I. MỘT SỐ VĂN BẢN CHỈ ĐẠO, ĐIỀU HÀNH CỦA CHÍNH PHỦ, THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ TRONG THÁNG 11/2018

- Cắt giảm chi phí, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển

Theo Nghị quyết 139/NQ-CP ngày 09/11/2018 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động cắt giảm chi phí cho doanh nghiệp, Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp, cải cách mạnh mẽ hơn, đặc biệt là cắt giảm các chi phí bất hợp lý, tạo mọi thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh.

- Chấn chỉnh kỷ luật chấp hành pháp luật về ngân sách nhà nước

Ngày 8/11/2018, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 31/2018/CT-TTg về việc chấn chỉnh, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong việc chấp hành pháp luật về ngân sách nhà nước.

- Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở tại nơi làm việc

Ngày 7/11/2018,Chính phủ ban hành Nghị định 149/2018/NĐ-CPquy định chi tiết khoản 3 Điều 63 của Bộ luật lao động về thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở tại nơi làm việc.

Nghị định này quy định nguyên tắc, nội dung, hình thức thực hiện dân chủ ở cơ sở tại nơi làm việc của doanh nghiệp, tổ chức, hợp tác xã, hộ gia đình, cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động (người sử dụng lao động).

- Đơn giản hóa điều kiện kinh doanh lĩnh vực thông tin và truyền thông

Ngày 7/11/2018, Chính phủ ban hành Nghị định số 150/2018/NĐ-CP sửa đổi một số Nghị định liên quan đến điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính trong lĩnh vực thông tin và truyền thông.

- Sửa đổi điều kiện kinh doanh 5 lĩnh vực thuộc quản lý của Bộ Tài chính

Nghị định số 151/2018/NĐ-CP ngày 7/11/2019 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số Nghị định quy định về điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.

Nghị định trên sửa đổi, bổ sung điều kiện kinh doanh trong 5 lĩnh vực gồm: 1- Kế toán, kiểm toán; 2- Xổ số, trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài, dịch vụ xếp hạng tín nhiệm, casino, đặt cược, dịch vụ quản lý quỹ hưu trí tự nguyện; 3- Kinh doanh bảo hiểm; 4- Thẩm định giá; 5- Kinh doanh chứng khoán.

- Chế độ đối với huấn luyện viên, vận động viên thể thao

Ngày 7/11/2018, Chính phủ ban hành Nghị định 152/2018/NĐ-CP quy định về tiền lương; tiền hỗ trợ tập huấn, thi đấu; bảo hiểm xã hội; bảo hiểm y tế; bảo hiểm thất nghiệp; bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; bảo hiểm khi tập huấn, thi đấu ở nước ngoài và tiền thưởng theo thành tích thi đấu đối với huấn luyện viên, vận động viên thể thao trong thời gian tập trung tập huấn, thi đấu.

- Điều chỉnh lương hưu đối với lao động nữ nghỉ hưu từ 2018-2021

Ngày 7/11/2018, Chính phủ ban hành Nghị định 153/2018/NĐ-CP quy định chính sách điều chỉnh lương hưu đối với lao động nữ bắt đầu hưởng lương hưu trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2021 có thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 20 năm đến 29 năm 6 tháng, bị tác động bất lợi hơn so với lao động nam do thay đổi cách tính lương hưu theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 so với Luật bảo hiểm xã hội năm 2006.

- Bãi bỏ Nghị định về điều kiện kinh doanh mũ bảo hiểm

Ngày 09/11/2018, Chính phủ ban hành Nghị định 154/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định về điều kiện đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ và một số quy định về kiểm tra chuyên ngành. Trong đó, bãi bỏ Nghị định số 87/2016/NĐ-CP ngày 1/7/2016 của Chính phủ về điều kiện kinh doanh mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy.

- Chế độ họp trong hoạt động quản lý, điều hành của cơ quan hành chính nhà nước

Theo Quyết định 45/2018/QĐ-TTg ngày 09/11/2018 của Thủ tướng Chính phủ quy định chế độ họp trong hoạt động quản lý, điều hành của cơ quan thuộc hệ thống hành chính nhà nước, để nâng cao chất lượng, hiệu quả các cuộc họp và thực hành tiết kiệm chống lãng phí trong tổ chức họp, thủ trưởng cơ quan thuộc hệ thống hành chính nhà nước có trách nhiệm triển khai ứng dụng khoa học và công nghệ, trước hết là công nghệ thông tin trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành. Việc thu thập, trao đổi, phối hợp xử lý thông tin chủ yếu thực hiện trên môi trường mạng. Tăng cường và mở rộng hình thức họp trực tuyến.

