiềm lực tài chính để nhập hàng dự trữ. Giá nguyên liệu tăng kéo theo giá thành sản phẩm đầu ra tăng cao. Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, người dân địa phương – đối tượng khách hàng chính buộc phải thắt chặt chi tiêu, ưu tiên cho những nhu yếu phẩm thiết thực hơn là trang sức. Tình cảnh này khiến nguồn thu nhập của người thợ sụt giảm. và họ đang nỗ lực vượt qua khó khăn để giữ nghề.

Anh Tẩn Láo Ú xót xa so sánh, cách đây hơn một năm, trung bình mỗi tháng gia đình tôi thu nhập trên 20 triệu đồng. Nhưng hiện nay, sau khi trừ mọi chi phí, con số đó chỉ còn vỏn vẹn 2 đến 3 triệu đồng. Năm 2024, mỗi tháng tôi làm hết 2 kg bạc, vậy mà từ đầu năm 2026 đến nay, mỗi tháng chỉ làm vỏn vẹn 2 lạng bạc vì không có đơn hàng.

NỖI LO MAI MỘT NGHỀ TRUYỀN THỐNG

Thôn Séo Pờ Hồ có gần 60 hộ dân đều là đồng bào Dao đỏ. Việc duy trì nghề không chỉ là câu chuyện thu nhập mà còn là giữ gìn bản sắc văn hóa. Tuy nhiên, thực tế khắc nghiệt đang khiến nhiều người thợ phải tạm rời xa bệ thụt, búa đe.

Dạo quanh thôn, hình ảnh những người thợ ngồi ngay bên cửa nhà tỉ mẩn chạm khắc nay đã thưa thớt dần. Nhiều hộ đã tạm nghỉ nghề để chuyển sang làm nương rẫy hoặc đi làm thuê kiếm sống qua ngày. Chỉ còn một số ít gia đình có điều kiện kinh tế ổn định mới cố gắng duy trì xưởng để giữ lửa nghề của tổ tiên.

Đây không phải là lần đầu tiên nghề bạc Mường Hum đối mặt với “sóng gió”. Lịch sử ghi nhận vào cuối năm 2014, một đợt tăng giá bạc tương tự cũng đã khiến nhiều thợ bạc lao đao, thậm chí phải bỏ nghề. Nhưng sau mỗi cơn bão, những người yêu nghề vẫn tìm cách quay lại. Thế nhưng, ở lần biến động này, sự kéo dài của giá bạc ở mức cao đang đặt ra bài toán tồn tại thực sự nan giải.

TÌM HƯỚNG ĐI CHO BẠC MƯỜNG HUM

Để nghề chạm khắc bạc của người Dao đỏ Mường Hum không bị mai một trước áp lực thị trường, cần có những giải pháp căn cơ và sự hỗ trợ kịp thời:

Đa dạng hóa sản phẩm: Ngoài các loại trang sức truyền thống (vòng cổ, xà tích, cúc áo), người thợ cần sáng tạo thêm các sản phẩm lưu niệm nhỏ gọn, giá thành vừa phải để tiếp cận đối tượng khách du lịch.

Xây dựng thương hiệu và liên kết tiêu thụ: Đưa sản phẩm bạc Mường Hum tham gia vào các chương trình OCOP, giới thiệu tại các hội chợ du lịch, và đặc biệt là ứng dụng thương mại điện tử để tìm kiếm khách hàng ngoài địa phương.

Hỗ trợ vốn vay: Các chính sách hỗ trợ vốn ưu đãi từ phía chính quyền và ngân hàng chính sách sẽ giúp người thợ có nguồn lực để duy trì sản xuất trong giai đoạn nguyên liệu đắt đỏ.