- Thủ tướng chỉ đạo xử lý tồn tại, bất cập trong các dự án BOT

Theo Thông báo số 430/TB-VPCP ngày 13/11/2018 của Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu Bộ Giao thông vận tải chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương có liên quan chủ động rà soát các dự án BOT, có phương án xử lý phù hợp, công khai, minh bạch nhằm khắc phục các tồn tại, hạn chế trong thời gian vừa qua, trên nguyên tắc bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân, nhà đầu tư.

- Mức trả dịch vụ môi trường rừng đối với các cơ sở sản xuất

Đối tượng phải trả và mức chi trả dịch vụ môi trường rừng được quy định cụ thể tại Nghị định 156/2018/NĐ-CP ngày 16/11/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Lâm nghiệp.

- Khắc phục nhanh hậu quả mưa lũ trên địa bàn các tỉnh Nam Trung Bộ

Do ảnh hưởng của Bão số 8 suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, trên địa bàn các tỉnh Nam Trung Bộ đã xảy ra mưa lớn gây sạt lở đất, ngập lụt cục bộ, thiệt hại nặng nề về người và tài sản của Nhà nước và nhân dân, đặc biệt là tại tỉnh Khánh Hòa. Tại Công điện 1643/CĐ-TTg ngày 18/11/2018, Thủ tướng Chính phủyêu cầu UBND tỉnh Khánh Hòa và các địa phương khác ở khu vực Nam Trung Bộ tập trung chỉ đạo ứng phó, khắc phục nhanh hậu quả mưa lũ; tổ chức tìm kiếm người còn mất tích, cứu chữa người bị thương, thăm hỏi, động viên, hỗ trợ các gia đình bị thiệt hại, mai táng người bị thiệt mạng; hỗ trợ chỗ ở, lương thực, thực phẩm, không để người dân bị đói.

- Điều kiện thành lập tổ chức hành chính

Theo Nghị định 158/2018/NĐ-CP ngày 22/11/2018 của Chính phủ, tổ chức hành chính được thành lập khi đáp ứng đủ 5 điều kiện: 1- Có cơ sở pháp lý; 2- Đáp ứng các tiêu chí thành lập theo quy định của pháp luật; 3- Có phạm vi, đối tượng quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực hoặc lĩnh vực quản lý nội bộ của tổ chức hành chính; 4- Có chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn không chồng chéo với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chức hành chính khác; 5- Loại hình và quy mô tổ chức hành chính được thành lập phải phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chức và yêu cầu cải cách hành chính nhà nước.

- Tập trung khắc phục sạt lở bờ biển

Tại công văn 435/TB-VPCP ngày 21/11/2018 của Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các địa phương cần tập trung khắc phục khẩn cấp các khu vực sạt lở bờ biển đặc biệt nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến các khu dân cư, cơ sở hạ tầng quan trọng và nạo vét các khu vực cửa sông bị bồi lấp ảnh hưởng nghiêm trọng đến thoát lũ và hoạt động tàu cá của ngư dân nhằm bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của người dân, các di sản văn hóa, cơ sở hạ tầng quan trọng, giảm thiểu thiệt hại do sạt lở bờ biển, bồi lấp cửa sông.

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với các Bộ: Tài nguyên và Môi trường, Xây dựng, Khoa học và Công nghệ và các cơ quan, địa phương liên quan tiếp tục có các Đề án, dự án nghiên cứu, đánh giá, đề xuất giải pháp tổng thể chủ động phòng, chống sạt lở bờ biển, bờ sông, bồi lấp cửa sông, sạt lở đất ở vùng núi, trên cơ sở đó xây dựng các chương trình, kế hoạch đầu tư theo từng giai đoạn phù hợp với khả năng nguồn lực, gắn với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của cả nước và tại địa phương.

- Thí điểm thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm tại 9 địa phương

Ngày 26/11/2018, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 47/2018/QĐ-TTg thí điểm triển khai thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm tại huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và xã, phường, thị trấn thuộc huyện, quận, thị xã, thành phố của 9 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Đồng Nai, Gia Lai.

- Quy định mới về thi tuyển công chức

Ngày 29/11/2018, Chính phủ ban hành Nghị định 161/2018/NĐ-CPsửa đổi, bổ sung một số quy định về tuyển dụng công chức, viên chức, nâng ngạch công chức, thăng hạng viên chức và thực hiện chế độ hợp đồng một số loại công việc trong cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập.

Theo đó, thi tuyển công chức được thực hiện theo 2 vòng thi. Vòng 1 Thi trắc nghiệm gồm 3 phần: Kiến thức chung 60 câu hỏi; ngoại ngữ 30 câu hỏi; tin học 30 câu hỏi. Kết quả thi vòng 1 được xác định theo số câu trả lời đúng cho từng phần thi quy định nêu trên, nếu trả lời đúng từ 50% số câu hỏi trở lên cho từng phần thi thì người dự tuyển được thi tiếp vòng 2.

Vòng 2 thi môn nghiệp vụ chuyên ngành. Nội dung thi kiến thức, năng lực, kỹ năng thực thi công vụ của người dự tuyển công chức theo yêu cầu của vị trí việc làm cần tuyển dụng.

- Đe dọa, lăng mạ nhân viên hàng không sẽ bị phạt đến 5 triệu đồng

Theo Nghị định 162/2018/NĐ-CP ngày 30/11/2018 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng, hành vi đe dọa, lăng mạ nhân viên hàng không, hành khách trên tàu bay sẽ bị phạt tiền từ 3-5 triệu đồng.

II- MỘT SỐ CHÍNH SÁCH MỚI CỦA CHÍNH PHỦ CÓ HIỆU LỰC TỪ THÁNG 12/2018

- Quy định mới về điều kiện kinh doanh đào tạo lái xe ô tô

Có hiệu lực từ 01/12/2018, Nghị định số 138/2018/NĐ-CP ngày 08/10/2018 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 65/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 của Chính phủ quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ đào tạo lái xe ô tô và dịch vụ sát hạch lái xe.

Trong đó, Nghị định 138/2018/NĐ-CP sửa đổi quy định về điều kiện kinh doanh, cấp và thu hồi giấy phép đào tạo lái xe ô tô.

- BHXH bắt buộc đối với người lao động nước ngoài

Nghị định 143/2018/NĐ-CP ngày 15/10/2018 của Chính phủ quy định chi tiết Luật bảo hiểm xã hội và Luật an toàn, vệ sinh lao động về bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam có hiệu lực từ ngày 01/12/2018.

- Thêm đối tượng được miễn học phí

Có hiệu lực từ ngày 01/12/2018, Nghị định số 145/2018/NĐ-CP ngày 16/10/2018 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 86/2015/NĐ-CP ngày 2/10/2015 của Chính phủ quy định về cơ chế thu, quản lý học phí đối với cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân và chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập từ năm học 2015 - 2016 đến năm học 2020 - 2021.

Theo Nghị định này, bổ sung thêm đối tượng được miễn học phí là: Trẻ em học lớp mẫu giáo 5 tuổi ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn có cha mẹ hoặc có cha hoặc có mẹ hoặc có người chăm sóc trẻ em hoặc trẻ em thường trú ở xã, thôn đặc biệt khó khăn vùng dân tộc thiểu số và miền núi, các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển, hải đảo theo quy định của Thủ tướng Chính phủ và cấp có thẩm quyền.

- Quy định mới về mức đóng bảo hiểm y tế

Có hiệu lực từ ngày 01/12/2018, Nghị định 146/2018/NĐ-CP ngày 17/10/2018 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn biện pháp thi hành một số điều của Luật bảo hiểm y tế, trong đó quy định mức đóng bảo hiểm y tế.

- Đơn giản hóa điều kiện kinh doanh lĩnh vực thông tin và truyền thông

Nghị định số 150/2018/NĐ-CP ngày 07/11/2018 của Chính phủ sửa đổi một số Nghị định liên quan đến điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính trong lĩnh vực thông tin và truyền thông có hiệu lực từ ngày 24/12/2018.

- Chế độ đối với huấn luyện viên, vận động viên thể thao

Nghị định 152/2018/NĐ-CP ngày 07/11/2018 của Chính phủ quy định một số chế độ đối với huấn luyện viên, vận động viên thể thao trong thời gian tập trung tập huấn, thi đấu có hiệu lực từ 24/12/2018.
Nghị định này quy định rõ về tiền lương; tiền hỗ trợ tập huấn, thi đấu; bảo hiểm xã hội; bảo hiểm y tế; bảo hiểm thất nghiệp; bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; bảo hiểm khi tập huấn, thi đấu ở nước ngoài và tiền thưởng theo thành tích thi đấu đối với huấn luyện viên, vận động viên thể thao trong thời gian tập trung tập huấn, thi đấu.

- Điều chỉnh lương hưu đối với lao động nữ nghỉ hưu từ 2018-2021

Có hiệu lực từ ngày 24/12/2018, Nghị định 153/2018/NĐ-CP ngày 07/11/2018 của Chính phủ quy định chính sách điều chỉnh lương hưu đối với lao động nữ bắt đầu hưởng lương hưu trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2021 có thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 20 năm đến 29 năm 6 tháng./.

Thái Bình